martwicze oddzielanie naskórka
Martwicze oddzielanie naskórka to poważne schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się rozległym złuszczaniem naskórka, prowadzącym do jego separacji od skóry właściwej. Proces ten jest wynikiem masywnej apoptozy keratynocytów w warstwie podstawnej naskórka, co powoduje powstawanie pęcherzy podskórnych i oddzielanie się dużych fragmentów naskórka.
Etiologia tego stanu obejmuje najczęściej reakcje polekowe (zespół Lyella, toksyczna nekroliza naskórka – TEN), infekcje (gronkowcowe złuszczające zapalenie skóry – SSSS) oraz rzadziej choroby autoimmunologiczne. W przypadku TEN reakcja jest zwykle wywołana przez leki przeciwpadaczkowe, sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne lub allopurynol, podczas gdy SSSS jest spowodowane toksynami wydzielanymi przez szczepy Staphylococcus aureus.
Diagnostyka różnicowa między TEN a SSSS opiera się na badaniu histopatologicznym – w TEN obserwuje się martwicę całej grubości naskórka, podczas gdy w SSSS zmiany ograniczają się do warstwy ziarnistej. Leczenie obejmuje natychmiastowe odstawienie podejrzanego leku, opiekę specjalistyczną na oddziale intensywnej terapii lub oparzeniowym, intensywne nawadnianie, kontrolę równowagi elektrolitowej oraz zapobieganie zakażeniom wtórnym.
Rokowanie zależy od rozległości zmian skórnych, wieku pacjenta i chorób współistniejących. Śmiertelność w przypadku TEN może sięgać 30-40%, podczas gdy SSSS ma lepsze rokowanie, szczególnie u dzieci. Ocena ciężkości i prognozy często wykorzystuje skalę SCORTEN, uwzględniającą wiek, choroby współistniejące oraz parametry laboratoryjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Bespres 160 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Co-Bespres, zawierający walsartan 160 mg oraz hydrochlorotiazyd 25 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą wynikać zarówno z działania poszczególnych składników, jak i ich synergii. Do najczęstszych należą hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także niedociśnienie ortostatyczne (często). Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, zawroty głowy, parestezje, niewyraźne widzenie, kaszel oraz zaburzenia czynności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne powikłania, takie jak ostra niewydolność nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, obrzęk płuc i zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Długotrwałe stosowanie hydrochlorotiazydu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry, w tym raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego, co koreluje z kumulacyjną dawką leku.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, choroby sercowo-naczyniowe, jaskra zamkniętego kąta, małopłytkowość, martwicze oddzielanie naskórka, nieczerniakowe nowotwory skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, rak skóry, rumień wielopostaciowy, walsartan hydrochlorotiazyd, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy