DKA

Kwasica ketonowa (DKA, Diabetic Ketoacidosis) to ostre, zagrażające życiu powikłanie cukrzycy, charakteryzujące się hiperglikemią, kwasicą metaboliczną i ketonemią. Występuje najczęściej w cukrzycy typu 1, ale może wystąpić również w cukrzycy typu 2, szczególnie w sytuacjach stresu metabolicznego.

Patofizjologia DKA opiera się na bezwzględnym lub względnym niedoborze insuliny z jednoczesnym wzrostem stężenia hormonów kontrregulacyjnych (glukagon, katecholaminy, kortyzol, hormon wzrostu). Prowadzi to do nasilonej lipolizy, ketogenezy i hiperglikemii. Klasyczną triadą objawów są: hiperglikemia (>250 mg/dl), kwasica metaboliczna (pH <7,3, HCO3 <18 mEq/l) oraz ketonemia/ketonuria.

Diagnostyka DKA obejmuje oznaczenie glikemii, gazometrii tętniczej, elektrolitów, mocznika, kreatyniny oraz ciał ketonowych we krwi lub moczu. Leczenie polega na uzupełnieniu płynów, podaży insuliny (początkowo dożylnie), wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych oraz leczeniu choroby wywołującej.

Najczęstszymi czynnikami wyzwalającymi DKA są: infekcje, przerwanie insulinoterapii, zawał serca, udar mózgu, ciąża, leki (kortykosteroidy, diuretyki tiazydowe), zabiegi operacyjne oraz nowo rozpoznana cukrzyca. Powikłania DKA mogą obejmować obrzęk mózgu, ostrą niewydolność nerek, wstrząs hipowolemiczny oraz zaburzenia elektrolitowe.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Ketoza kwasica cukrzycowa – Leczenie

Ketoza kwasica cukrzycowa (DKA) to stan zagrożenia życia wymagający leczenia szpitalnego, opartego na czterech filarach: intensywnej terapii płynami (izotoniczny NaCl 0,9% lub roztwór Ringera), insulinoterapii dożylnej (0,1 j/kg/h), korekcie zaburzeń elektrolitowych oraz identyfikacji i leczeniu przyczyn wywołujących DKA. Początkowo uzupełnia się deficyt płynów wynoszący 6-9 litrów, podając 1-1,5 L/h lub bolusy 1-2 L u pacjentów z wstrząsem. Insulinę rozpoczyna się około godziny po nawodnieniu, po potwierdzeniu stężenia potasu ≥3,3 mmol/L, celem jest redukcja glikemii o 50-70 mg/dl/h (3-5 mmol/L/h). Po spadku glukozy poniżej 250 mg/dl (14 mmol/L) dodaje się glukozę (5-10%) do płynów, aby uniknąć hipoglikemii i kontynuować leczenie kwasicy. Monitorowanie glikemii, elektrolitów, pH, ketonów i bilansu płynów jest kluczowe co 1-4 godziny.
antybiotykoterapia, bilans płynów, ciągłe monitorowanie glikemii, DKA, euglikemiczna ketoza kwasica cukrzycowa, euglikemiczna kwasica ketonowa, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor SGLT-2, insulinoterapia, ketonemia, ketoza kwasica cukrzycowa, kwasica ketonowa cukrzycowa, kwasica metaboliczna, luka anionowa, obrzęk mózgu, pompa insulinowa, resuscytacja płynowa, roztwór Ringera, schemat basal-bolus, stan neurologiczny, uzupełnienie płynów, wlew insuliny, wodorowęglan, wstrząs
Leksykon chorób i schorzeń
Śpiączka cukrzycowa – Epidemiologia

Śpiączka cukrzycowa, najczęściej będąca następstwem cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA), stanowi poważne, zagrażające życiu powikłanie cukrzycy, szczególnie typu 1, choć dotyczy także pacjentów z cukrzycą typu 2. Częstość występowania śpiączki cukrzycowej według danych z 2016 roku wynosiła 225,9 na 10 000 dorosłych z cukrzycą typu 1 oraz 11,6 na 10 000 z cukrzycą typu 2. DKA charakteryzuje się zróżnicowaną zapadalnością geograficzną, od 0 do 263 przypadków na 1000 osobolat, z najwyższą częstością w Chinach. Wskaźnik śmiertelności z powodu DKA w krajach rozwiniętych wynosi 2,5-5%, natomiast w krajach rozwijających się sięga nawet 24%, z wyższą śmiertelnością u osób starszych i z chorobami współistniejącymi. Czynniki wywołujące DKA to przede wszystkim nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz infekcje u pacjentów z cukrzycą typu 2, w tym zakażenia układu moczowego i oddechowego, a także COVID-19, który zwiększa ryzyko DKA i może indukować nowo rozpoznaną cukrzycę z DKA.
ciągły podskórny wlew insuliny, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, DALY, DKA, edukacja diabetologiczna, hiperglikemia, hipoglikemia, hospitalizacja DKA, infekcja COVID-19, insulinooporność, kontrola cukrzycy, kwasica ketonowa, objawy hipoglikemii, pompa insulinowa, powikłania cukrzycy, śmiertelność wewnątrzszpitalna, śpiączka cukrzycowa, śpiączka hipoglikemiczna, uszkodzenie mózgu, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego, zawał mięśnia sercowego
Leksykon chorób i schorzeń
Hiperglikemia – Diagnostyka i diagnoza

Hiperglikemia definiowana jest jako stężenie glukozy we krwi przekraczające wartości referencyjne: na czczo ≥126 mg/dl (7,0 mmol/l), 2 godziny po posiłku ≥180 mg/dl (10,0 mmol/l) oraz przygodne stężenie ≥200 mg/dl (11,1 mmol/l) u pacjentów z objawami. Diagnostyka obejmuje pomiar glukozy na czczo, doustny test tolerancji glukozy (OGTT), oznaczenie HbA1c (≥6,5%, 48 mmol/mol) oraz przygodny pomiar glukozy. W przypadku braku objawów konieczne jest potwierdzenie diagnozy poprzez powtórzenie badań lub zastosowanie różnych testów. Stan przedcukrzycowy rozpoznaje się przy HbA1c 5,7-6,4% (39-47 mmol/mol), glukozie na czczo 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l) lub glukozie 2-godzinnej w OGTT 140-199 mg/dl (7,8-11,0 mmol/l). Monitorowanie glikemii realizuje się za pomocą glukometrów, systemów CGM oraz FGM, a cele terapeutyczne ustala się indywidualnie, z ogólnymi wartościami docelowymi glukozy przed posiłkami 70-130 mg/dl (3,9-7,2 mmol/l) i po posiłkach <180 mg/dl (10,0 mmol/l), oraz HbA1c <7,0% (53 mmol/mol).
albuminuria, CGM, ciała ketonowe, cukrzyca ciążowa, cukrzyca MODY, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, DKA, enzymy wątrobowe, gazometria krwi, glikemia, glikemia na czczo, glikokortykosteroidy, glukometr, HbA1c, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, kwasica metaboliczna, luka anionowa, mikroalbuminuria, nadczynność tarczycy, neuropatia cukrzycowa, OGTT, peptyd C, powikłania naczyniowe, profil lipidowy, przeciwciała anty-GAD, retinopatia cukrzycowa, stan przedcukrzycowy, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół stopy cukrzycowej, zmienność glikemii

DKA

Powiązane wpisy

Ketoza kwasica cukrzycowa – Leczenie

Śpiączka cukrzycowa – Epidemiologia

Hiperglikemia – Diagnostyka i diagnoza