wzmożone wydzielanie śliny
Wzmożone wydzielanie śliny (ślinotok, hipersaliwacja, sialorrhea) to stan, w którym dochodzi do nadmiernej produkcji śliny przez gruczoły ślinowe. W warunkach fizjologicznych człowiek produkuje dziennie około 1-1,5 litra śliny, jednak w przypadku hipersaliwacji ilość ta może być znacznie większa, co prowadzi do dyskomfortu i wyciekania śliny z jamy ustnej.
Etiologia wzmożonego wydzielania śliny jest różnorodna. Może być skutkiem fizjologicznych procesów, jak ciąża, ząbkowanie u dzieci czy zwiększona stymulacja receptorów smakowych. Wśród przyczyn patologicznych wymienia się schorzenia neurologiczne (choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne, porażenie mózgowe), infekcje jamy ustnej, choroby przyzębia, zapalenie ślinianek, reakcje na niektóre leki (cholinomimetyki, neuroleptyki, lit), zatrucia (rtęcią, ołowiem), a także zaburzenia połykania.
Diagnostyka wzmożonego wydzielania śliny obejmuje dokładny wywiad, badanie przedmiotowe oraz w zależności od podejrzewanej przyczyny – badania obrazowe ślinianek, badania laboratoryjne oraz konsultacje specjalistyczne. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową, a w przypadkach objawowych stosuje się leki antycholinergiczne, toksynę botulinową wstrzykiwaną do gruczołów ślinowych, radioterapię ślinianek czy zabiegi chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripsan 5 mg
Aripsan (arypiprazol) dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg i 15 mg w formie tabletek, zawierających odpowiednio 42,84 mg, 40,26 mg oraz 59,894 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były akatyzja oraz nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia pozapiramidowe, takie jak drżenie i zawroty głowy, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub leczenia wspomagającego. Wśród zaburzeń endokrynologicznych najczęściej występuje hiperprolaktynemia (częstość niezbyt częsta), prowadząca do zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i ginekomastii. Należy również monitorować objawy psychiczne, takie jak niepokój ruchowy, bezsenność, lęk (często), depresję (niezbyt często) oraz agresję (częstość nieznana), ze względu na ryzyko zachowań autodestrukcyjnych i zagrożenia dla otoczenia.
agresja, akatyzja, arypiprazol, bezsenność, ból głowy, ciśnienie tętnicze, czkawka, depresja, drżenie, gęstość mineralna kości, ginekomastia, hiperprolaktynemia, laktoza jednowodna, lęk, lek przeciwparkinsonowski, mlekotok, myśl samobójcza, niedobór laktazy, nieostre widzenie, niepłodność, niestrawność, nietolerancja galaktozy, nudność, ortostatyczny spadek ciśnienia, podwójne widzenie, senność, stan w miejscu podania, tachykardia, uspokojenie, wymioty, wzmożone wydzielanie śliny, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie pozapiramidowe, zaparcie, zawrót głowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Echinacea – Działania niepożądane
Preparaty zawierające Echinacea, takie jak Pascolets (zawierający Echinacea D3 trit., Scrophularia nodosa TM oraz Hydrargyrum biiodatum D12 trit.), mogą wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, które personel medyczny powinien uwzględnić podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują biegunkę, nudności oraz dyskomfort w jamie brzusznej, zwykle o charakterze przejściowym. Istotną grupę stanowią reakcje nadwrażliwości, manifestujące się zapaleniem skóry, pokrzywką, a w rzadkich przypadkach systemowymi reakcjami alergicznymi, takimi jak obrzęk twarzy, duszności i spadek ciśnienia tętniczego, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i wymagają natychmiastowej interwencji. Dodatkowo, obecność śladowych ilości związków rtęci w preparacie może powodować wzmożone wydzielanie śliny. Częstość występowania tych działań niepożądanych pozostaje nieznana, co wskazuje na ograniczone dane kliniczne i post-marketingowe.
bąbel pokrzywkowy, choroba autoimmunologiczna, dolegliwość dyspeptyczna, dolegliwości przewodu pokarmowego, duszność, Echinacea D3, hipotensja, obrzęk górnych dróg oddechowych, obrzęk twarzy, pogorszenie pierwotne, pokrzywka, preparat z echinaceą, reakcja nadwrażliwości, rumień, skórna reakcja alergiczna, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, systemowa reakcja alergiczna, wstrząs anafilaktyczny, wzmożone wydzielanie śliny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kalium bichromicum – Działania niepożądane
Kalium bichromicum, stosowane w preparatach homeopatycznych takich jak Coryzalia (potencja 3 CH, dawka 0,333 mg/tabletkę) oraz Tonsillopas (potencja D4, 1 g w 10 g roztworu), jest monitorowane pod kątem działań niepożądanych. W przypadku Coryzalii nie odnotowano działań niepożądanych bezpośrednio związanych z tą substancją. Natomiast Tonsillopas, zawierający również Hydrargyrum bicyanatum (Mercurius cyanathus), może wywoływać działania niepożądane o nieznanej częstości, takie jak reakcje skórne (wysypka, świąd, rumień), wzmożone wydzielanie śliny oraz przejściowe pogorszenie istniejących dolegliwości, co wymaga przerwania terapii i konsultacji lekarskiej. Reakcje alergiczne obserwowane w Tonsillopas wiążą się z obecnością Hydrargyrum bicyanatum, a nie bezpośrednio z Kalium bichromicum.
