nieczerniakowe nowotwory skóry

Nieczerniakowe nowotwory skóry (NMSC) stanowią najczęstszą grupę nowotworów złośliwych u ludzi, których częstość występowania stale wzrasta. Do tej kategorii zaliczamy głównie raka podstawnokomórkowego (BCC) oraz raka kolczystokomórkowego (SCC), które łącznie stanowią ponad 95% wszystkich NMSC.

Głównym czynnikiem etiologicznym w rozwoju NMSC jest kumulacyjna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV), szczególnie u osób o jasnej karnacji (fototypy I i II według Fitzpatricka). Inne czynniki ryzyka obejmują immunosupresję, ekspozycję na związki arsenu, przewlekłe stany zapalne skóry oraz predyspozycje genetyczne.

Rak podstawnokomórkowy (BCC) charakteryzuje się powolnym wzrostem i rzadko daje przerzuty, jednak może powodować znaczną miejscową destrukcję tkanek. Rak kolczystokomórkowy (SCC) wykazuje bardziej agresywny przebieg z możliwością tworzenia przerzutów, szczególnie w przypadkach zlokalizowanych na wargach, uszach, czy u pacjentów immunosupresyjnych.

Diagnostyka NMSC opiera się na badaniu klinicznym, dermatoskopowym oraz histopatologicznym. Leczenie zależy od typu nowotworu, jego lokalizacji, wielkości oraz stanu ogólnego pacjenta i obejmuje metody chirurgiczne (wycięcie z marginesem, chirurgia mikrograficzna Mohsa), kriochirurgię, laseroterapię, radioterapię oraz leczenie miejscowe (5-fluorouracyl, imikwimod, fototerapia dynamiczna).

Profilaktyka NMSC koncentruje się na ograniczeniu ekspozycji na promieniowanie UV, stosowaniu fotoprotekcji oraz regularnych badaniach dermatologicznych, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka. Wczesne wykrycie i leczenie znacząco poprawia rokowanie pacjentów z nieczerniakowym rakiem skóry.

Powiązane wpisy

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl