Gd-EOB-DTPA
Gd-EOB-DTPA (gadolinium ethoxybenzyl diethylenetriamine pentaacetic acid), znany również pod nazwą handlową Primovist (Europa) lub Eovist (USA), to specjalistyczny środek kontrastowy stosowany w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI) wątroby. Jest to związek chelatowy gadolinu o właściwościach hepatospecyficznych, co oznacza, że jest wychwytywany selektywnie przez prawidłowe komórki wątrobowe (hepatocyty).
Środek ten umożliwia przeprowadzenie badań w dwóch fazach: naczyniowej (podobnie jak konwencjonalne środki kontrastowe) oraz hepatospecyficznej, która rozpoczyna się około 10-20 minut po podaniu. W fazie hepatospecyficznej prawidłowa miąższ wątroby wykazuje wzmocnienie, podczas gdy zmiany bez funkcjonujących hepatocytów (np. przerzuty, naczyniaki) pozostają hipointensywne, co znacząco poprawia ich wykrywalność.
Gd-EOB-DTPA jest wydalany z organizmu zarówno przez nerki (50%), jak i z żółcią (50%), co odróżnia go od innych środków kontrastowych. Stosowanie tego kontrastu jest szczególnie cenne w diagnostyce małych zmian ogniskowych wątroby, różnicowaniu zmian łagodnych i złośliwych oraz w ocenie funkcji wątroby. Badania z użyciem Gd-EOB-DTPA są obecnie standardem w przedoperacyjnej ocenie chorych z nowotworami wątroby oraz w monitorowaniu pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Primovist 0,25 mmol/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Primovist (disodu gadoksetynian, 0,25 mmol/ml) wykazały brak istotnej toksyczności ostrej, genotoksyczności oraz nieprawidłowości farmakologicznych przy dawkach terapeutycznych. W badaniach kardiologicznych na psach przy dawkach do 0,5 mmol/kg (20-krotnie wyższych niż u ludzi) zaobserwowano przejściowe wydłużenie odstępu QT, co wiązano z blokadą kanału potasowego HERG przez Gd-EOB-DTPA. W badaniach reprodukcyjnych u królików dawka 2,0 mmol/kg (około 80-krotnie wyższa niż u ludzi) powodowała zwiększoną liczbę poronień. Wchłanianie gadoksetynianu do mleka u szczurów było minimalne (<0,5% dawki dożylnej), a wchłanianie doustne wynosiło 0,4%. Młode szczury wykazywały większą wrażliwość na preparat niż dorosłe, jednak nie stwierdzono różnic jakościowych w toksyczności.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, disodu gadoksetynian, działanie rakotwórcze, Gd-EOB-DTPA, kanał potasowy hERG, karmienie piersią, mięsień brodawkowy, odstęp QT, podanie domięśniowe, podanie dożylne, poronienie, poronienie po zagnieżdżeniu, potencjał czynnościowy, potencjał genotoksyczny, przenikanie do mleka, toksyczność ostra, wchłanianie doustne, wydłużenie odstępu QT - Leksykon substancji czynnych
Gadoksetynian disodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gadoksetynian disodu, aktywny składnik Primovist, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. Badania toksyczności ostrej, wielokrotnej oraz genotoksyczności nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach kardiologicznych u psów przy dawce 0,5 mmol/kg (20-krotność dawki ludzkiej) zaobserwowano przejściowe wydłużenie odstępu QT, co potwierdzono in vitro blokadą kanału potasowego HERG przez Gd-EOB-DTPA w wysokich stężeniach. W badaniach reprodukcyjnych u królików dawka 2,0 mmol/kg (25,9 razy większa względem dawki ludzkiej wg powierzchni ciała) powodowała zwiększoną liczbę poronień. Przenikanie do mleka u szczurów wyniosło poniżej 0,5% dawki dożylnej (0,1 mmol/kg), a biodostępność doustna była niska (0,4%). Młode szczury wykazywały większą wrażliwość na toksyczność niż dorosłe. Nie stwierdzono reakcji nietolerancji przy dożylnym podaniu, a jedynie po domięśniowym. Brak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego.
ampułkostrzykawka, działanie rakotwórcze, gadoksetynian disodu, Gd-EOB-DTPA, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, mięsień brodawkowy, podanie dożylne, potencjał czynnościowy, przedawkowanie produktu leczniczego, przenikanie do mleka, roztwór do wstrzykiwań, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, układ sercowo-naczyniowy, wchłanianie substancji, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Primovist 0,25 mmol/ml
Primovist (disodu gadoksetynian) w stężeniu 0,25 mmol/ml jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, którego głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Reakcje alergiczne mogą mieć różne nasilenie, dlatego przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego. Lek zawiera 11,7 mg sodu na ml, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami gospodarki sodowej, np. niewydolnością serca czy nadciśnieniem tętniczym. Ampułkostrzykawki dostępne są w objętościach 5,0 ml, 7,5 ml i 10,0 ml, zawierających odpowiednio około 58,5 mg, 87,75 mg i 117 mg sodu oraz 907 mg, 1361 mg i 1814 mg disodu gadoksetynianu.
- Leksykon substancji czynnych
Gadoksetynian disodu – Przedawkowanie
Gadoksetynian disodu (Gd-EOB-DTPA) w stężeniu 0,25 mmol/ml jest substancją czynną produktu leczniczego Primovist, stosowanego jako środek kontrastowy. Badania kliniczne wykazały, że dawki do 0,4 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg) są dobrze tolerowane, natomiast dawki rzędu 2,0 ml/kg mc. (0,5 mmol/kg), czyli pięciokrotnie przekraczające standardową dawkę, wiążą się ze znacznym wzrostem częstości działań niepożądanych, choć bez pojawienia się nowych, nieopisanych wcześniej objawów. W przypadku przedawkowania obserwuje się wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Produkt zawiera 181,43 mg disodu gadoksetynianu w 1 ml roztworu, co przy objętościach ampułkostrzykawek 5,0 ml, 7,5 ml i 10,0 ml odpowiada odpowiednio 907 mg, 1361 mg i 1814 mg substancji czynnej, co jest istotne przy ocenie ryzyka toksyczności.
ampułkostrzykawka, arytmia, disodu gadoksetynian, działanie niepożądane, gadoksetynian disodu, Gd-EOB-DTPA, hemodializa, monitorowanie czynności serca, nerkopochodne zwłóknienie układowe, NSF, Primovist, środek kontrastowy, środek kontrastowy zawierający gadolin, terapia przedawkowania, upośledzona funkcja nerek, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrofizjologiczne serca, zaburzenie rytmu serca