zaburzenie afektywne dwubiegunowe
Wskazanie

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe (ChAD) to przewlekła choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem naprzemiennych epizodów manii lub hipomanii oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. W fazie maniakalnej pacjenci doświadczają podwyższonego nastroju, nadmiernej energii, zmniejszonej potrzeby snu, wzmożonej aktywności i często nieracjonalnych zachowań. Z kolei faza depresyjna objawia się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań, zaburzeniami snu i apetytu oraz myślami samobójczymi.

W leczeniu ChAD stosuje się przede wszystkim leki normotymiczne, które stabilizują nastrój i zapobiegają nawrotom. Do najczęściej stosowanych w Polsce należą: sole litu (Lithium Carbonicum GSK), kwas walproinowy (Depakine, Convulex), karbamazepina (Tegretol, Amizepin), lamotrygina (Lamitrin, Plexxo) oraz atypowe leki przeciwpsychotyczne takie jak kwetiapina (Ketrel, Kventiax), olanzapina (Zyprexa, Zolafren), aripiprazol (Abilify, Aryzalera) i risperidon (Rispolept, Ryspolit).

W ostrej fazie maniakalnej zazwyczaj wdraża się kombinację leku normotymicznego z przeciwpsychotycznym, natomiast w depresji dwubiegunowej stosuje się leki normotymiczne, często w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi (przy czym te ostatnie muszą być stosowane ostrożnie ze względu na ryzyko wywołania fazy maniakalnej). W terapii podtrzymującej kluczowe jest stosowanie stabilizatorów nastroju w celu zapobiegania nawrotom.

Największe trudności w leczeniu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego to: niski poziom współpracy pacjentów (zwłaszcza w fazie maniakalnej, gdy pacjenci często nie mają poczucia choroby), występowanie działań niepożądanych leków (np. przyrost masy ciała, zaburzenia funkcji tarczycy, nerek czy drżenie przy stosowaniu litu), oporność na leczenie oraz wysoki wskaźnik nawrotów. Istotnym wyzwaniem jest również leczenie fazy depresyjnej, która często gorzej odpowiada na farmakoterapię, a stosowanie klasycznych leków przeciwdepresyjnych wiąże się z ryzykiem zmiany fazy na maniakalną lub przyspieszenia cyklów choroby.

W kompleksowym leczeniu ChAD, poza farmakoterapią, istotną rolę odgrywa psychoedukacja, psychoterapia oraz wsparcie psychospołeczne. Regularne monitorowanie stanu psychicznego pacjenta, poziomu leków we krwi (w przypadku litu i kwasu walproinowego) oraz parametrów metabolicznych jest niezbędne dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl