topoizomeraza II
Topoizomeraza II to kluczowy enzym komórkowy odpowiedzialny za rozplatanie podwójnej helisy DNA podczas procesów replikacji, transkrypcji i rekombinacji genetycznej. Należy do klasy enzymów zwanych topoizomerazami, które kontrolują topologiczne stany DNA poprzez tymczasowe przecinanie i ponowne łączenie nici DNA.
Mechanizm działania topoizomerazy II polega na wprowadzeniu dwuniciowego pęknięcia w jednej cząsteczce DNA, przeprowadzeniu innej nici przez to pęknięcie, a następnie ponownym połączeniu przeciętych końców. Ten proces pozwala na usuwanie superskrętów DNA oraz rozdzielanie skręconych lub splątanych cząsteczek DNA, co jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania komórki.
W medycynie topoizomeraza II stanowi istotny punkt uchwytu dla wielu leków przeciwnowotworowych, w tym antracyklin (doksorubicyna, epirubicyna), epipodofilotoksyn (etopozyd, tenipozyd) oraz innych inhibitorów tego enzymu. Leki te stabilizują kompleks topoizomeraza-DNA, uniemożliwiając ponowne połączenie przeciętych nici DNA, co prowadzi do akumulacji uszkodzeń DNA i śmierci komórki nowotworowej.
Wyróżnia się dwie izoformy topoizomerazy II u ludzi: alfa (występująca głównie w proliferujących komórkach) i beta (obecna we wszystkich komórkach). Nadekspresja topoizomerazy II-alfa jest często obserwowana w komórkach nowotworowych i może być czynnikiem prognostycznym w niektórych typach nowotworów, a także predyktorem odpowiedzi na leczenie inhibitorami tego enzymu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Idarubicyna chlorowodorek, będąca antracyklinowym antybiotykiem cytotoksycznym (kod ATC: L01DB06), występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 1 mg/ml i pH 3-4,5. Mechanizm działania polega na interkalacji z DNA oraz inhibicji topoizomerazy II, co prowadzi do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych i apoptozy komórek nowotworowych. Specyficzna modyfikacja struktury w pozycji 4 zwiększa lipofilność idarubicyny, co skutkuje wyższym wychwytem przez komórki nowotworowe w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny. W badaniach przedklinicznych wykazano silniejsze działanie przeciwnowotworowe idarubicyny, potwierdzone w modelach białaczek i chłoniaków, z możliwością podawania zarówno dożylnego, jak i doustnego. Ponadto, idarubicyna charakteryzuje się mniejszą opornością krzyżową względem innych antracyklin, co jest istotne w terapii nowotworów opornych na standardowe leczenie.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, białaczka, chłoniak, daunorubicyna, doksorubicyna, działanie przeciwnowotworowe, idarubicyna chlorowodorek, idarubicynol, kardiotoksyczność, komórka nowotworowa, lipofilność, oporność krzyżowa, podanie dożylne, powikłanie kardiologiczne, roztwór do wstrzykiwań, synteza kwasu nukleinowego, toksyczność, topoizomeraza II, wskaźnik terapeutyczny, wychwyt komórkowy - Leksykon substancji czynnych
Ofloksacyna – Właściwości farmakodynamiczne
Ofloksacyna, fluorochinolon pochodny kwasu chinolinowego, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie bakteryjnej gyrazy DNA (topoizomerazy II) oraz topoizomerazy IV, co prowadzi do destabilizacji DNA i śmierci komórki bakteryjnej. Wykazuje szerokie spektrum działania obejmujące bakterie tlenowe, beztlenowe oraz chlamydie, a jej skuteczność kliniczna koreluje z parametrami farmakokinetyczno-farmakodynamicznymi, takimi jak stosunek AUC/MIC i Cmax/MIC. Ofloksacyna nie ulega degradacji przez beta-laktamazy ani modyfikacji przez enzymy aminoglikozydowe czy chloramfenikolowe, co czyni ją efektywną wobec szczepów opornych na inne antybiotyki. Wartości graniczne MIC według EUCAST dla kluczowych drobnoustrojów to m.in.: Staphylococcus spp. ≤ 1 mg/l (wrażliwe), Streptococcus pneumoniae ≤ 0,125 mg/l, Haemophilus influenzae ≤ 0,5 mg/l, Enterobacteriaceae ≤ 0,5 mg/l, co jest istotne przy ocenie wrażliwości klinicznej.
AUC, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakterie beztlenowe bezwzględne, bakterie beztlenowe względne, beta-laktamaza, Cmax, dysfagia, działanie bakteriobójcze, efekt poantybiotykowy, Escherichia coli, EUCAST, fluorochinolon, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, kwas chinolinowy, MIC, minimalne stężenie hamujące, MRSA, MSSA, oporność krzyżowa, oporność plazmidowa, Pseudomonas aeruginosa, replikacja DNA, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, zakażenie okulistyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacinum Stulln 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksyfloksacyny w postaci kropli do oczu (5 mg/ml) wykazały, że działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne stężenia osiągane u ludzi podczas stosowania okulistycznego. Dawki terapeutyczne zapewniają odpowiedni margines bezpieczeństwa. W badaniach in vitro moksyfloksacyna wykazywała działanie genotoksyczne, co jest związane z interakcją z gyrazą bakteryjną oraz topoizomerazą II komórek ssaków przy wysokich stężeniach, jednak badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach klinicznych. Ponadto, badania na modelu promocji inicjacji u szczurów nie wykazały działania rakotwórczego, co jest istotne dla długoterminowego bezpieczeństwa leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, chinolony, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na światło, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, krople do oczu, moksyfloksacyna, Moxifloxacinum Stulln, potencjał karcynogenny, stosowanie okulistyczne, terapia okulistyczna, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacin Aurovitas 400 mg
Badania przedkliniczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy szczurów i małp, objawiający się niewielkim zmniejszeniem liczby erytrocytów i płytek krwi przy wysokich dawkach. Zaobserwowano również hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz neurotoksyczność (drgawki u małp) po długotrwałym lub wysokodawkowym leczeniu. Lek wykazuje właściwości genotoksyczne in vitro, związane z hamowaniem gyrazy bakteryjnej i topoizomerazy II, jednak testy in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co zapewnia margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Nie stwierdzono działania karcinogennego ani fototoksycznego, co odróżnia moksyfloksacynę od innych chinolonów. Wysokie dawki (>90 mg/kg p.o. u psów, stężenia >16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT, a bardzo wysokie dawki dożylne (>300 mg/kg, stężenia ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca bez zagrożenia życia.
atrofia siatkówki, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, elektroretinogram, erytrocyty, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, łożysko, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie, prąd potasowy, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levoxa 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levox, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W standardowych modelach zwierzęcych nie stwierdzono istotnej toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, ani działania rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie zaobserwowano zaburzeń płodności ani zdolności rozrodczych, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu, przypisywane toksyczności matczynej. Genotoksyczność in vitro wykazała aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co wiąże się z hamowaniem topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego, sugerując niskie ryzyko kliniczne. Fototoksyczność występuje jedynie przy bardzo wysokich dawkach w modelu mysim, bez wykazania fotomutagenności, a badania fotokarcynogenności wskazały na hamowanie rozwoju komórek nowotworowych pod wpływem światła.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie fototoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, lewofloksacyna, mutacja genowa, mutacja letalna, naprawa DNA, odwarstwienie chrząstki, potencjał fototoksyczny, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, topoizomeraza II, uszkodzenie chromosomu, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Właściwości farmakodynamiczne
Doksorubicyna, cytotoksyczny antybiotyk antracyklinowy izolowany ze Streptomyces peucetius var. caesius, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego. Jej mechanizm działania obejmuje interkalację z DNA, hamowanie topoizomerazy II oraz generowanie reaktywnych form tlenu, co prowadzi do uszkodzeń DNA i śmierci komórek nowotworowych. Lek wykazuje toksyczność selektywną wobec tkanek o wysokiej aktywności mitotycznej, takich jak szpik kostny, przewód pokarmowy i gruczoły płciowe. W leczeniu uzupełniającym wczesnego raka piersi, schematy zawierające doksorubicynę wykazały skuteczność porównywalną do klasycznego schematu CMF, z współczynnikami ryzyka dla DFS wynoszącymi 0,91 (95% CI 0,82-1,01) oraz dla OS 0,91 (95% CI 0,81-1,03), co potwierdzają dane z metaanalizy EBCTCG obejmującej 3510 pacjentek.
aberracje chromosomalne, aktywność mitotyczna, aktywność proliferacyjna, antagonista kanału wapniowego, antracykliny, antybiotyk antracyklinowy, całkowity okres przeżycia, cyklofosfamid, doksorubicyna, działanie cytotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, działanie toksyczne, interkalacja DNA, kanał wapniowy, lipidy błony komórkowej, menopauza, oporność komórkowa, polimeraza DNA, przeżycie bez objawów chorobowych, rak piersi, reaktywne formy tlenu, rodnik hydroksylowy, Streptomyces peucetius, stres oksydacyjny, synteza DNA, szpik kostny, topoizomeraza II, uszkodzenie tkanek, werapamil, wychwyt komórkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Monafox 5 mg/ml
Badania przedkliniczne leku Monafox, zawierającego moksyfloksacynę w stężeniu 5 mg/ml w postaci kropli do oczu, wykazały, że efekty toksyczne pojawiały się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi. W badaniach in vitro moksyfloksacyna wykazywała działanie genotoksyczne na bakterie i komórki ssaków, co wiązano z interakcją z gyrazą bakteryjną oraz topoizomerazą II przy wysokich stężeniach. Jednakże badania in vivo, nawet przy dużych dawkach, nie potwierdziły genotoksyczności, co wskazuje na bezpieczny margines terapeutyczny przy stosowaniu klinicznym.
badanie in vitro, badanie in vivo, chinolon, dane toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, krople do oczu, moksyfloksacyna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, topoizomeraza II, właściwość fototoksyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tavanic 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewofloksacyny wykazały brak istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, potwierdzając bezpieczeństwo w zakresie dawek terapeutycznych. W badaniach na szczurach nie stwierdzono zaburzeń płodności, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu, wynikające z toksyczności matczynej. Ocena genotoksyczności obejmująca testy in vitro i in vivo nie wykazała mutacji genowych ani działania genotoksycznego w testach mikrojąderkowych, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy „nieprogramowanego” DNA oraz testu dominacji letalnej. Fototoksyczność pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, a testy fotomutagenności nie potwierdziły genotoksycznego wpływu światła. Co więcej, badania fotokarcynogenności sugerują potencjalne działanie hamujące rozwój komórek nowotworowych.
aberracja chromosomowa, chrząstka stawowa, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność in vitro, genotoksyczność in vivo, lewofloksacyna, mutacja genowa, potencjał rakotwórczy, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacin MSN 400 mg
Badania przedkliniczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie erytrocytów i płytek krwi) oraz hepatotoksyczność (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i zwyrodnienie wodniczkowe hepatocytów) u szczurów, małp i psów, przy czym neurotoksyczność (drgawki) zaobserwowano u małp. Toksyczność ta występowała jedynie przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa klinicznego. Mimo wykazania genotoksyczności in vitro, testy in vivo nie potwierdziły tego efektu nawet przy bardzo dużych dawkach, a badania inicjacja-promocja nie wykazały potencjału karcinogennego. W odróżnieniu od innych chinolonów, moksyfloksacyna nie wykazuje właściwości fototoksycznych ani fotogenotoksycznych. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki >90 mg/kg (stężenia w osoczu >16 mg/l) wydłużały odstęp QT u psów, jednak bez arytmii; zaburzenia rytmu pojawiały się dopiero po dożylnych dawkach 50-krotnie przekraczających dawkę terapeutyczną (stężenie 200 mg/l), były przemijające i nie zagrażały życiu.
atrofia siatkówki, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, moksyfloksacyna, neurotoksyczność, płytka krwi, potencjał karcinogenny, teratogenność, toksyczność matczyna, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levoxa 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewofloksacyny obejmowały ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W modelach zwierzęcych lek nie wpływał negatywnie na płodność szczurów, a opóźnienie dojrzewania płodu było wynikiem toksyczności matczynej, a nie bezpośredniego działania na płód. Badania genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, związane z hamowaniem topoizomerazy II, jednak testy genotoksyczności in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły potencjału mutagennego lewofloksacyny. W badaniach fototoksyczności na modelach mysich działanie fototoksyczne występowało jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, a testy fotomutagenności i fotokarcynogenności nie wykazały ryzyka genotoksycznego, a wręcz sugerowały hamowanie rozwoju komórek nowotworowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levocin 500 mg
Przedkliniczne badania lewofloksacyny wykazały brak istotnej toksyczności ostrej i przewlekłej przy dawkach do 20 mg/kg/dobę u szczurów oraz do 63 mg/kg/dobę u małp, z LD50 w zakresie 1500-2000 mg/kg u gryzoni. W badaniach przewlekłych obserwowano jedynie osadzanie kryształów w moczu przy dawkach powyżej 20 mg/kg/dobę oraz zmniejszenie spożycia pokarmu i ograniczony przyrost masy ciała przy dawkach 180 mg/kg/dobę (1 miesiąc) i 30 mg/kg/dobę (3 miesiące). Parametry hematologiczne wykazywały przejściowe zmiany, sugerujące adaptację organizmu. W badaniach reprodukcyjnych lewofloksacyna nie wpływała negatywnie na płodność ani nie wykazywała działania teratogennego, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu wtórne do toksyczności matczynej. Testy genotoksyczności in vitro ujawniły aberracje chromosomalne, prawdopodobnie związane z hamowaniem topoizomerazy II, jednak testy in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, dawka śmiertelna LD50, działanie teratogenne, erytrocyt, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, kryształy w moczu, leukocyt, potencjał genotoksyczny, retikulocyt, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, tkanka chrzęstna, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Aurovitas 250 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne lewofloksacyny (Levofloxacin Aurovitas) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym, bez istotnych zagrożeń toksykologicznych po podaniu jednorazowym i wielokrotnym. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność u szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu wynikające z toksycznego działania na organizm matki. Ocena genotoksyczności wykazała brak indukcji mutacji genowych in vitro, jednak zaobserwowano aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisano hamowaniu topoizomerazy II. Testy in vivo, takie jak test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza „nieprogramowanego” DNA oraz test dominacji letalnej, nie potwierdziły działania genotoksycznego lewofloksacyny.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, chrząstka stawowa, działanie mutagenne, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, Levofloxacin Aurovitas, lewofloksacyna, potencjał karcinogenny, potencjał rakotwórczy, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon substancji czynnych
Moksyfloksacyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Moksyfloksacyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach nieklinicznych, przy czym działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi, hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz objawy neurotoksyczne (drgawki u małp) przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu. W badaniach in vitro wykazano genotoksyczność, jednak badania in vivo nie potwierdziły tych efektów nawet przy bardzo dużych dawkach, co wskazuje na zachowanie marginesu bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Nie stwierdzono działania rakotwórczego ani fototoksycznego, co wyróżnia moksyfloksacynę spośród innych chinolonów. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg u psów (stężenia w osoczu >16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki ≥300 mg/kg (stężenia ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca. Wydłużenie QT zależało od szybkości infuzji, nie obserwowano go przy dawce 30 mg/kg podawanej przez 60 minut.
atrofia siatkówki, chinolon, drgawki, działanie fototoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, elektroretinogram, enzymy wątrobowe, erytrocyty, fotokancerogenność, fotomutagenność, gałka oczna, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, mięsień sercowy, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, prąd potasowy, spontaniczna aktywność, staw maziówkowy, szybkość infuzji, tkanka chrzęstna, tkanka miękka, toksyczność u samic, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, wady rozwojowe kręgów, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia płodności, zaburzenia rytmu serca, zmiany zapalne, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mitoxantron Sandoz 2 mg/ml
Mitoksantron, należący do antracyklin i związków o podobnej strukturze (kod ATC: L01DB07), jest syntetyczną pochodną antrachinonu o działaniu cytotoksycznym, wykorzystywaną w terapii wielu nowotworów złośliwych oraz stwardnienia rozsianego (SM). Mechanizm działania opiera się na interakcji z DNA, prowadząc do powstawania wiązań krzyżowych i pęknięć nici DNA, a także hamowaniu topoizomerazy II, co skutkuje zatrzymaniem cyklu komórkowego w fazie G2. Mitoksantron wykazuje działanie cytotoksyczne zarówno na komórki proliferujące, jak i nieproliferujące, oraz właściwości immunomodulujące, hamując proliferację limfocytów B, T i makrofagów oraz uwalnianie cytokin prozapalnych (IFN-γ, TNF-α, IL-2). W leczeniu SM stosuje się dawki 5-12 mg/m² co 1-3 miesiące, z dawką skumulowaną 36-120 mg/m², przy czym dawka 12 mg/m² co 3 miesiące wykazuje większą skuteczność kliniczną.
antracyklina, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, cytostatyk, czynnik martwicy nowotworu alfa, daunorubicyna, faza G2, interferon gamma, interleukina-2, kardiotoksyczność, kortykosteroid, kwas dezoksyrybonukleinowy, kwas rybonukleinowy, limfocyt B, limfocyt T, makrofag, mitoksantron, monoterapia, ostra białaczka szpikowa, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak piersi z przerzutami, schemat wielolekowy, stwardnienie rozsiane, topoizomeraza II - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Epirubicyna chlorowodorek (FARMORUBICIN PFS) to antracyklina o złożonym mechanizmie przeciwnowotworowym, obejmującym interkalację do DNA, hamowanie topoizomerazy II i helikazy DNA oraz generowanie wolnych rodników, co prowadzi do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych i śmierci komórkowej. W badaniach klinicznych u pacjentek z wczesnym rakiem piersi z przerzutami do węzłów chłonnych (stopień II/III) schematy zawierające epirubicynę w dawkach 100-120 mg/m² (FEC-100, CEF-120) wykazały istotną poprawę czasu przeżycia wolnego od nawrotu (RFS: 62-65% vs 52-53%) oraz przeżycia całkowitego (OS: 76-77% vs 65-70%) w porównaniu do niższych dawek lub innych schematów (CMF, FEC-50). Mediana czasu obserwacji wynosiła około 8 lat, a korzyści terapeutyczne utrzymywały się w podgrupach pacjentek zarówno przed, jak i po menopauzie oraz przy różnym stopniu zajęcia węzłów chłonnych. Standardowe schematy obejmowały 6 cykli leczenia z epirubicyną podawaną dożylnie w dawkach 50-120 mg/m² co 21-28 dni, w skojarzeniu z cyklofosfamidem i fluorouracylem, często uzupełniane radioterapią i tamoksyfenem u kobiet po menopauzie.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, antybiotykoterapia, badanie kliniczne, białaczka wtórna, chemioterapia uzupełniająca, cyklofosfamid, epirubicyna chlorowodorek, fluorouracyl, helikaza DNA, interkalacja DNA, kardiotoksyczność, leczenie uzupełniające, metotreksat, ostra białaczka mieloblastyczna, przerzut do węzłów chłonnych, rak piersi, receptor estrogenowy, schemat CMF, tamoksifen, topoizomeraza II, wczesny rak piersi, węzeł chłonny, wolny rodnik, zastoinowa niewydolność serca, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Właściwości farmakodynamiczne
Epirubicyna, należąca do grupy antracyklin (kod ATC: L01DB03), jest cytotoksycznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego. Mechanizm jej działania opiera się na interkalacji DNA, hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych i białek, a także indukcji uszkodzeń DNA przez topoizomerazę II oraz generowaniu cytotoksycznych wolnych rodników. Epirubicyna wykazuje skuteczność in vitro i in vivo wobec licznych linii nowotworowych, w tym białaczek, mięsaków, czerniaka, raka piersi, płuca, jelita grubego, prostaty i jajnika. W badaniach klinicznych u pacjentek z wczesnym rakiem piersi stosowano chlorowodorek epirubicyny w dawkach 100–120 mg/m² w schematach CEF i FEC, wykazując istotną poprawę przeżycia wolnego od nawrotu (RFS) oraz całkowitego przeżycia (OS) w porównaniu do schematów z niższymi dawkami lub innymi lekami (np. CMF). W badaniu MA-5 odsetek RFS po 5 latach wyniósł 62% dla CEF-120 vs. 53% dla CMF (p=0,013), a OS 77% vs. 70% (p=0,043). W badaniu GFEA-05 RFS po 5 latach dla FEC-100 wyniosło 65% vs. 52% dla FEC-50 (p=0,007), a OS 76% vs. 65% (p=0,007).
antybiotyk cytotoksyczny, białaczka, całkowite przeżycie, chlorowodorek epirubicyny, cyklofosfamid, czerniak, dawka skumulowana, działanie antyproliferacyjne, działanie cytotoksyczne, helikaza DNA, interkalacja DNA, leczenie uzupełniające, mięsak, nowotwór, ostra białaczka mieloblastyczna, przerzuty odległe, przerzuty raka piersi, przeżycie wolne od nawrotu, rak jajnika, rak jelita grubego, rak piersi, rak płuca, rak prostaty, receptory estrogenowe, synteza kwasów nukleinowych, synteza kwasu nukleinowego, topoizomeraza II, wiązanie DNA, wolne rodniki, zastoinowa niewydolność serca, zespół mielodysplastyczny, zróżnicowanie histologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Meningioma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Meningioma, najczęstszy pierwotny guz mózgu, klasyfikowany jest na trzy stopnie WHO, z 5-letnimi wskaźnikami przeżycia odpowiednio: stopień I – 95,7%, stopień II – 81,8%, stopień III – 46,7%. Kluczowym czynnikiem prognostycznym jest zakres resekcji oceniany stopniem Simpsona, gdzie całkowita resekcja (GTR) znacząco wydłuża przeżycie wolne od progresji (PFS) i całkowite przeżycie (OS), zwłaszcza w meningioma proliferacyjnych. Wysokie wartości biomarkerów takich jak Ki-67/MIB-1 (HR=1,03; 95% CI 1,02-1,05), cyklina A (HR=4,91; 95% CI 1,38-17,44), topoizomeraza II (HR=4,90; 95% CI 2,96-8,12), p53 (HR=2,40; 95% CI 1,73-3,34) i VEGF (HR=1,61; 95% CI 1,36-1,90) korelują z niekorzystnym rokowaniem i wyższym ryzykiem nawrotu, natomiast obecność receptora progesteronowego (HR=0,60; 95% CI 0,41-0,88) i p21 wiąże się z lepszym przeżyciem wolnym od nawrotu (RFS). Mutacje promotora TERT stanowią silny prognostyk szybkiego nawrotu, nawet w guzach o łagodnej histologii.
analiza radiomiczna, biomarkery molekularne, całkowita resekcja guza, całkowite przeżycie, cyklina A, deficyt neurologiczny, deficyt poznawczy, guz mózgu, jakość życia związana ze zdrowiem, klasyfikacja WHO, marker Ki-67, meningioma, mutacja promotora TERT, nerwiakowłókniakowatość typu 2, ośrodkowy układ nerwowy, przeżycie wolne od progresji, radioterapia, radioterapia uzupełniająca, receptor progesteronowy, resekcja chirurgiczna, skala Karnofsky’ego, terapia uzupełniająca, topoizomeraza II, VEGF, wskaźnik 5-letniego przeżycia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flomixa 5 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa moksyfloksacyny w postaci kropli do oczu Flomixa (5 mg/ml) wskazują na korzystny profil toksykologiczny przy zachowaniu odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa w praktyce klinicznej. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach przekraczających maksymalne poziomy narażenia u ludzi, co ogranicza znaczenie tych efektów w zastosowaniu okulistycznym. Mimo wykazania działania genotoksycznego in vitro, związane jest ono z interakcją z gyrazą bakteryjną oraz topoizomerazą II komórek ssaków przy znacznie wyższych stężeniach niż terapeutyczne. Badania in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego, co sugeruje, że stosowane dawki terapeutyczne zapewniają bezpieczny margines pod tym względem.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, chinolon, działanie rakotwórcze, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, krople do oczu, margines bezpieczeństwa, moksyfloksacyna, podanie okulistyczne, potencjał karcinogenny, stosowanie okulistyczne, topoizomeraza II - Leksykon substancji czynnych
Norfloksacyna – Właściwości farmakodynamiczne
Norfloksacyna, fluorochinolon o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, wykazuje aktywność wobec tlenowych bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, działając bakteriobójczo poprzez hamowanie gyrazy DNA (topoizomerazy II). Mechanizm polega na tworzeniu kompleksu norfloksacyny z gyrazą i rozszczepionym DNA, co uniemożliwia replikację i prowadzi do fragmentacji DNA. Stężenia krytyczne dla oceny wrażliwości drobnoustrojów wynoszą według ChPL Chibroxin: S ≤ 1 mg/l, R > 2 mg/l, a według NCCLS: S ≤ 4 µg/ml, R ≥ 16 µg/ml. Norfloksacyna wykazuje różne profile oporności w zależności od gatunku i regionu, np. oporność na Enterococcus faecalis wynosi 13-64%, Acinetobacter baumannii 50-88%, a Pseudomonas aeruginosa 0-47%. Naturalna oporność dotyczy m.in. MRSA, bakterii beztlenowych oraz niektórych szczepów Acinetobacter spp.
aktywne usuwanie leku, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakteria tlenowa, bakteryjna gyraza DNA, działanie bakteriobójcze, Escherichia coli, fluorochinolon, gyraza DNA, kinetyka stężeń, kwas nalidyksowy, minimalne stężenie hamujące, mutacja spontaniczna, Neisseria gonorrhoeae, oporność krzyżowa, oporność nabyta, przepuszczalność błony komórkowej, Pseudomonas aeruginosa, replikacja DNA, spektrum działania przeciwbakteryjnego, Staphylococcus aureus, Staphylococcus metycylinowrażliwy, stężenie krytyczne, synteza DNA, topoizomeraza II, topoizomeraza IV - Leksykon substancji czynnych
Idarubicyna – Właściwości farmakodynamiczne
Idarubicyna, należąca do antracyklin (kod ATC L01DB06), wykazuje złożony mechanizm działania przeciwnowotworowego poprzez wbudowywanie się w DNA i hamowanie topoizomerazy II, co prowadzi do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych i proliferacji komórek nowotworowych. Charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co zwiększa penetrację do komórek w porównaniu z doksorubicyną i daunorubicyną. W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano jej wyższą skuteczność przeciwnowotworową, szczególnie w leczeniu białaczek i chłoniaków, zarówno po podaniu dożylnym, jak i doustnym. Ponadto, idarubicyna cechuje się mniejszym ryzykiem oporności krzyżowej w stosunku do innych antracyklin, co jest istotne w terapii nowotworów opornych na leczenie.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, badanie in vitro, białaczka, chłoniak, choroba nowotworowa, daunorubicyna, doksorubicyna, działanie przeciwnowotworowe, idarubicynol, kardiotoksyczność, kwas nukleinowy, lipofilność, oporność krzyżowa, substancja czynna, topoizomeraza II, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon substancji czynnych
Moksyfloksacyna – Właściwości farmakodynamiczne
Moksyfloksacyna, fluorochinolon IV generacji, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie gyrazy DNA (topoizomerazy II) oraz topoizomerazy IV, kluczowych enzymów dla replikacji i naprawy DNA bakterii. Jej unikalna struktura chemiczna, w tym podstawienie grupą metoksylową w pozycji C8 oraz obecność grupy bicykloaminowej w pozycji C7, zwiększa skuteczność przeciwbakteryjną i ogranicza selekcję szczepów opornych, zwłaszcza wśród bakterii Gram-dodatnich. Farmakodynamika wskazuje na zależność działania od stężenia, z MBC mieszczącymi się w zakresie MIC, co potwierdza wysoką efektywność. Spektrum działania obejmuje szeroki zakres patogenów: tlenowe bakterie Gram-dodatnie (m.in. S. aureus MSSA, S. pneumoniae), Gram-ujemne (m.in. H. influenzae, Legionella pneumophila), bakterie beztlenowe (m.in. Bacteroides fragilis) oraz atypowe (m.in. Chlamydophila pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae). EUCAST definiuje kliniczne wartości MIC dla wrażliwości, np. dla S. aureus ≤ 0,25 mg/l (wrażliwy) i > 0,25 mg/l (oporny), z odpowiednimi strefami zahamowania wzrostu.
aminoglikozyd, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, Enterococcus faecalis, epidemiologiczna wartość graniczna, Escherichia coli, flora jelitowa, fluorochinolon, fluorochinolon czwartej generacji, grupa bicykloaminowa, grupa metoksylowa, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, makrolid, minimalne stężenie bakteriobójcze, minimalne stężenie hamujące, mutacja chromosomalna, mutacja punktowa, Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, oporność na metycylinę, oporność nabyta, oporność wieloantybiotykowa, oporność wrodzona, Pseudomonas aeruginosa, replikacja DNA, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, wrażliwość na metycylinę - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacinum Stulln 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksyfloksacyny, stosowanej w postaci kropli do oczu o stężeniu 5 mg/ml, wykazały, że działania toksyczne pojawiały się jedynie przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi. Ocena toksyczności ogólnej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz fototoksyczności potwierdziła szeroki margines bezpieczeństwa leku. W badaniach in vitro wykazano genotoksyczność moksyfloksacyny na poziomie interakcji z gyrazą bakteryjną i topoizomerazą II komórek ssaków, jednak w badaniach in vivo, nawet przy dużych dawkach, nie stwierdzono działania genotoksycznego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania terapeutycznego.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, chinolon, działanie genotoksyczne, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, komórka ssaka, krople do oczu, moksyfloksacyna, Moxifloxacinum Stulln, podanie oczne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność ogólna, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml
Badania przedkliniczne etopozydu wykazały istotne zagrożenia toksyczne, w tym hematologiczne (anemia, leukopenia, trombocytopenia u gryzoni), hepatotoksyczność i nefrotoksyczność u psów, a także poważne zaburzenia rozrodczości u samców (atrofia jąder, zahamowanie spermatogenezy). Dawka bezobjawowa w modelach zwierzęcych wynosiła ≥0,05 mg/m² powierzchni ciała, co jest równe lub wyższe od największej dawki klinicznej u ludzi. Etopozyd wykazuje silne działanie mutagenne poprzez inhibicję topoizomerazy II, prowadząc do pęknięć nici DNA, co implikuje potencjalne ryzyko genotoksyczne i karcynogenne. W modelach zwierzęcych stwierdzono również efekty embriotoksyczne i teratogenne, co uzasadnia przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze.
anemia, atrofia jąder, badanie niekliniczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, etopozyd, genotoksyczność, hepatotoksyczność, karcynogen, leukopenia, morfologia krwi, nefrotoksyczność, parametry hematologiczne, potencjał rakotwórczy, preparat cytotoksyczny, toksyczność hematologiczna, topoizomeraza II, trombocytopenia, zatrzymanie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xyvelam 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna produktu Xyvelam (dostępna w dawkach 250 mg i 500 mg), została poddana szerokim badaniom toksykologicznym, które nie wykazały istotnego ryzyka przy stosowaniu terapeutycznym. Badania przedkliniczne obejmowały ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, wpływ na reprodukcję oraz potencjał genotoksyczny i fototoksyczny. Lewofloksacyna nie zaburzała płodności u szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznym działaniem na organizm matki. W testach genotoksyczności in vitro wykazano aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co wiąże się z hamowaniem topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA oraz dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie przeciwbakteryjne, działanie rakotwórcze, fluorochinolony, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, lewofloksacyna, mutacja genowa, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kimoks 400 mg
Przedkliniczne badania moksyfloksacyny wykazały, że lek może powodować niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi u szczurów i małp przy wysokich dawkach. Zaobserwowano również hepatotoksyczność u szczurów, małp i psów, objawiającą się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych oraz zwyrodnieniem wodniczkowym hepatocytów. U małp stwierdzono neurotoksyczność w postaci drgawek, występującą przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg mc. u psów powodowały wydłużenie odstępu QT bez zaburzeń rytmu, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. indukowały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca. Toksyczność stawowa u szczeniąt pojawiała się przy dawkach 4-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną 400 mg (przy masie ciała 50 kg), a toksyczność oczna u psów przy dawkach ≥60 mg/kg mc. skutkowała zmianami w elektroretinogramie i sporadyczną atrofią siatkówki. Badania genotoksyczności wykazały działanie in vitro, jednak testy in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co zapewnia margines bezpieczeństwa dla dawek terapeutycznych u ludzi.
atrofia siatkówki, badanie przedkliniczne, chinolon, działanie niepożądane, działanie teratogenne, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fotoreaktywność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, moksyfloksacyna, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, płytka krwi, stężenie terapeutyczne, szybka składowa późnego prądu potasowego, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe kręgów, właściwości karcinogenne, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – VisioFlox 3 mg/g
Ofloksacyna, substancja czynna maści do oczu VisioFlox w stężeniu 3 mg/g (1 cm maści zawiera 0,12 mg leku), jest fluorochinolonem o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu topoizomerazy II (gyrazy) i topoizomerazy IV, co prowadzi do zahamowania replikacji DNA bakterii i efektu bakteriobójczego. Skuteczność terapii zależy od parametrów farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, w szczególności stosunku Cmax/MIC oraz AUC/MIC. Oporność na ofloksacynę rozwija się głównie przez mutacje w genach kodujących topoizomerazy, zmniejszoną penetrację leku (np. redukcja poryn, aktywność pomp efflux) oraz oporność plazmidową, zwłaszcza u szczepów Escherichia coli i Klebsiella spp. Występuje także oporność krzyżowa z innymi fluorochinolonami. Wrażliwość patogenów określa się metodą rozcieńczeń, z wartościami MIC granicznymi ustalonymi przez EUCAST (np. Enterobacteriaceae MIC ≤ 0,25 mg/l, Staphylococcus aureus MIC ≤ 0,001 mg/l).
acinetobacter baumannii, diagnostyka mikrobiologiczna, dwoinka rzeżączki, działanie bakteriobójcze, Enterobacter cloacae, EUCAST, film łzowy, fluorochinolon, gronkowiec koagulazo-ujemny, gronkowiec skórny, gronkowiec złocisty, maczugowiec, mechanizm oporności, metoda rozcieńczeń, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, mutacja genetyczna, oporność krzyżowa, oporność plazmidowa, paciorkowiec kałowy, pałeczka hemofilna, pałeczka okrężnicy, pałeczka ropy błękitnej, pałeczka zapalenia płuc, pneumokok, Proteus mirabilis, Serratia marcescens, spektrum przeciwbakteryjne, Stenotrophomonas maltophilia, stężenie leku, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, wrażliwość drobnoustrojów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Doxorubicinum Accord (2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), należy do antracyklin (kod ATC: L01DB01) i wykazuje silne działanie przeciwnowotworowe. Mechanizm działania opiera się na trzech głównych cytotoksycznych efektach: interkalacji do DNA, hamowaniu topoizomerazy II oraz generowaniu reaktywnych form tlenu (RFT), co prowadzi do uszkodzeń DNA, mutacji i aberracji chromosomalnych, a w konsekwencji do apoptozy komórek nowotworowych. Toksyczność leku jest szczególnie nasilona w tkankach o wysokiej aktywności proliferacyjnej, takich jak szpik kostny (ryzyko mielosupresji), nabłonek przewodu pokarmowego oraz komórki germinalne gruczołów płciowych, co może skutkować zaburzeniami płodności. Preparat dostępny jest w fiolkach o różnych objętościach, zawierających od 10 mg do 200 mg doksorubicyny chlorowodorku, o pH 2,5–3,5 i osmolalności 270–320 mOsm/kg.
