hepatocyt szczura
Hepatocyt szczura to podstawowa komórka miąższowa wątroby gryzonia laboratoryjnego (Rattus norvegicus), szeroko wykorzystywana w badaniach biomedycznych. Komórki te pełnią kluczową rolę w procesach metabolicznych, detoksykacji i syntezie białek, co czyni je idealnym modelem do badań hepatologicznych.
Hepatocyty szczurze charakteryzują się wysoką aktywnością enzymatyczną, szczególnie w zakresie cytochromu P450, co pozwala na badanie metabolizmu leków i toksyczności ksenobiotyków. W badaniach in vitro wykorzystuje się zarówno hodowle pierwotne hepatocytów szczurzych, jak i linie komórkowe pochodzące z wątroby szczura.
W porównaniu do ludzkich hepatocytów, komórki wątrobowe szczura wykazują pewne różnice metaboliczne, co należy uwzględniać przy ekstrapolacji wyników badań do modeli ludzkich. Mimo to, ze względu na łatwość pozyskania i hodowli, hepatocyty szczurze pozostają cennym narzędziem w badaniach toksykologicznych, farmakologicznych oraz w badaniach nad chorobami wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Convival Chrono 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu, substancji czynnej leku Convival Chrono, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych i in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech dominujących letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych u pacjentów z padaczką leczonych sodu walproinianem odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka.
aberracja chromosomowa, badanie in vivo, badanie mutagenności, chłoniak myszy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, sód walproinianu, szpik kostny, test bakteryjny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ transgeneracyjny, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana behawioralna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania Alax® (tabletki drażowane zawierające wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg suchy z kory kruszyny) opierają się na charakterystyce substancji czynnych, gdyż brak jest bezpośrednich badań gotowego produktu. Dla kory kruszyny nie dysponujemy danymi dotyczącymi toksyczności ostrej, przewlekłej, wpływu na układ rozrodczy ani potencjału karcynogennego. Badania in vitro wykazały podwyższone ryzyko genotoksyczności, zwłaszcza emodyny, która wykazała silne działanie mutagenne w teście mutacji V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Wyniki badań karcynogenności na szczurach i myszach były niejednoznaczne, z brakiem jednoznacznych dowodów na działanie karcynogenne u samców szczurów i samic myszy, natomiast u samic szczurów i samców myszy obserwowano sprzeczne wyniki.
aberracja chromosomowa, aloe-emodyna, chryzofanol, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, fiscjon, hepatocyt szczura, kora kruszyny, model mikrosomalny Salmonelli, nieplanowa synteza DNA, pierwotny hepatocyt, rak okrężnicy, Salmonella typhimurium, środek przeczyszczający, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, związek antrachinowy, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Viatris 50 mg
Przedkliniczne badania mykafunginy wykazały dawko- i czasozależne efekty hepatotoksyczne u szczurów, w tym rozwój ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, utrzymujących się i rozwijających się nawet po 13 tygodniach od odstawienia leku. Dawka progowa związana z rozwojem nowotworów wynosiła 32 mg/kg m.c./dobę, a stężenia w osoczu przy tej dawce mieściły się w zakresie stosowanym klinicznie u ludzi, co rodzi pytania o potencjalne ryzyko kancerogenności u pacjentów. Dodatkowo, toksyczność wielonarządowa obejmowała zmiany w wątrobie (zwiększenie enzymów wątrobowych, przerost zrazików), drogi moczowe (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego), układ krwiotwórczy (hemoliza i niedokrwistość hemolityczna u szczurów) oraz męski układ rozrodczy (wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zmniejszenie liczby plemników). Warto podkreślić, że NOAEL mieścił się w zakresie stężeń klinicznych lub był niższy, co wskazuje na możliwość wystąpienia podobnych działań niepożądanych u ludzi.
badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt hepatotoksyczny, enzym wątrobowy, genotoksyczność, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, męski narząd płciowy, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, ognisko zmienionych hepatocytów, stężenie kliniczne, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja komórek nabłonka, wakuolizacja nabłonka nasiennego, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zanik kanalików nasiennych, zmiana zwyrodnieniowa hepatocytów - Leksykon substancji czynnych
Eksemestan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eksemestan wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, gdzie działania toksyczne obserwowano głównie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne ekspozycje stosowane u ludzi (25 mg/dobę). W badaniach toksykologicznych na szczurach i psach odnotowano efekty niepożądane dotyczące narządów rozrodczych, wątroby, nerek oraz ośrodkowego układu nerwowego, jednak ich znaczenie kliniczne jest ograniczone ze względu na wysokie dawki stosowane w badaniach. Eksemestan nie wykazał działania genotoksycznego w testach in vivo, mimo że in vitro zaobserwowano działanie klastogenne na limfocyty. Badania reprodukcyjne wskazały na embriotoksyczność przy dawkach odpowiadających 25 mg/dobę, bez dowodów na teratogenność.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, eksemestan, gruczolak nerki, hepatocyt szczura, indukcja wątrobowych enzymów, limfocyt, margines bezpieczeństwa, narząd rozrodczy, nerka, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przewlekła nefropatia, test Amesa, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Sandoz 50 mg
Badania przedkliniczne mykafunginy (Micafungin Sandoz) wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza hepatotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze u szczurów. W dawkach 32 mg/kg m.c./dobę obserwowano rozwój ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, które utrzymywały się i rozwijały nawet po 13-tygodniowym okresie odstawienia leku. Stężenia leku wywołujące te zmiany mieściły się w zakresie stężeń klinicznych u ludzi, co rodzi istotne pytania dotyczące bezpieczeństwa stosowania. Ponadto, toksyczność obejmowała zmiany w układzie wątrobowym, moczowym, krwinkach czerwonych oraz męskich narządach płciowych, przy czym NOAEL mieścił się w zakresie stężeń klinicznych lub był od nich niższy. W badaniach farmakologicznych wykazano również wpływ na układ sercowo-naczyniowy i uwalnianie histaminy, zależny od dawki i czasu ekspozycji, z możliwością zmniejszenia działań niepożądanych przez wydłużenie czasu wlewu dożylnego.
badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzym wątrobowy, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, hiperplazja nabłonka przejściowego, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, nowotwór wątroby, ocena toksykologiczna, ognisko zmienionych hepatocytów, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przerost zrazików, stężenie kliniczne, toksyczność dróg moczowych, toksyczność narządów płciowych, toksyczność wątrobowa, toksyczność wielonarządowa, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka najądrza, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zanik kanalików nasiennych, zwyrodnienie hepatocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Edronax 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa reboksetyny, substancji czynnej leku Edronax, wykazały brak mutagenności w testach in vitro na komórkach bakterii i ssaków oraz brak uszkodzeń DNA w komórkach drożdży i hepatocytach szczura. Mimo indukcji aberracji chromosomowych w ludzkich limfocytach in vitro, test mikrojądrowy na myszach in vivo nie potwierdził uszkodzeń chromosomów. Długoterminowe badania rakotwórczości na myszach i szczurach nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów, co wskazuje na brak potencjału rakotwórczego. W badaniach toksyczności ogólnej u szczurów zaobserwowano hemosyderozę, specyficzną dla tego gatunku. Reboksetyna nie wykazywała teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 90 mg/kg/dobę, nie zaburzając zachowań godowych ani zdolności reprodukcyjnej.
aberracja chromosomowa, genotoksyczność, hemosyderoza, hepatocyt szczura, indukcja mutacji, komórki drożdży, limfocyt ludzki, mutacja genowa, płodność, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, reboksetyna, stężenie osoczowe, test mikrojądrowy, toksyczność ogólna, uszkodzenie DNA, wpływ teratogenny, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolpic 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winianu zolpidemu, substancji czynnej leku Zolpic, obejmowały długoterminowe testy kancerogenności na szczurach i myszach, którym podawano dawki 4, 18 oraz 80 mg/kg mc./dobę przez 2 lata. Dawki te odpowiadały 26-876-krotnemu przekroczeniu maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (10 mg). Wyniki nie wykazały działania kancerogennego, a częstość występowania tłuszczaków i tłuszczakomięsaków nerek u szczurów była porównywalna z grupą kontrolną. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, badanie aberracji chromosomalnych w limfocytach ludzkich) oraz in vivo (test mikrojądrowy u myszy) potwierdziły brak potencjału mutagennego i genotoksycznego winianu zolpidemu w stosowanych dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, chłoniak, cykl rujowy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, hepatocyt szczura, kancerogeneza, limfocyt ludzki, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, test Amesa, test mikrojądrowy, tłuszczakomięsak nerki, winian zolpidemu, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symex 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne eksemestanu w dawce 25 mg wykazały dobrą tolerancję leku u zwierząt, z działaniami niepożądanymi głównie związanymi z jego farmakologicznym mechanizmem działania, zwłaszcza na narządy rozrodcze i dodatkowe. Toksyczność wobec wątroby, nerek i ośrodkowego układu nerwowego pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności i genotoksyczności in vivo, mimo obserwowanego działania klastogennego in vitro. Badania reprodukcyjne wskazały na embriotoksyczność przy dawkach odpowiadających 25 mg/dobę u ludzi, jednak bez dowodów na teratogenność.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, eksemestan, enzym mikrosomalny wątroby, gruczolak nerki, hepatocyt szczura, limfocyt, narząd rozrodczy, nerka, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, przewlekła nefropatia, test Amesa, test jąderkowy, toksyczność, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hygroton 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlortalidonu w dawce do 50 mg, stosowanego w preparacie Hygroton, wykazały brak działania teratogennego nawet przy dawkach do 500-krotnie przekraczających dawkę kliniczną. W badaniach na myszach, szczurach, chomikach i królikach nie stwierdzono istotnych wad rozwojowych, choć w pojedynczym badaniu na myszach odnotowano zwiększoną liczbę resorpcji przy dawce 50-krotnej. Zwiększona toksyczność dla zarodka i płodu obserwowana była jedynie przy dawkach ≥19-krotnych dawki klinicznej i wyłącznie w warunkach toksyczności matczynej, co wskazuje na pośredni mechanizm uszkodzenia płodu. Wyniki te sugerują niskie ryzyko teratogenności chlortalidonu w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomalna, chlortalidon, cytotoksyczność, działanie teratogenne, hepatocyt szczura, Hygroton, karcynogenność, komórki jajnika chomika chińskiego, mutacja genowa, mutagenność, naprawa DNA, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność zarodkowo-płodowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Absenor 300 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sodu walproinianu wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) przy podaniu doustnym mieszczą się w zakresie 1200-1600 mg/kg masy ciała, natomiast dożylnie są niższe i wynoszą 750-950 mg/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów i psów zaobserwowano atrofie jąder oraz zmiany w płucach i prostacie przy dawkach odpowiednio od 250 mg/kg i 90 mg/kg. Wielokrotne podawanie u dorosłych zwierząt (szczury 1250 mg/kg/dobę, psy 150 mg/kg/dobę) prowadziło do zwyrodnień jąder i zaburzeń spermatogenezy. U młodych szczurów zmniejszenie masy jąder występowało tylko przy dawkach toksycznych (≥240 mg/kg i.p./i.v.), natomiast dawki do 90 mg/kg nie wpływały na narządy rozrodcze. W badaniach płodności u szczurów dawki do 350 mg/kg/dobę nie wykazały wpływu na płodność samców, choć u ludzi odnotowano niepłodność męską jako działanie niepożądane.
