Olanzapin Krka
Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, 5 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną olanzapinę w dawkach od 5 mg do 20 mg oraz substancję pomocniczą aspartam. Tabletki ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia ich przyjmowanie. Lek stosuje się w leczeniu schizofrenii, umiarkowanych do ciężkich epizodów manii oraz w profilaktyce nawrotów zaburzenia afektywnego dwubiegunowego. Zalecany jest także do długoterminowego leczenia podtrzymującego u osób z pozytywną odpowiedzią na terapię.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Interakcje leku
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą obniżać stężenia olanzapiny w osoczu, co skutkuje umiarkowanym wzrostem klirensu i wymaga monitorowania stanu klinicznego oraz ewentualnej korekty dawki. Inhibitory CYP1A2, zwłaszcza fluwoksamina, znacząco zwiększają Cmax (o 54-77%) i AUC (o 52-108%) olanzapiny, co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki początkowej. Węgiel aktywowany obniża dostępność biologiczną olanzapiny o 50-60%, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniami. Inne inhibitory CYP1A2, takie jak cyprofloksacyna, również mogą podnosić stężenia olanzapiny, co wymaga ostrożności.
Olanzapina wykazuje działanie antagonistyczne wobec agonistów dopaminy, co wyklucza jej łączne stosowanie z lekami przeciwparkinsonowskimi u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem ze względu na ryzyko nasilenia objawów pozapiramidowych i pogorszenia funkcji poznawczych. Połączenie olanzapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko groźnych arytmii, co wymaga monitorowania EKG. Interakcje farmakodynamiczne z alkoholem nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego, powodując sedację, zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. Nie stwierdzono istotnych interakcji z litem, biperydenem, walproinianem, lekami zobojętniającymi (glin, magnez), fluoksetyną i cymetydyną. Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu olanzapiny z innymi lekami o działaniu depresyjnym na OUN, z możliwością konieczności redukcji dawki.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Olanzapin Krka 5 mg
agonista dopaminy, arytmia komorowa, biperyden, choroba Parkinsona, cymetydyna, cyprofloksacyna, depresja ośrodka oddechowego, diazepam, elektrokardiografia, fluoksetyna, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, izoenzym CYP1A2, karbamazepina, lit, objawy pozapiramidowe, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, palenie tytoniu, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian, warfaryna, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca -
Profil bezpieczeństwa leku
Olanzapina wykazuje istotne ograniczenia w stosowaniu u kobiet karmiących, gdzie jest zdecydowanie przeciwwskazana ze względu na przenikanie do mleka matki. W przypadku pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny, konieczne jest zachowanie ostrożności z uwagi na ryzyko senności i zawrotów głowy. Również jednoczesne spożywanie alkoholu wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne nasilenie działania na ośrodkowy układ nerwowy. U seniorów, zwłaszcza z otępieniem, olanzapina wiąże się ze zwiększonym ryzykiem śmiertelności i powikłań naczyniowo-mózgowych, co wymaga rozważenia niższej dawki początkowej i ścisłego monitorowania.
W populacji pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się ostrożność oraz rozważenie zmniejszenia dawki początkowej do 5 mg. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zapaleniem wątroby, u których stosowanie olanzapiny powinno zostać przerwane. W każdym z tych przypadków konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki oraz monitorowanie stanu klinicznego, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych i powikłań związanych z farmakokinetyką i farmakodynamiką leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Olanzapin Krka 5 mg
-
Przeciwwskazania
Podczas kwalifikacji do leczenia produktem Olanzapin Krka kluczowe jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na substancję czynną – olanzapinę – oraz na substancje pomocnicze, w tym aspartam, którego zawartość w tabletkach ulega rozpadowi w jamie ustnej wynosi od 0,50 mg (5 mg dawka) do 2,00 mg (20 mg dawka). Ponadto, przeciwwskazaniem jest obecność ryzyka jaskry z wąskim kątem przesączania, ze względu na antycholinergiczne działanie olanzapiny, które może nasilać objawy tej choroby. Do grupy ryzyka należą pacjenci z rozpoznaną jaskrą z wąskim kątem, anatomiczną predyspozycją, dodatnim wywiadem rodzinnym lub przebytymi epizodami ostrego zamknięcia kąta przesączania.
