różnicowanie płciowe płodów

Różnicowanie płciowe płodów to złożony proces biologiczny, podczas którego rozwijający się płód nabywa cechy płciowe zgodne z genotypem. Proces ten rozpoczyna się w momencie zapłodnienia, gdy determinowana jest płeć genetyczna dziecka (XX dla płci żeńskiej lub XY dla płci męskiej), jednak morfologiczne różnicowanie narządów płciowych rozpoczyna się dopiero około 6-7 tygodnia ciąży.

Kluczową rolę w różnicowaniu płciowym odgrywa gen SRY (Sex-determining Region Y), zlokalizowany na chromosomie Y. Jego ekspresja prowadzi do rozwoju jąder, które wydzielają testosteron i hormon anty-müllerowski (AMH). Testosteron odpowiada za maskulinizację zewnętrznych narządów płciowych, natomiast AMH powoduje regresję przewodów Müllera, z których u płodów żeńskich rozwijają się jajowody, macica i górna część pochwy.

W przypadku braku chromosomu Y i genu SRY (genotyp XX), gonady różnicują się w jajniki, które nie produkują znaczących ilości hormonów steroidowych we wczesnym okresie płodowym. Bez testosteronu i AMH, z zawiązków obojnaczych rozwijają się żeńskie narządy płciowe zewnętrzne, a przewody Müllera różnicują się w wewnętrzne narządy rozrodcze żeńskie.

Zaburzenia różnicowania płciowego mogą wynikać z nieprawidłowości genetycznych, enzymatycznych lub hormonalnych, prowadząc do niezgodności między płcią chromosomalną, gonadyczną i fenotypową. Przykładami takich zaburzeń są zespół niewrażliwości na androgeny, wrodzony przerost nadnerczy czy dysgenezja gonad.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl