Działania niepożądane
Symquel XR 300 mg
Lek Symquel XR zawierający kwetiapinę fumaranu w dawkach 50 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane (≥10%) to zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, ból głowy), suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia metaboliczne (wzrost triglicerydów, cholesterolu LDL, spadek HDL, przyrost masy ciała), zmniejszenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe. Istotne są również poważne zaburzenia kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT, przedsionkowe zaburzenia rytmu, torsade de pointes, a także ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS). Profil bezpieczeństwa obejmuje także rzadkie, ale groźne stany jak agranulocytoza, rabdomioliza czy zatrzymanie akcji serca. W grupie pediatrycznej (10-17 lat) obserwuje się zwiększoną częstość hiperprolaktynemii, objawów pozapiramidowych, wymiotów, a także unikalne działania niepożądane jak omdlenia i wzrost ciśnienia tętniczego.
- Działania niepożądane leku Symquel XR
- Najczęściej występujące działania niepożądane
- Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
- Szczególne ryzyka kardiologiczne
- Ciężkie skórne działania niepożądane
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Zasady monitorowania i zgłaszania działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
- ciężkie zaburzenie depresyjne
- epizod depresji w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- epizod maniakalny w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- zaburzenie afektywne dwubiegunowe
- zapobieganie nawrotowi epizodu depresji w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
- zapobieganie nawrotowi epizodu maniakalnego w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
Działania niepożądane leku Symquel XR
Lek Symquel XR, zawierający jako substancję czynną kwetiapinę (w postaci kwetiapiny fumaranu), dostępny w dawkach 50 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów podczas terapii.1
Najczęściej występujące działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych (występujących u ≥10% pacjentów) związanych ze stosowaniem kwetiapiny należą:
- Zaburzenia neurologiczne: senność, zawroty głowy, ból głowy
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: suchość błony śluzowej jamy ustnej
- Zaburzenia metaboliczne: zwiększenie stężenia triglicerydów, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (głównie cholesterolu LDL), zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL, zwiększenie masy ciała
- Zaburzenia hematologiczne: zmniejszenie stężenia hemoglobiny
- Zaburzenia neurologiczne: objawy pozapiramidowe
- Objawy odstawienia przy przerwaniu leczenia2
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono kompleksowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kwetiapiny, sklasyfikowanych zgodnie z częstością występowania według wytycznych grupy roboczej Rady Międzynarodowych Organizacji Nauk Medycznych (CIOMS) z 1995 roku.3
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często (≥1/10) | Zmniejszone stężenie hemoglobiny | Obniżenie poziomu hemoglobiny może prowadzić do objawów niedokrwistości |
| Często (≥1/100 do <1/10) | Leukopenia, zmniejszona liczba neutrofilów | Zmniejszenie liczby białych krwinek, co może zwiększać podatność na infekcje | |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość | Obniżenie liczby neutrofilów, płytek krwi oraz występowanie niedokrwistości | |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Agranulocytoza | Znaczące zmniejszenie lub brak neutrofilów, co poważnie osłabia układ odpornościowy | |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zwiększona liczba płytek | Podwyższenie liczby płytek krwi, zwiększające ryzyko zakrzepów | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Nadwrażliwość (w tym skórne reakcje uczuleniowe) | Reakcje alergiczne manifestujące się zmianami skórnymi |
| Częstość nieznana | Reakcja anafilaktyczna | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Często | Hiperprolaktynemia | Zwiększenie stężenia prolaktyny we krwi |
| Często | Zmniejszenie stężenia całkowitej T₄, zmniejszenie stężenia wolnej T₄, zwiększenie stężenia TSH | Zaburzenia czynności tarczycy | |
| Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy, wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Obniżona funkcja tarczycy, nieprawidłowe wydzielanie wazopresyny | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Zwiększenie stężenia triglicerydów | Podwyższony poziom tłuszczów we krwi |
| Często | Zwiększone łaknienie | Wzmożony apetyt | |
| Niezbyt często | Hiponatremia, cukrzyca, zespół metaboliczny | Obniżenie stężenia sodu we krwi, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zespół zaburzeń metabolicznych | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Nietypowe sny i koszmary senne, myśli i zachowania samobójcze | Zaburzenia snu, myśli o samookaleczeniu lub samobójstwie |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Zawroty głowy | Uczucie wirowania lub utraty równowagi |
| Często | Dyzartria | Zaburzenia mowy | |