Postać farmaceutyczna leku – tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej o średnicy od 5,5 mm (5 mg) do 10 mm (20 mg) – może stanowić względne przeciwwskazanie u pacjentów z zaburzeniami połykania, niedorozwojem układu stomatognatycznego, stanami utrudniającymi rozpadanie tabletki lub zwiększonym ryzykiem zachłyśnięcia. W takich przypadkach rekomendowane jest rozważenie alternatywnych form podania olanzapiny lub innych leków przeciwpsychotycznych o mniejszym potencjale antycholinergicznym. Decyzja terapeutyczna powinna uwzględniać indywidualne ryzyko i korzyści, z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z wymienionymi przeciwwskazaniami.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Olanzapin Krka 5 mg
aspartam, działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, Olanzapin Krka, olanzapina, ostre zamknięcie kąta przesączania, postać farmaceutyczna, potencjał antycholinergiczny, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenie połykania, zachłyśnięcie -
Przedawkowanie
Przedawkowanie olanzapiny, dostępnej w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się szerokim spektrum objawów. Najczęściej obserwowane (>10%) są tachykardia, pobudzenie lub agresywność, dyzartria, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości, od sedacji do śpiączki. Dodatkowo mogą wystąpić majaczenie, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, nadciśnienie lub niedociśnienie, a także zaburzenia rytmu serca (<2%) i rzadko zatrzymanie krążenia i oddychania. Zgony odnotowano po dawkach około 450 mg, jednakże opisano przeżycia po dawkach nawet do 2 g, co wskazuje na dużą zmienność indywidualnej tolerancji na toksyczne stężenia olanzapiny.
Postępowanie w przypadku przedawkowania olanzapiny jest objawowe i podtrzymujące, gdyż brak jest swoistej odtrutki. Zaleca się szybkie płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywowanego, który zmniejsza biodostępność leku o 50-60%. Nie należy prowokować wymiotów. Konieczne jest monitorowanie funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem układu krążenia i oddechowego. Leczenie niedociśnienia i zapaści krążeniowej powinno unikać stosowania leków beta-agonistycznych (adrenalina, dopamina), które mogą nasilać niedociśnienie. W przypadku depresji oddechowej wymagana jest natychmiastowa interwencja i wsparcie wentylacyjne. Pacjent wymaga ścisłej kontroli medycznej do pełnej rekonwalescencji, ze względu na dynamiczny przebieg objawów i ryzyko powikłań zagrażających życiu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Olanzapin Krka 5 mg
adrenalina, arytmia, badanie EKG, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, dyzartria, hipertermia, lek sympatykomimetyczny, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niestabilność autonomiczna, objawy pozapiramidowe, odtrutka, olanzapina, płukanie żołądka, pobudzenie agresywne, śpiączka, sztywność mięśniowa, tachykardia, węgiel aktywowany, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że lek ten wywołuje typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak sedacja, drżenia, drgawki i zahamowanie przyrostu masy ciała, z medianą dawki śmiertelnej (LD50) wynoszącą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg, przy czym obserwowano objawy neurologiczne i kardiopulmonarne. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym zależne od dawki leukopenie u myszy i szczurów oraz przemijającą neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12–15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
Olanzapina nie wykazuje działania teratogennego, mutagennego ani rakotwórczego w standardowych testach in vitro i in vivo. U szczurów odnotowano jednak zaburzenia reprodukcyjne, takie jak sedacja wpływająca na zdolność kojarzenia się samców, zaburzenia cykli płciowych przy dawce 1,1 mg/kg (3-krotność dawki maksymalnej u człowieka) oraz zmiany parametrów reprodukcyjnych przy dawce 3 mg/kg (9-krotność dawki maksymalnej). U potomstwa obserwowano opóźnienie rozwoju płodu i przemijające zmniejszenie aktywności. Wyniki badań na myszach i szczurach nie wskazują na potencjał rakotwórczy olanzapiny, co potwierdza jej korzystny profil bezpieczeństwa w stosowaniu klinicznym.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapin Krka 5 mg
ataksja, AUC, cykl płciowy, cytopenia, drgawka kloniczna, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórka progenitorowa, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, test mutacji, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie hematologiczne -
Skład i postać leku
Olanzapin Krka to lek w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, dostępny w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg olanzapiny. Ta postać farmaceutyczna umożliwia szybkie rozpuszczenie tabletki, co jest korzystne dla pacjentów z trudnościami w połykaniu. Substancją pomocniczą jest m.in. aspartam (E 951), którego zawartość wzrasta proporcjonalnie do dawki olanzapiny (od 0,50 mg w dawce 5 mg do 2,00 mg w dawce 20 mg). Tabletki mają żółty kolor, marmurkową strukturę i różnią się średnicą od 5,5 mm do 10 mm w zależności od dawki. Opakowania zawierają od 14 do 70 tabletek, zabezpieczone wielowarstwową folią chroniącą przed światłem i wilgocią.