aberracje chromosomalne, antagonista kanału wapniowego, antracykliny, doksorubicyna chlorowodorek, działanie kardiotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, gruczoły płciowe, interkalacja DNA, koncentrat do sporządzania roztworu, mechanizm cytotoksyczny, mielosupresja, nabłonek jelitowy, oporność komórek nowotworowych, osmolalność, przewód pokarmowy, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, szpik kostny, toksyczność doksorubicyny, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levalox 5 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące lewofloksacyny, zawarte w badaniach toksyczności jednorazowej i wielokrotnej, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wskazują na istotne zagrożenia dla populacji ludzkiej. W modelach zwierzęcych nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność, jednak odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu jako efekt wtórny toksyczności matczynej, a nie bezpośrednie działanie teratogenne. Ocena genotoksyczności wykazała brak indukcji mutacji genowych in vitro, choć stwierdzono aberracje chromosomowe w komórkach płucnych chomika chińskiego, co wiąże się z hamowaniem topoizomerazy II. Testy in vivo (mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA, dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego lewofloksacyny, sugerując brak translacji efektów in vitro do organizmu żywego.
aberracja chromosomowa, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, indukcja mutacji genowej, lewofloksacyna, płodność i rozrodczość, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, tkanka chrzęstna, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxinea 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne moksyfloksacyny wykazały wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie erytrocytów i płytek krwi) oraz hepatotoksyczność (wzrost enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) u szczurów, małp i psów, jednak objawy te pojawiały się jedynie przy dużych dawkach lub długotrwałym stosowaniu. Wysokie dawki indukowały również neurotoksyczność u małp (drgawki). Genotoksyczność obserwowano in vitro, związana z oddziaływaniem na gyrazę bakteryjną i topoizomerazę II, lecz testy in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego, co wskazuje na bezpieczny margines terapeutyczny. Badania karcynogenności na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego. W odróżnieniu od innych chinolonów, moksyfloksacyna nie wykazuje fototoksyczności ani fotogenotoksyczności. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki >90 mg/kg (stężenia w osoczu >16 mg/l) wydłużały odstęp QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg (stężenia ≥200 mg/l) indukowały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca.
atrofia siatkówki, chinolon, drgawki, działanie fotomutagenne, działanie fotorakotwórcze, działanie fototoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie teratogenne, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, gyraza bakteryjna, komorowe zaburzenia rytmu serca, moksyfloksacyna, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płytka krwi, szybka składowa późnego prądu potasowego, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chrząstki, właściwość fototoksyczna, właściwości genotoksyczne, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zavedos 10 mg
Zavedos, zawierający idarubicynę chlorowodorek, jest antracyklinowym antybiotykiem cytotoksycznym o kodzie ATC L01DB06, dostępnym w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w dawkach 5 mg i 10 mg. Mechanizm działania opiera się na wbudowywaniu się w DNA oraz interakcji z topoizomerazą II, co prowadzi do zahamowania syntezy kwasów nukleinowych w komórkach nowotworowych. Idarubicyna cechuje się wysoką lipofilnością, wynikającą z modyfikacji w pozycji 4 cząsteczki, co zwiększa penetrację do komórek nowotworowych w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny. W badaniach przedklinicznych wykazano silniejsze działanie przeciwnowotworowe idarubicyny niż daunorubicyny, a także korzystniejszy profil oporności krzyżowej, co jest istotne u pacjentów opornych na inne antracykliny.
aktywność przeciwnowotworowa, antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, białaczka, daunorubicyna, doksorubicyna, idarubicyna, idarubicyna chlorowodorek, idarubicynol, kardiotoksyczność, laktoza, lek przeciwnowotworowy, lipofilność, oporność krzyżowa, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, roztwór do wstrzykiwań, topoizomeraza II, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levalox 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące lewofloksacyny wskazują na brak istotnych zagrożeń toksycznych dla człowieka w badaniach ostrej i przewlekłej toksyczności, a także w ocenie wpływu na rozrodczość, gdzie nie stwierdzono zaburzeń płodności u szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznością matczyną. Kompleksowa ocena genotoksyczności wykazała brak mutacji genowych in vitro, jednak zaobserwowano aberracje chromosomowe w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisuje się hamowaniu topoizomerazy II. Testy genotoksyczności in vivo, w tym test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA oraz test dominacji letalnej, nie wykazały działania genotoksycznego, co sugeruje niskie ryzyko genotoksyczności w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomowa, chrząstka stawowa, fluorochinolony, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, lewofloksacyna, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cardioxane
Cardioxane (deksrazoksan) wykazuje działanie mielosupresyjne, które może nasilać hematotoksyczność chemioterapii antracyklinami, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 1000 mg/m², co wymaga regularnego monitorowania parametrów hematologicznych. Lek może zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów, w tym ostrej białaczki szpikowej (AML) i zespołu mielodysplastycznego (MDS), szczególnie u dzieci i młodzieży leczonych chemioterapią wielolekową. Pomimo teoretycznego ryzyka wpływu na skuteczność terapii antracyklinami, większość badań nie wykazała istotnych różnic w odpowiedzi na leczenie ani w przeżyciu całkowitym. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek konieczne jest dostosowanie dawki ze względu na zmniejszony klirens deksrazoksanu i metabolitów, a także monitorowanie czynności wątroby i serca podczas terapii.
chłoniak Hodgkina, choroba zakrzepowo-zatorowa, dusznica bolesna, inhibitor topoizomerazy, klirens kreatyniny, małopłytkowość, mielosupresja, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, szpik kostny, topoizomeraza II, wada zastawkowa serca, zaburzenia wątroby, zawał serca, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Floxitrat 400 mg
Moksyfloksacyna, substancja czynna leku Floxitrat, jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, hamującym topoizomerazę II (gyrazę DNA) oraz topoizomerazę IV, co prowadzi do bakteriobójczego efektu. Unikalna struktura chemiczna, w tym obecność grupy metoksy w pozycji C8 oraz dużej grupy bicykloaminowej w pozycji C7, zwiększa jej skuteczność wobec bakterii Gram-dodatnich i ogranicza rozwój oporności, zwłaszcza mechanizmów aktywnego wypompowywania leku. Minimalne stężenia bakteriobójcze (MBC) mieszczą się w zakresie minimalnych stężeń hamujących (MIC), co potwierdza wysoką efektywność. Zmiany mikrobioty jelitowej podczas terapii są przejściowe, z powrotem do stanu wyjściowego w ciągu 2 tygodni po zakończeniu leczenia.
bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakteria tlenowa, ESBL, EUCAST, fluorochinolon, gronkowiec złocisty, mikrobiota jelitowa, minimalne stężenie bakteriobójcze, minimalne stężenie hamujące, mykoplazma pneumoniae, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, oporność na metycylinę, oporność naturalna, pałeczka hemofilna, pałeczka legionelli, pałeczka okrężnicy, pneumokok, spektrum przeciwbakteryjne, szczep oporny, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, wrażliwość na metycylinę - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Floxitrat 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne moksyfloksacyny, substancji czynnej Floxitrat 400 mg, wykazały, że jej profil bezpieczeństwa jest zbliżony do innych chinolonów, z efektami toksycznymi obserwowanymi głównie przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. W badaniach na szczurach, małpach i psach odnotowano hepatotoksyczność (zwiększenie enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz neurotoksyczność (drgawki) przy dużych dawkach. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki ≥90 mg/kg mc. u psów (stężenie w osoczu ≥16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. (≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu. Uszkodzenie chrząstki stawowej u szczeniąt pojawiało się przy dawkach 4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka ludzka (400 mg), a zmiany w elektroretinogramie i zanik siatkówki u psów przy dawkach ≥60 mg/kg mc. (≥20 mg/l). Badania genotoksyczności in vitro potwierdziły działanie genotoksyczne moksyfloksacyny, jednak in vivo nie wykazano takiego efektu nawet przy bardzo wysokich dawkach, co wskazuje na bezpieczny margines terapeutyczny. Ponadto, moksyfloksacyna nie wykazuje działania fototoksycznego ani fotogenotoksycznego, co wyróżnia ją spośród chinolonów pod względem fotobezpieczeństwa.
chinolon, drgawka, działanie rakotwórcze, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, kancerogeneza, komorowe zaburzenia rytmu, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, płytka krwi, staw maziówkowy, teratogenność, topoizomeraza II, wydłużenie odstępu QT, zanik siatkówki, zniekształcenie kręgosłupa, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xyvelam 500 mg
Przedkliniczne badania lewofloksacyny (lek Xyvelam) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez istotnego ryzyka toksyczności ostrej i przewlekłej u ludzi. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność ani zdolności rozrodcze szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznością matczyną. Genotoksyczność in vitro ujawniła aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisano hamowaniu topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiany chromatyd, syntezy DNA i dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego. W badaniach fototoksyczności u myszy efekt ten pojawił się jedynie przy bardzo dużych dawkach, a testy fotomutagenności nie wykazały potencjału genotoksycznego; dodatkowo zaobserwowano hamowanie rozwoju komórek nowotworowych.
aberracje chromosomalne, chrząstka stawowa, działanie genotoksyczne, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, lewofloksacyna, odwarstwienie chrząstki, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra i przewlekła, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Kabi 5 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne lewofloksacyny, obejmujące toksyczność ostrą i przewlekłą, potencjał kancerogenny oraz wpływ na reprodukcję i rozwój, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu dawkach terapeutycznych. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, jedynie opóźnienie dojrzewania płodów związane z toksycznością dla matki. Testy genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, prawdopodobnie przez hamowanie topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności u ludzi.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, fluorochinolon, fotokancerogeneza, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, lewofloksacyna, mutacja genowa, płodność, potencjał kancerogenny, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zavedos 1 mg/ml
Idarubicyna, będąca syntetycznym analogiem daunorubicyny z grupy antracyklin (kod ATC: L01DB06), wykazuje silne działanie przeciwnowotworowe poprzez wbudowywanie się w DNA, hamowanie syntezy kwasów nukleinowych oraz interakcję z topoizomerazą II. Strukturalna modyfikacja polegająca na braku grupy metoksylowej w pozycji 4 zwiększa lipofilność leku, co przekłada się na lepszą penetrację komórkową w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny. W modelach zwierzęcych idarubicyna wykazała wyższą skuteczność terapeutyczną w leczeniu białaczek i chłoniaków, zarówno po podaniu dożylnym, jak i doustnym, a także mniejszą częstość oporności krzyżowej względem innych antracyklin.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, białaczka i chłoniak, daunorubicyna, DNA, doksorubicyna, działanie przeciwnowotworowe, idarubicynol, idarubicyny chlorowodorek, kardiotoksyczność, kwas nukleinowy, lipofilność, modyfikacja strukturalna, oporność krzyżowa, podanie dożylne, topoizomeraza II, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Doksorubicyna, aktywny składnik Adriblastina PFS, jest cytotoksycznym antybiotykiem antracyklinowym, działającym głównie poprzez interkalację DNA oraz zaburzenie funkcji błony komórkowej, a także poprzez tworzenie kompleksów z topoizomerazą II, co prowadzi do uszkodzenia DNA i śmierci komórek nowotworowych. W leczeniu uzupełniającym wczesnego raka piersi, skuteczność doksorubicyny została potwierdzona w metaanalizie EBCTCG, która wykazała, że schematy zawierające doksorubicynę osiągają współczynnik ryzyka dla DFS na poziomie 0,91 (95% CI: 0,82-1,01) oraz dla OS 0,91 (95% CI: 0,81-1,03) w porównaniu do standardowego schematu CMF. Analiza objęła 3510 pacjentek z zajęciem pachowych węzłów chłonnych, z czego około 70% było przed menopauzą.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Idarubicin Accord 5 mg/5 ml
Idarubicyna chlorowodorek, należąca do antracyklin (kod ATC: L01DB06), jest cytotoksycznym antybiotykiem o silnym działaniu przeciwnowotworowym, stosowanym głównie w terapii białaczek i chłoniaków. Lek dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 1 mg/ml, w opakowaniach 5 mg/5 ml, 10 mg/10 ml oraz 20 mg/20 ml. Mechanizm działania opiera się na interakcji z topoizomerazą II i hamowaniu syntezy DNA, co prowadzi do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych. Idarubicyna wyróżnia się zwiększoną lipofilnością, co przekłada się na lepszy wychwyt przez komórki nowotworowe w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny. Ponadto, wykazuje mniejszą oporność krzyżową oraz skuteczność zarówno po podaniu dożylnym, jak i doustnym, co potwierdzają badania in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych.
antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, białaczka i chłoniak, daunorubicyna, doksorubicyna, idarubicyna chlorowodorek, idarubicynol, kardiotoksyczność, komórka nowotworowa, lipofilność, model in vitro, oporność krzyżowa, roztwór do wstrzykiwań, struktura DNA, synteza kwasu nukleinowego, terapia przeciwnowotworowa, topoizomeraza II, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levalox 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levalox, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym ocenę toksyczności jednorazowej i wielokrotnej, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, choć zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płodu wynikające z toksyczności dla organizmu matki. Testy genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomowe w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisano hamowaniu topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego lewofloksacyny. W badaniach fototoksyczności na myszach efekt ten występował jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, a testy fotomutagenności nie wykazały genotoksyczności związanej z ekspozycją na światło; dodatkowo stwierdzono działanie hamujące rozwój komórek nowotworowych w badaniach fotokarcinogenności.
aberracje chromosomowe, badania przedkliniczne, chrząstka stawowa, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, fluorochinolony, fotokarcinogenność, fotomutagenność, lewofloksacyna, naprawa DNA, odwarstwienie chrząstki, płodność, profil bezpieczeństwa, reakcja fototoksyczna, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność, topoizomeraza II, właściwości mutagenne, wymiana siostrzanych chromatyd, zdolności rozrodcze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cetraxal Plus (3 mg + 0,25 mg)/ml
Cetraxal Plus to krople do uszu zawierające cyprofloksacynę (3 mg/ml) oraz acetonid fluocynolonu (0,25 mg/ml), łączące działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Fluocynolonu acetonid, fluorowany kortykosteroid, hamuje migrację i aktywność leukocytów oraz makrofagów, wywołując efekt przeciwzapalny, przeciwświądowy i wazokonstrykcyjny, a także ogranicza angiogenezę i tworzenie blizn w późniejszych fazach zapalenia. Cyprofloksacyna, fluorochinolon, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie topoizomeraz II i IV, kluczowych enzymów bakteryjnych, co prowadzi do zahamowania replikacji i naprawy DNA. Miejscowe podanie kropli umożliwia osiągnięcie stężeń przekraczających MIC dla wrażliwych drobnoustrojów, co zmniejsza ryzyko rozwoju oporności w porównaniu do terapii ogólnoustrojowej.