bezpieczeństwo farmakoterapii, Coryzalia, dwuchromian potasu, hydrargyrum bicyanatum, Mercurius cyanathus, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, nadmierne ślinienie, niepożądane działanie produktu leczniczego, początkowe pogorszenie, potencja homeopatyczna, preparat homeopatyczny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, Tonsillopas, wzmożone wydzielanie śliny, zmiana dermatologiczna, zmiany dermatologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aricogan 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Aricogan, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są akatyzja (12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, 6,2% u pacjentów ze schizofrenią) oraz nudności (>3%). Inne często obserwowane objawy to zaburzenia pozapiramidowe, drżenie, bóle głowy, sedacja, senność i zawroty głowy. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki typu grand mal czy zespół serotoninowy. W populacji pediatrycznej (13-17 lat) częściej niż u dorosłych obserwuje się senność, zaburzenia pozapiramidowe, suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt oraz niedociśnienie ortostatyczne. Działania niepożądane mają charakter dawkozależny, np. częstość zaburzeń pozapiramidowych wzrasta z 9,1% przy dawce 10 mg do 28,8% przy dawce 30 mg.
akatyzja, bezsenność, ból głowy, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drgawki grand mal, drżenie, dysfagia, dystonia, epizod maniakalny, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, jadłowstręt, kompulsywne jedzenie, kompulsywne zakupy, kwasica ketonowa, lęk, leukopenia, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, niestrawność, objawy pozapiramidowe, poriomania, późna dyskineza, próba samobójcza, sedacja, senność, skurcz mięśni szyi, śpiączka hiperosmolarna, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, trudności z oddychaniem, ucisk w gardle, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, wzmożone wydzielanie śliny, zaburzenia mowy, zaburzenia rytmu komorowego, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zaparcie, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Hydrargyrum biiodatum – Działania niepożądane
Hydrargyrum biiodatum, będący jodkiem rtęci, jest stosowany w preparatach homeopatycznych w różnych potencjach, np. D5 w kremie Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv oraz D12 w tabletkach Pascolets. Pomimo niskiego stężenia wynikającego z rozcieńczeń homeopatycznych, substancja ta wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Miejscowo stosowany krem może wywołać bardzo rzadko świądzącą wysypkę skórną, która ustępuje po zaprzestaniu aplikacji. Doustne preparaty mogą powodować reakcje alergiczne, takie jak zapalenie skóry, pokrzywka, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunkę, nudności i dyskomfort w obrębie brzucha. Ponadto, istnieje ryzyko poważnych reakcji systemowych, w tym obrzęku twarzy, duszności i spadku ciśnienia tętniczego, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i wymagają natychmiastowego przerwania terapii oraz pilnej konsultacji lekarskiej.
bąbel pokrzywkowy, biegunka, dolegliwość przewodu pokarmowego, duszność, dyskomfort brzucha, hipersaliwacja, jodek rtęci, monitorowanie bezpieczeństwa, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, nudności, obrzęk twarzy, pogorszenie pierwotne, pokrzywka, preparat homeopatyczny, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna systemowa, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia krwi, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, wzmożone wydzielanie śliny, zapalenie skóry, związek rtęci - Leksykon substancji czynnych
Scrophularia nodosa – Działania niepożądane
Preparaty homeopatyczne zawierające Scrophularia nodosa, takie jak Pascolets (zawierający również Hydrargyrum biiodatum D12 trit.), mogą wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają monitorowania podczas terapii. Do najczęstszych należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności oraz dyskomfort w obrębie brzucha, a także reakcje alergiczne skórne, w tym zapalenie skóry i pokrzywka. W poważniejszych przypadkach mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne objawiające się obrzękiem twarzy, dusznościami oraz spadkiem ciśnienia krwi, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i pilnej konsultacji lekarskiej. Ponadto, obecność śladowych ilości związków rtęci w preparacie może powodować wzmożone wydzielanie śliny. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie została precyzyjnie określona, co utrudnia pełną ocenę bezpieczeństwa stosowania.
biegunka, charakterystyka produktu leczniczego, dolegliwość przewodu pokarmowego, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, dyskomfort brzucha, działanie niepożądane, Hydrargyrum biiodatum, lek homeopatyczny, nasilenie objawów chorobowych, nudności, obrzęk twarzy, pogorszenie pierwotne, pokrzywka, poważna reakcja alergiczna, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, Scrophularia nodosa, spadek ciśnienia krwi, trędownik bulwiasty, wzmożone wydzielanie śliny, zapalenie skóry, związek rtęci - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pascolets –
Podczas terapii produktem leczniczym Pascolets, zawierającym Scrophularia nodosa TM, Echinacea D3 trit. oraz Hydrargyrum biiodatum D12 trit., mogą wystąpić działania niepożądane, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności oraz dyskomfort w obrębie brzucha. Ponadto, możliwe są reakcje alergiczne skórne (zapalenie skóry, pokrzywka) oraz systemowe (obrzęk twarzy, duszności, spadek ciśnienia krwi), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i pilnej konsultacji lekarskiej. Ze względu na obecność śladowych ilości związków rtęci, może pojawić się wzmożone wydzielanie śliny, co wymaga różnicowania z innymi przyczynami. Rzadko dochodzi do przejściowego nasilenia istniejących objawów (pogorszenie pierwotne), co również wskazuje na konieczność odstawienia leku i konsultacji medycznej.
biegunka, choroba przewodu pokarmowego, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, dyskomfort brzucha, Echinacea, Hydrargyrum biiodatum, nasilenie objawów, nudność, obrzęk twarzy, pogorszenie pierwotne, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna systemowa, reakcja niepożądana, Scrophularia nodosa, spadek ciśnienia krwi, wzmożone wydzielanie śliny, zaburzenie układu pokarmowego, zapalenie skóry, związek rtęci