Produkt powinien być przechowywany w oryginalnym opakowaniu w temperaturze pokojowej, co zapewnia stabilność i skuteczność przez okres 5 lat od daty produkcji. Nie wymaga specjalnych warunków temperaturowych ani szczególnych środków ostrożności przy utylizacji. Olanzapin Krka jest gotową formą leku, nie wymaga mieszania z innymi substancjami, co eliminuje ryzyko niezgodności farmaceutycznych. Zastosowanie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej ułatwia podawanie leku pacjentom z ograniczeniami w połykaniu, co może poprawić adherencję do terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Olanzapin Krka 5 mg
aspartam, celuloza mikrokrystaliczna, dysfagia, hydroksypropyloceluloza, krospowidon, magnezu stearynian, mannitol, olanzapin, olanzapina, substancja poślizgowa, substancja przeciwzbrylająca, substancja rozpadowa, substancja słodząca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wapnia krzemian -
Specjalne ostrzeżenia
Olanzapina, stosowana w leczeniu zaburzeń psychotycznych, wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, wymagającą monitorowania pacjenta w celu oceny skuteczności i wczesnego wykrywania działań niepożądanych. Lek nie jest zalecany u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko śmiertelności (3,5% vs. 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstość incydentów krążenia mózgowego (1,3% vs. 0,4% placebo), szczególnie u osób powyżej 65-75 lat. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina może nasilać parkinsonizm i omamy, nie wykazując przewagi nad placebo w leczeniu psychozy. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami autonomicznymi, wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, obserwowano ryzyko hiperglikemii, kwasicy ketonowej i śpiączki, co wymaga monitorowania glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie). Olanzapina może także powodować niekorzystne zmiany lipidowe, które należy kontrolować zgodnie z wytycznymi (przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat).
Podczas terapii olanzapiną należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby, hematologicznymi (neutropenia, leukopenia), a także u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc (≥500 ms według wzoru Fridericia), szczególnie u osób starszych i z chorobami serca. Rzadko zgłaszano napady drgawek, żylną chorobę zakrzepowo-zatorową oraz objawy odstawienne (pocenie, bezsenność, drżenie, lęk, nudności). Olanzapina wykazuje antagonizm wobec dopaminy, co może osłabiać działanie agonistów dopaminy. U pacjentów w podeszłym wieku obserwowano niedociśnienie ortostatyczne, dlatego zaleca się regularne pomiary ciśnienia tętniczego. Lek nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko działań niepożądanych metabolicznych i endokrynologicznych. Zawartość aspartamu w tabletkach (od 0,50 mg w dawce 5 mg do 2,00 mg w dawce 20 mg) wymaga ostrożności u pacjentów z fenyloketonurią.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka
agonista dopaminy, aminotransferaza wątrobowa, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, dyslipidemia, działanie przeciwcholinergiczne, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nerek, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost gruczołu krokowego, psychoza, rabdomioliza, zaburzenie krążenia mózgowego, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Właściwości farmakodynamiczne
Olanzapina Krka, należąca do grupy leków przeciwpsychotycznych (ATC: N05AH03), wykazuje szerokie spektrum działania obejmujące efekty przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Substancja aktywna charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Szczególnie istotne jest silniejsze powinowactwo do receptorów 5HT2 w porównaniu z D2, co przekłada się na mniejsze ryzyko objawów pozapiramidowych. Badania elektrofizjologiczne potwierdzają selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych układu mezolimbicznego (A10) przy minimalnym wpływie na drogi prążkowia (A9). W badaniach przedklinicznych olanzapina wykazywała działanie anksjolityczne oraz osłabiała warunkowy odruch unikania w dawkach niższych niż wywołujące katalepsję, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie działań niepożądanych motorycznych.
