ostra dyskineza

Ostra dyskineza to stan neurologiczny charakteryzujący się gwałtownymi, mimowolnymi ruchami mięśni, które mogą wystąpić nagle i mieć przejściowy charakter. Najczęściej pojawia się jako działanie niepożądane leków, szczególnie neuroleptyków (leków przeciwpsychotycznych), i wtedy określana jest jako ostra dyskineza polekowa.

W obrazie klinicznym ostrej dyskinezy dominują ruchy mimowolne w obrębie twarzy, szyi i kończyn. Pacjenci mogą doświadczać przymusowego wykrzywiania ust, wysuwania języka, skręcania szyi, nieprawidłowych ruchów gałek ocznych lub nieprawidłowych pozycji kończyn. Objawy te często powodują znaczny dyskomfort i mogą prowadzić do zaburzeń funkcjonowania.

Leczenie ostrej dyskinezy zależy od jej przyczyny. W przypadku dyskinezy polekowej stosuje się najczęściej leki antycholinergiczne (np. biperyden), benzodiazepiny lub preparaty zawierające witaminę B6. Kluczowe jest również rozważenie modyfikacji lub odstawienia leku wywołującego dyskinezę. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie ma istotne znaczenie dla zapobiegania przewlekłym zaburzeniom ruchowym.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulpiryd Teva 200 mg

Sulpiryd Teva 200 mg, stosowany jako lek neuroleptyczny, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania pacjenta. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego, takie jak uspokojenie i senność, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej występują objawy pozapiramidowe, w tym ostra i późna dyskineza, z tym że standardowe leki antycholinergiczne mogą być nieskuteczne lub nasilać objawy. Istotnym, choć rzadkim powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny, stanowiący zagrożenie życia. Ponadto, sulpiryd może indukować hiperprolaktynemię, prowadzącą do mlekotoku, braku miesiączki, ginekomastii oraz zaburzeń seksualnych, co jest związane z mechanizmem blokowania receptorów dopaminowych.
amenorrhoea, ginekomastia, hiperprolaktynemia, lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, noworodkowy zespół odstawienny, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, późna dyskineza, receptor dopaminowy, rotacyjne ruchy gałki ocznej, spastyczny kręcz szyi, sulpiryd, szczękościsk, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, wzmożone napięcie mięśniowe, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulpiryd Hasco 200 mg

Lek Sulpiryd Hasco, zawierający sulpiryd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy dotyczą układu nerwowego, gdzie często obserwuje się uspokojenie i senność, mogące wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej występują objawy pozapiramidowe, ostra i późna dyskineza, a także złośliwy zespół neuroleptyczny (częstość nieznana), który stanowi poważne zagrożenie życia. W zakresie zaburzeń endokrynologicznych i rozrodczych, sulpiryd indukuje hiperprolaktynemię, manifestującą się m.in. brakiem miesiączki, ginekomastią, mlekotokiem oraz zaburzeniami funkcji seksualnych. Pojedyncze przypadki torsade de pointes i wydłużenia odcinka QT wskazują na ryzyko groźnych arytmii serca, co wymaga szczególnej ostrożności. Ponadto, obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne, zakrzepicę żylną, rzadkie podwyższenie enzymów wątrobowych oraz objawy pozapiramidowe w obrębie oka i mięśniowo-szkieletowe, takie jak spastyczny kręcz szyi i szczękościsk.
amenorrhea, arytmia komorowa, elektrokardiogram, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, lek antycholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, nadmierne ślinienie, nagły zgon sercowy, niedociśnienie ortostatyczne, noworodkowy zespół odstawienny, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, oziębłość płciowa, parkinsonizm, późna dyskineza, rotacyjne ruchy gałki ocznej, spastyczny kręcz szyi, sulpiryd, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzepica żył głębokich, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tiapridal 100 mg

Lek Tiapridal zawierający 100 mg chlorowodorku tiaprydu charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do często obserwowanych należą zaburzenia psychiczne takie jak senność, bezsenność, pobudzenie i apatia, a także parkinsonizm polekowy manifestujący się drżeniem, hipertonią, hipokinezą i ślinotokiem. Często występuje hiperprolaktynemia, prowadząca do objawów endokrynologicznych, takich jak zatrzymanie miesiączki, mlekotok czy ginekomastia. Rzadko odnotowuje się poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, agranulocytoza), kardiologiczne (wydłużenie odstępu QT, torsades de pointes, komorowa tachykardia) oraz neurologiczne (złośliwy zespół neuroleptyczny, późna dyskineza). Hiponatremia i zespół nieadekwatnego wydzielania ADH (SIADH) również należą do rzadkich, ale istotnych działań niepożądanych.
agranulocytoza, akatyzja, chlorowodorek tiaprydu, depresja oddechowa, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, komorowe zaburzenia rytmu serca, leukopenia, mechaniczna niedrożność jelit, mlekotok, neuroleptyk, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, ostra dyskineza, parkinsonizm polekowy, porażenna niedrożność jelit, późna dyskineza, rabdomioliza, szczękościsk, tiapryd, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia orgazmu, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Sulpiryd – Działania niepożądane