aberracja chromosomowa, atrofia jąder, badanie toksyczności, dawka śmiertelna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hepatocyt szczura, LD50, miano wirusa, mikrojądro, naprawa DNA, niepłodność męska, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, replikacja wirusa HIV, spermatogeneza, test Amesa, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zwyrodnienie nasieniowodu - Leksykon substancji czynnych
Urapidyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Urapidyl, lek przeciwnadciśnieniowy, wykazuje niską toksyczność ostrą z wartościami LD50 wynoszącymi 508-750 mg/kg (doustnie) oraz 140-260 mg/kg (dożylnie) u zwierząt. Objawy toksyczności obejmują uspokojenie polekowe, duszność, tachykardię, hipotonię, drżenia i drgawki, które są odwracalne w ciągu kilku godzin. W badaniach przewlekłych, dawki do 250 mg/kg (szczury) i do 64 mg/kg (psy) wywoływały uspokojenie, drżenia oraz zmiany w cyklu rujowym i masie macicy, jednak bez istotnych zmian histopatologicznych. Badania genotoksyczności (m.in. test Amesa, testy na limfocytach ludzkich) oraz rakotwórczości (18-24 miesiące u myszy i szczurów) nie wykazały ryzyka mutagennego ani kancerogennego dla ludzi. Podwyższone stężenie prolaktyny u gryzoni, prowadzące do rozrostu tkanki gruczołu mlecznego, nie jest spodziewane u ludzi przy dawkach terapeutycznych.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności ostrej, badanie toksykokinetyczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, LD50, lek przeciwnadciśnieniowy, obniżenie ciśnienia krwi, śmiertelność płodów, śmiertelność zarodków, stężenie prolaktyny, test Amesa, test naprawy DNA, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, urapidyl, uspokojenie polekowe, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glandex 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne eksemestanu wykazały, że działania niepożądane, takie jak wpływ na narządy rozrodcze, wątrobę, nerki oraz ośrodkowy układ nerwowy, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi (25 mg/dobę). Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, badania na komórkach V79, hepatocytach szczurów oraz test jąderkowy u myszy, dały wyniki negatywne in vivo, mimo że in vitro wykazano działanie klastogenne na limfocytach ludzkich. Wpływ embriotoksyczny stwierdzono u szczurów i królików przy dawkach odpowiadających dawce terapeutycznej, jednak bez działania teratogennego, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla płodu, ale bez wad rozwojowych.
badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt neurotoksyczny, eksemestan, enzym wątrobowy, genotoksyczność, gruczolak nerki, hepatocyt szczura, indukcja enzymu wątrobowego, inhibitor aromatazy, limfocyt ludzki, narząd rozrodczy, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, przewlekła nefropatia, test Amesa, test jąderkowy, uszkodzenie chromosomu, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Teva 50 mg
Mykafungina, substancja czynna leku Micafungin Teva, wykazuje w badaniach przedklinicznych hepatotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy u szczurów, gdzie dawki ≥32 mg/kg m.c./dobę podawane przez ≥13 tygodni indukowały ogniska zmienionych hepatocytów (FAH) oraz raki wątrobowokomórkowe, które utrzymywały się i rozwijały po odstawieniu leku do 20 miesięcy. Zakres stężeń w osoczu przy progu rozwoju nowotworów u szczurów pokrywa się z klinicznymi stężeniami u ludzi, co rodzi pytania o znaczenie tych obserwacji w praktyce klinicznej. Dodatkowo, wielokrotne dożylne podawanie mykafunginy u szczurów i psów ujawniło toksyczność wątroby, układu moczowego (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, odwracalne w okresie obserwacji 18 miesięcy), hemolizę krwi (obserwowaną u królików i szczurów, ale nie u psów) oraz zaburzenia męskiego układu rozrodczego, w tym wakuolizację nabłonka przewodów najądrza i zmniejszenie liczby plemników u szczurów oraz zanik kanalików nasiennych u psów po długotrwałym podawaniu (do 39 tygodni). W badaniach reprodukcyjnych odnotowano zmniejszenie masy urodzeniowej potomstwa oraz pojedynczy przypadek poronienia u królików przy dawce 32 mg/kg m.c./dobę.
Badania genotoksyczności mykafunginy, obejmujące standardowe testy in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego. W zakresie bezpieczeństwa farmakologicznego stwierdzono wpływ na układ sercowo-naczyniowy oraz uwalnianie histaminy, zależny od czasu ekspozycji i stężenia leku w osoczu, przy czym wydłużenie czasu wlewu dożylnego redukowało maksymalne stężenie i ograniczało działania niepożądane. Różnice gatunkowe w hepatotoksyczności obejmowały u szczurów zmiany zwyrodnieniowe hepatocytów z kompensacyjną regeneracją, a u psów przerost zrazików bez zmian zwyrodnieniowych. Warto podkreślić, że toksyczne efekty obserwowane w badaniach na zwierzętach występowały przy dawkach i czasach leczenia często przekraczających standardowe schematy kliniczne, co wymaga ostrożnej interpretacji przy stosowaniu mykafunginy u pacjentów.
badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka, mykafungina, nabłonek przewodów najądrza, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, ognisko zmienione hepatocytów, rak wątrobowokomórkowy, stężenie kliniczne, stężenie w osoczu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ moczowy, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja nabłonka, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zaburzenie układu rozrodczego, zanik kanalików nasiennych