Skuteczność olanzapiny w leczeniu schizofrenii została potwierdzona w badaniach klinicznych obejmujących łącznie około 2900 pacjentów, wykazując istotną redukcję zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych. W badaniu z udziałem 1481 pacjentów z zaburzeniami schizoafektywnymi i depresją, olanzapina obniżyła nasilenie objawów depresyjnych o 6,0 punktów w Skali Montgomery-Asberg (p=0,001) w porównaniu do haloperydolu (-3,1 punktów). W terapii epizodów maniakalnych lub mieszanych w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego olanzapina wykazała przewagę nad placebo i walproinianem semisodowym, a jej skuteczność była porównywalna do haloperydolu. Długoterminowe badania (12-18 miesięcy) potwierdziły skuteczność olanzapiny w zapobieganiu nawrotom manii i depresji, zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej z litem lub walproinianem. U młodzieży (13-17 lat) stosowano dawki 2,5-20 mg/dobę, jednak obserwowano większe przyrosty masy ciała oraz niekorzystne zmiany metaboliczne, a dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa i skuteczności są ograniczone.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Olanzapin Krka 5 mg
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, działanie anksjolityczne, działanie przeciwmaniakalne, działanie przeciwpsychotyczne, epizod maniakalny, epizod mieszany, haloperydol, lek stabilizujący nastrój, neuroleptyk, neuron dopaminergiczny, niedociśnienie ortostatyczne, objaw negatywny schizofrenii, objaw pozapiramidowy, objaw pozytywny schizofrenii, olanzapina, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizacja nastroju, terapia skojarzona, trójgliceryd, walproinian, walproinian semisodowy, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olanzapin Krka w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera olanzapinę, której bezpieczeństwo stosowania w ciąży jest ograniczone z powodu braku badań kontrolnych u kobiet ciężarnych. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed podjęciem decyzji o terapii, zwłaszcza u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. Szczególną uwagę należy zwrócić na noworodki narażone na olanzapinę w trzecim trymestrze, które mogą wykazywać objawy pozapiramidowe, odstawienne, takie jak zaburzenia ruchowe (pobudzenie, zmiany napięcia mięśniowego, drżenie), senność oraz zaburzenia oddechowe i karmienia. Zaleca się ścisłą obserwację tych noworodków. Olanzapina przenika do mleka kobiecego, a średnia ekspozycja niemowląt wynosi 1,8% dawki matki (mg/kg masy ciała), dlatego karmienie piersią podczas terapii jest zdecydowanie odradzane.
Wpływ olanzapiny na płodność u ludzi nie jest w pełni poznany, dostępne są jedynie dane przedkliniczne. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności zgłoszenia planowanej lub zaistniałej ciąży oraz rozważyć alternatywne metody leczenia u kobiet planujących karmienie piersią. Dawkowanie Olanzapin Krka jest dostępne w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Kluczowe jest monitorowanie stanu noworodków po ekspozycji na lek w ciąży oraz edukacja pacjentek na temat potencjalnych zagrożeń i konieczności ścisłej kontroli podczas stosowania olanzapiny w okresie rozrodczym, ciąży i laktacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olanzapin Krka 5 mg
działanie niepożądane, karmienie piersią, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, obniżone napięcie mięśni, ocena korzyści i ryzyka, olanzapina, olanzapina w ciąży, płodność, przenikanie leków do mleka, stan stacjonarny, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, trymestr ciąży, wiek rozrodczy, wzmożone napięcie mięśni, zaburzenia fizjologiczne, zaburzenia karmienia, zaburzenia ruchowe, zaburzenia świadomości, zespół zaburzeń oddechowych