| Niezbyt często | Napady drgawek | Epizody nadmiernej aktywności elektrycznej w mózgu powodujące drgawki | |
| Zaburzenia serca | Często | Tachykardia, kołatanie serca | Przyspieszenie akcji serca, uczucie nierównego bicia serca |
| Zaburzenia oka | Często | Niewyraźne widzenie | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia krwi przy zmianie pozycji ciała |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Duszność | Trudności w oddychaniu, uczucie braku powietrza |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | Uczucie suchości w ustach |
| Często | Zaparcie, niestrawność | Utrudnione wypróżnianie, problemy z trawieniem | |
| Często | Wymioty | Wyrzucanie treści żołądkowej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), zwiększenie aktywności gamma-GT | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych wskazujące na stres wątrobowy |
| Zaburzenia skóry | Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy | Obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanki podskórnej |
| Bardzo rzadko | Martwicze oddzielanie się naskórka | Ciężka reakcja skórna prowadząca do obumarcia i złuszczania się naskórka | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bardzo rzadko | Rabdomioliza | Rozpad komórek mięśni powodujący uwalnianie mioglobiny do krwi |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Problemy z opróżnianiem pęcherza moczowego |
| Zaburzenia ogólne | Bardzo często | Objawy odstawienia | Zespół objawów występujących po przerwaniu lub zmniejszeniu dawki leku |
Szczególne ryzyka kardiologiczne
Podczas leczenia kwetiapiną, podobnie jak w przypadku innych leków neuroleptycznych, mogą wystąpić poważne zaburzenia kardiologiczne. Do zgłaszanych zaburzeń kardiologicznych należą: wydłużenie odstępu QT, przedsionkowe zaburzenia rytmu, nagłe niespodziewane zgony, zatrzymanie akcji serca oraz częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Należy podkreślić, że są to zaburzenia charakterystyczne dla całej klasy leków neuroleptycznych.4
Ciężkie skórne działania niepożądane
W związku z leczeniem kwetiapiną odnotowano przypadki ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR), do których należą:
- Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – poważna reakcja układu immunologicznego objawiająca się wysypką i pęcherzami na skórze i błonach śluzowych
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – ciężka, zagrażająca życiu reakcja skórna charakteryzująca się rozległym złuszczaniem się naskórka
- Wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – reakcja polekowa objawiająca się wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych5
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
U pacjentów pediatrycznych (w wieku 10-17 lat) mogą wystąpić te same działania niepożądane co u dorosłych, jednak niektóre z nich obserwuje się z większą częstością. Ponadto, w tej grupie wiekowej odnotowano działania niepożądane, których nie stwierdzono u pacjentów dorosłych.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Uwagi |
|---|---|---|
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zwiększenie stężenia prolaktyny | Występuje częściej niż u dorosłych, może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania, powiększenia gruczołów sutkowych |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększone łaknienie | Występuje częściej niż u dorosłych, może prowadzić do przyrostu masy ciała |
| Zaburzenia układu nerwowego | Objawy pozapiramidowe | Występują częściej niż u dorosłych, mogą obejmować sztywność, drżenie, niepokój ruchowy |
| Zaburzenia naczyniowe | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi | Nie stwierdzono u dorosłych, wymaga monitorowania |
| Zaburzenia układu oddechowego | Omdlenie | Nie stwierdzono u dorosłych |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wymioty | Występują częściej niż u dorosłych |
| Zaburzenia ogólne | Drażliwość | Nie stwierdzono u dorosłych |
Zasady monitorowania i zgłaszania działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu szczególnie istotne jest systematyczne monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku Symquel XR. Działania niepożądane należy zgłaszać do:7
- Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.8
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W zależności od rodzaju i nasilenia działań niepożądanych, lekarz prowadzący powinien rozważyć:
- Kontynuację leczenia z regularnym monitorowaniem stanu pacjenta w przypadku działań o niewielkim nasileniu
- Modyfikację dawkowania leku (zwykle redukcję dawki)
- Czasowe lub trwałe odstawienie leku w przypadku ciężkich działań niepożądanych
- Wprowadzenie leczenia objawowego działań niepożądanych
- W przypadku działań zagrażających życiu – natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego postępowania ratunkowego
Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, pacjentów stosujących kwetiapinę należy regularnie monitorować pod kątem parametrów metabolicznych, hematologicznych, kardiologicznych oraz endokrynologicznych, szczególnie na początku terapii oraz po każdej zmianie dawkowania.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania