schemat basal-bolus
Schemat basal-bolus to metoda insulinoterapii, która naśladuje fizjologiczne wydzielanie insuliny przez organizm człowieka. Składa się z dwóch głównych komponentów: insuliny bazalnej (podstawowej) oraz insuliny bolusowej (posiłkowej).
Insulina bazalna dostarczana jest w sposób ciągły, pokrywając podstawowe zapotrzebowanie organizmu na insulinę między posiłkami i w nocy. Może być podawana za pomocą długo działających analogów insuliny (np. glargina, degludec) raz lub dwa razy dziennie, lub za pomocą pompy insulinowej dostarczającej małe dawki insuliny krótko działającej w sposób ciągły.
Insulina bolusowa podawana jest przed posiłkami w celu pokrycia wzrostu glikemii związanego z przyjmowaniem węglowodanów. Stosuje się do tego szybko działające analogi insuliny (np. lispro, aspart, glulisyna). Dawka bolusa zależy od ilości spożywanych węglowodanów, aktualnego poziomu glukozy we krwi oraz planowanej aktywności fizycznej.
Schemat basal-bolus uznawany jest za najbardziej fizjologiczną metodę insulinoterapii, zapewniającą dobrą kontrolę glikemii przy minimalizacji ryzyka hipoglikemii. Jest szczególnie zalecany w cukrzycy typu 1 oraz w zaawansowanej cukrzycy typu 2 wymagającej intensywnej insulinoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hiperglikemia – Leczenie
Hiperglikemia, definiowana jako podwyższony poziom glukozy we krwi, wymaga kompleksowego i indywidualnego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego typ cukrzycy, stopień hiperglikemii oraz choroby współistniejące. Celem leczenia jest utrzymanie wartości HbA1c ≤7% u większości pacjentów, z możliwością modyfikacji celów (np. HbA1c <6,5% u młodszych, do 8% u osób starszych). W stanach krytycznych zaleca się utrzymanie glikemii w zakresie 140-180 mg/dl (7,8-10,0 mmol/l). Podstawą terapii są zmiany stylu życia: kontrola spożycia węglowodanów, zwiększenie aktywności fizycznej (min. 150 minut tygodniowo), odpowiednie nawodnienie oraz regularne monitorowanie glikemii. Farmakoterapia w cukrzycy typu 2 obejmuje metforminę (500 mg 2x dziennie, przeciwwskazana przy GFR <30 ml/min), pochodne sulfonylomocznika, inhibitory DPP-4, agoniści GLP-1 oraz inhibitory SGLT-2, z uwzględnieniem ryzyka hipoglikemii i powikłań sercowo-naczyniowych. W przypadku HbA1c >9% wskazane jest rozpoczęcie terapii skojarzonej lub insulinoterapii.
agonista receptora GLP-1, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hiperglikemia poposiłkowa, indeks glikemiczny, inhibitor DPP-4, inhibitor SGLT-2, insulina długodziałająca, insulina o pośrednim czasie działania, insulina szybkodziałająca, insulinoterapia, ketony w moczu, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, nawodnienie dożylne, niewydolność serca, obrzęk mózgu, pochodna sulfonylomocznika, podwyższony poziom glukozy, pompa insulinowa, powikłania makronaczyniowe, powikłania mikronaczyniowe, retencja płynów, schemat basal-bolus, stężenie glukozy, system ciągłego monitorowania glikemii, tiazolidynedion, zespół hiperglikemiczno-hiperosmolarny, żywienie dojelitowe