epizod ciężkiej depresji u pacjenta z ciężkie zaburzenie depresyjne jako terapia wspomagająca
Wskazanie

Ciężki epizod depresyjny w przebiegu ciężkiego zaburzenia depresyjnego (MDD) charakteryzuje się nasilonymi objawami obniżenia nastroju, utraty zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), którym towarzyszą zaburzenia snu, apetytu, poczucie braku wartości, myśli samobójcze oraz znaczące upośledzenie funkcjonowania psychospołecznego. Epizod taki wymaga intensywnego leczenia, często z zastosowaniem terapii skojarzonej.

W leczeniu farmakologicznym ciężkiego epizodu depresji jako terapia pierwszego rzutu stosowane są leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), takie jak: Brintellix (wortioksetyna), Seroxat (paroksetyna), Lexapro (escitalopram), Zoloft (sertralina), Prozac (fluoksetyna). W przypadku braku odpowiedzi na monoterapię stosuje się leki z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), jak Efectin (wenlafaksyna) czy Cymbalta (duloksetyna), lub atypowe leki przeciwdepresyjne, np. Mirzaten (mirtazapina).

Jako terapię wspomagającą w ciężkim epizodzie depresji często dołącza się atypowe leki przeciwpsychotyczne, takie jak Seroquel (kwetiapina), Abilify (aripiprazol) czy Latuda (lurazydon). Stabilizatory nastroju, np. Depakine (walproinian) lub Lamitrin (lamotrygina), również mogą być stosowane jako augmentacja, szczególnie przy podejrzeniu dwubiegunowego podłoża zaburzeń. W szczególnie opornych przypadkach rozważa się dodanie litu (Lithium Carbonicum) lub hormonu tarczycy.

Największe trudności w leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych obejmują opóźniony początek działania leków przeciwdepresyjnych (zazwyczaj 2-4 tygodnie), wysoki odsetek przypadków lekoopornych (około 30-40% pacjentów nie osiąga remisji po dwóch próbach farmakoterapii), oraz ryzyko nasilenia myśli i tendencji samobójczych, szczególnie na początku leczenia. Poważnym problemem jest również przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, gdyż pacjenci często przerywają leczenie z powodu działań niepożądanych lub przedwcześnie, po częściowej poprawie samopoczucia.

W przypadkach opornych na standardową farmakoterapię lub z wysokim ryzykiem samobójczym może być konieczne zastosowanie elektrowstrząsów (EW), przezczaszkowej stymulacji magnetycznej (TMS) lub innych metod neuromodulacyjnych jako terapii wspomagającej. Ważnym elementem leczenia wspomagającego jest również psychoterapia (szczególnie poznawczo-behawioralna), interwencje psychospołeczne oraz działania poprawiające higienę snu i promujące aktywność fizyczną.