wchłonięcie ogólnoustrojowe

Wchłonięcie ogólnoustrojowe (absorpcja systemowa) to proces, w którym substancja aktywna zostaje wchłonięta z miejsca podania do krwioobiegu i rozprowadzona po całym organizmie. Jest to kluczowy element farmakokinetyki decydujący o biodostępności leku i jego działaniu ogólnoustrojowym.

Proces ten może zachodzić przez różne drogi: przez przewód pokarmowy (po podaniu doustnym), przez skórę i błony śluzowe (aplikacja przezskórna, podjęzykowa), z miejsca podania pozajelitowego (np. domięśniowo, podskórnie) czy przez płuca (inhalacja). Na efektywność wchłaniania wpływają właściwości fizykochemiczne substancji (m.in. lipofilność, stopień jonizacji, masa cząsteczkowa), stan fizjologiczny pacjenta oraz specyfika miejsca absorpcji.

W praktyce klinicznej znajomość stopnia wchłaniania ogólnoustrojowego ma istotne znaczenie przy doborze odpowiedniej dawki leku, ocenie potencjalnych działań niepożądanych oraz przy przewidywaniu interakcji lekowych. W niektórych przypadkach medycznych dąży się do zminimalizowania wchłaniania ogólnoustrojowego (np. w przypadku leków działających miejscowo), podczas gdy w innych sytuacjach celem jest jego maksymalizacja dla uzyskania pełnego efektu terapeutycznego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxalin Baby 0,25 mg/g

Oksymetazolina chlorowodorek w postaci żelu do nosa (Oxalin Baby, stężenie 0,25 mg/g) wykazuje szybki początek działania miejscowego w ciągu kilku minut po aplikacji, z efektem terapeutycznym utrzymującym się do 12 godzin, co umożliwia dawkowanie 2-3 razy na dobę. Po podaniu donosowym substancja czynna ulega częściowemu wchłoniu do krążenia ogólnego, jednak ilość ta jest niewielka (około 2,1% dawki wydalane z moczem, 1,1% z kałem), co wskazuje na dominujące działanie miejscowe. Okres półtrwania oksymetazoliny wynosi około 35 godzin, co sugeruje powolną eliminację i potencjalną akumulację przy długotrwałym stosowaniu. W pojedynczej dawce żelu o objętości 45 μl znajduje się 11,48 μg substancji czynnej.
błona śluzowa nosa, droga nerkowa, dystrybucja oksymetazoliny, działanie ogólnoustrojowe, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, okres półtrwania, oksymetazoliny chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, początek działania leku, podanie donosowe, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłonięcie ogólnoustrojowe, wpływ na układ krążenia, wydalanie oksymetazoliny, żel do nosa
Leksykon leków
Przedawkowanie – Elmetacin 10 mg/g

Produkt leczniczy Elmetacin, zawierający 10 mg indometacyny w 1 g roztworu (1% aerozol do stosowania zewnętrznego), w przypadku przedawkowania może wywołać objawy ogólnoustrojowe typowe dla indometacyny. Przedawkowanie może nastąpić zarówno przez przekroczenie zalecanej dawki miejscowej, jak i przypadkowe doustne spożycie preparatu. Maksymalna dawka dobowa indometacyny wynosi 200 mg; jej przekroczenie może skutkować objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, owrzodzenia, krwawienia), układu nerwowego (senność, splątanie, drgawki), sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, obrzęki), moczowego (krwiomocz, niewydolność nerek), hematologicznego (leukopenia, małopłytkowość) oraz metabolicznego i narządów zmysłów. Objawy te występują z różną częstością, przy czym poważne powikłania są rzadkie i dotyczą głównie dawek przekraczających 200 mg indometacyny wchłoniętej ogólnoustrojowo.
aerozol do stosowania zewnętrznego, agranulocytoza, choroba wrzodowa żołądka, cukromocz, dawka dobowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, indometacyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, toksykolog, wchłonięcie ogólnoustrojowe, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie psychiczne, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Indometacyna – Przedawkowanie

Przedawkowanie indometacyny może wystąpić zarówno po podaniu doustnym, jak i miejscowym, przy czym objawy kliniczne zależą od drogi podania, postaci farmaceutycznej oraz dawki. Maksymalna dawka dobowa wynosi 200 mg; jej przekroczenie, zwłaszcza w formie doustnej (np. Metindol Retard 75 mg), może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, takich jak nudności, wymioty, ból brzucha, zaburzenia neurologiczne (bóle i zawroty głowy, drgawki, śpiączka), a także rzadkie, ale ciężkie powikłania hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, agranulocytoza) i metaboliczne (hiperglikemia, hiperkaliemia). W przypadku miejscowego stosowania (Elmetacin 10 mg/g) konieczne jest natychmiastowe zmycie preparatu z powierzchni skóry, a krople do oczu (Indocollyre 0,1%, 1 mg/ml) cechują się niskim ryzykiem przedawkowania. Najcięższe powikłania, takie jak niewydolność nerek, zapalenie miąższu wątroby i żółtaczka, występują bardzo rzadko.
agranulocytoza, antidotum, choroba wrzodowa żołądka, cukromocz, diazepam, drgawki, hiperglikemia, hiperkaliemia, indometacyna, krople do oczu, krwiomocz, leukopenia, maksymalna dawka dobowa, małopłytkowość, monitorowanie funkcji nerek, nadciśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objawy toksyczne, owrzodzenie, płukanie żołądka, postać miejscowa, preparat doustny, szumy uszne, wchłonięcie ogólnoustrojowe, węgiel aktywny, zaburzenia widzenia, zaburzenie orientacji, zapalenie miąższu wątroby, żółtaczka

wchłonięcie ogólnoustrojowe

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Oxalin Baby 0,25 mg/g

Przedawkowanie – Elmetacin 10 mg/g

Indometacyna – Przedawkowanie