angiogeneza, cyprofloksacyna, działanie przeciwzapalne, fluocynolonu acetonid, fluorochinolon, Haemophilus influenzae, lekowrażliwość bakterii, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, obkurczenie naczyń krwionośnych, oporność bakterii, pompy efflux, Pseudomonas aeruginosa, rurka tympanostomijna, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, topoizomeraza II, topoizomeraza IV, ucho pływaka, wazokonstrykcja, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacin Accord 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksyfloksacyny (Moxifloxacin Accord, 400 mg) wykazały, że lek może wywoływać nieznaczne zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów i płytek krwi) oraz hepatotoksyczność (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) u szczurów, małp i psów, jednak te efekty pojawiały się jedynie po podaniu dawek znacznie przekraczających terapeutyczne stosowane u ludzi. U małp odnotowano również neurotoksyczność w postaci drgawek. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki ≥90 mg/kg mc. u psów (stężenie w osoczu ≥16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. (stężenie w osoczu ≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu serca, bez zagrożenia życia. Wpływ na chrząstkę stawową u niedojrzałych psów pojawiał się przy dawkach czterokrotnie wyższych niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (400 mg), a toksyczność okulistyczna (zmiany w elektroretinogramie, zanik siatkówki) obserwowano przy dawkach ≥60 mg/kg mc. (stężenie w osoczu ≥20 mg/l).
chinolon, działanie teratogenne, elektroretinogram, erytrocyt, gyraza bakteryjna, komorowe zaburzenia rytmu, ośrodkowy układ nerwowy, płytka krwi, staw maziówkowy, tkanka chrzęstna, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, wątroba, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zanik siatkówki, zniekształcenie kręgosłupa, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon substancji czynnych
Mitoksantron – Właściwości farmakodynamiczne
Mitoksantron, syntetyczna pochodna antrachinonu z grupy antracyklin (kod ATC: L01DB07), wykazuje silne działanie cytostatyczne i immunomodulujące, co czyni go skutecznym w terapii różnych nowotworów złośliwych oraz wysoce aktywnej postaci stwardnienia rozsianego (SM). Mechanizm działania opiera się na interakcji z DNA, prowadząc do powstawania wiązań krzyżowych i pęknięć nici, oraz hamowaniu topoizomerazy II, co skutkuje blokadą cyklu komórkowego w fazie G2 i indukcją poliploidalności. Immunosupresyjne właściwości mitoksantronu obejmują hamowanie proliferacji limfocytów B, T i makrofagów oraz blokadę uwalniania kluczowych cytokin, takich jak interferon gamma, TNF-α i IL-2, co tłumaczy jego zastosowanie w leczeniu SM. Standardowe dawkowanie w onkologii wynosi 12-14 mg/m² powierzchni ciała w 21-dniowych cyklach, natomiast w SM stosuje się dawkę 12 mg/m² co 3 miesiące, z dawką skumulowaną nieprzekraczającą 72 mg/m² ze względu na ryzyko kardiotoksyczności.
antracyklina, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, czynnik martwicy nowotworu alfa, daunorubicyna, działanie immunomodulujące, grupa farmakoterapeutyczna, interferon gamma, interleukina-2, kardiotoksyczność, kwas dezoksyrybonukleinowy, kwas rybonukleinowy, leczenie indukcyjne, leczenie konsolidacyjne, lek cytostatyczny, lek immunomodulujący, limfocyt B, limfocyt T, makrofag, mitoksantron, ostra białaczka szpikowa, poliploidalność, prezentacja antygenów, rak gruczołu krokowego, rak piersi z przerzutami, stwardnienie rozsiane, terapia ostatniego rzutu, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moloxin 400 mg
Moksyfloksacyna, substancja czynna leku Moloxin, wykazuje w badaniach przedklinicznych wpływ na różne układy narządowe, jednak objawy toksyczności pojawiają się głównie przy wysokich dawkach lub długotrwałym stosowaniu. W układzie krwiotwórczym obserwowano niewielkie zmniejszenie liczby erytrocytów i płytek krwi u szczurów i małp. Hepatotoksyczność manifestowała się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych oraz zwyrodnieniem wodniczkowym u szczurów, małp i psów. W ośrodkowym układzie nerwowym u małp odnotowano drgawki. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki powyżej 90 mg/kg mc. u psów powodowały wydłużenie odstępu QT bez zaburzeń rytmu, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. (stężenie 200 mg/l) wywołały przemijające komorowe zaburzenia rytmu. Toksyczność stawów u szczeniąt pojawiała się przy dawkach 4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka terapeutyczna 400 mg (przy masie 50 kg). Wysokie dawki (≥60 mg/kg mc.) u psów powodowały zmiany w elektroretinogramie i sporadycznie atrofię siatkówki.
atrofia siatkówki, chinolon, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, działanie toksyczne, elektroretinogram, enzymy wątrobowe, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, komorowe zaburzenia rytmu, mięsień sercowy, moksyfloksacyna, narząd wzroku, ośrodkowy układ nerwowy, prąd potasowy, spontaniczna aktywność, topoizomeraza II, układ krwiotwórczy, układ sercowo-naczyniowy, utrata ciąży, wady rozwojowe kręgów, wydłużenie odstępu QT, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Floxamic Neo 5,00 mg/mL
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksyfloksacyny, substancji czynnej Floxamic Neo (krople do oczu 5 mg/ml), wykazały, że działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję kliniczną. Badania genotoksyczności ujawniły działanie genotoksyczne in vitro, związane z interakcją z gyrazą bakteryjną i topoizomerazą II komórek ssaków, jednak próg tego działania jest znacznie wyższy niż poziomy terapeutyczne. Co istotne, badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności nawet przy dużych dawkach, a testy karcynogenności na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Genoptim 250 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne lewofloksacyny wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez istotnego ryzyka toksyczności ostrej i przewlekłej. W badaniach na modelach zwierzęcych nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu przy wyraźnej toksyczności matczynej. Analizy genotoksyczności in vitro ujawniły aberracje chromosomowe w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisano hamowaniu topoizomerazy II, jednak badania in vivo, w tym test mikrojąderkowy i analiza wymiany chromatyd, nie potwierdziły działania genotoksycznego lewofloksacyny. Działanie fototoksyczne obserwowano jedynie przy bardzo wysokich dawkach, a testy fotomutagenności i fotokarcynogenności wykazały brak potencjału mutagennego i nawet efekt hamujący rozwój nowotworów.
aberracja chromosomowa, chrząstka stawowa, działanie teratogenne, fluorochinolon, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, karcynogenność, lewofloksacyna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, promieniowanie UV, siostrzane chromatydy, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, topoizomeraza II