Sulpiryd, lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych benzamidowych, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą uspokojenie i senność, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Rzadziej obserwuje się objawy pozapiramidowe, ostrą dyskinezę oraz późną dyskinezę, charakteryzującą się mimowolnymi ruchami języka i mięśni twarzy, która jest trudna do leczenia i może się nasilać pod wpływem leków antycholinergicznych. Szczególnie niebezpieczne powikłania to złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia rytmu serca, takie jak torsade de pointes i wydłużenie odcinka QT, które mogą prowadzić do nagłej śmierci sercowej. Hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. brakiem miesiączki, ginekomastią, mlekotokiem oraz zaburzeniami funkcji seksualnych, występuje z nieznaną częstością. Rzadko obserwuje się także hepatotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, zakrzepy żylne, spastyczny kręcz szyi, szczękościsk oraz wysypkę plamkowo-grudkową.
brak miesiączki, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, kręcz szyi, leki przeciwparkinsonowskie, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, pochodne benzamidowe, późna dyskineza, przyrost masy ciała, repolaryzacja komór serca, senność, ślinotok, sulpiryd, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Tiapryd – Działania niepożądane

Tiapryd, neuroleptyk z grupy benzamidów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia neurologiczne, endokrynologiczne oraz sercowo-naczyniowe. Do najczęstszych należą objawy pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm polekowy (często, ≥1/100 do <1/10) z drżeniem, wzmożonym napięciem mięśniowym i hipokinezą, dystonia i akatyzja (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100), a także rzadko występująca ostra dyskineza. Szczególnie niebezpieczny jest złośliwy zespół neuroleptyczny (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000) z gorączką, sztywnością mięśniową i zaburzeniami świadomości. Długotrwałe stosowanie (>3 miesiące) może prowadzić do późnej dyskinezy, która jest oporna na leczenie przeciwparkinsonowskie. Hiperprolaktynemia (często/niezbyt często) manifestuje się zatrzymaniem miesiączki, mlekotokiem, ginekomastią i zaburzeniami funkcji seksualnych, a jej odwracalność po odstawieniu leku jest istotna klinicznie. Tiapryd może także powodować poważne zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT, torsades de pointes, tachykardię komorową oraz nagły zgon (wszystkie rzadko), a także niedociśnienie ortostatyczne i zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej.
agranulocytoza, akatyzja, dystonia, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, leukopenia, migotanie komór, morfologia krwi, neuroleptyk benzamidowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, ostra dyskineza, parkinsonizm polekowy, późna dyskineza, rabdomioliza, ślinotok, szczękościsk, tachykardia komorowa, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia erekcji, zaburzenia świadomości, zaburzenia układu autonomicznego, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zaparcie, zatorowość płucna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulpiryd Hasco 100 mg

Sulpiryd Hasco, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg i 200 mg, jest neuroleptykiem, którego stosowanie wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się uspokojenie i senność (≥1/100 do <1/10), które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej (≥1/10 000 do <1/1 000) występują objawy pozapiramidowe, takie jak ostra i późna dyskineza, z rytmicznymi mimowolnymi ruchami języka i mięśni twarzy, na które leki antycholinergiczne mogą działać niekorzystnie. Hiperprolaktynemia, prowadząca do zaburzeń endokrynologicznych (brak menstruacji, ginekomastia, oziębłość płciowa, impotencja), występuje z nieznaną częstością. Zgłaszano także pojedyncze przypadki torsade de pointes i wydłużenia odcinka QT, co wymaga monitorowania kardiologicznego. Inne działania niepożądane to niedociśnienie ortostatyczne, zakrzepy żylne, w tym zakrzepica żył głębokich, oraz bardzo rzadkie zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (<1/10 000), wskazujące na potencjalne uszkodzenie wątroby.
arytmia komorowa, brak miesiączki, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, lek antycholinergiczny, lek neuroleptyczny, mlekotok, nadmierne ślinienie, niedociśnienie ortostatyczne, noworodkowy zespół odstawienny, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, oziębłość płciowa, podwyższone enzymy wątrobowe, późna dyskineza, rotacyjne ruchy gałki ocznej, sedacja, senność, spastyczny kręcz szyi, sulpiryd, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pernazinum 25 mg

Produkt leczniczy Pernazinum (perazyna) stosowany w dawkach 25 mg i 100 mg wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości i układów narządowych zgodnie z MedDRA. Najczęstsze działania obejmują ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego (około 15% pacjentów), przemijające zmiany w zapisie EKG proporcjonalne do dawki oraz mlekotok u 10% kobiet, zależny od dawki. W morfologii krwi obserwuje się sporadycznie leukopenię, eozynofilię i granulocytopenię, a bardzo rzadko małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczną i agranulocytozę. Wśród zaburzeń neurologicznych występują ostra dyskineza (ok. 1%), akatyzja, polekowy zespół Parkinsona (częściej u kobiet i osób starszych) oraz potencjalne późne dyskinezy po odstawieniu leku. Działania psychiczne obejmują uspokojenie, zaburzenia snu, splątanie, niepokój, koszmary, dezorientację, otępienie oraz depresję, która może ustąpić po zmniejszeniu dawki.
agranulocytoza, akatyzja, arytmia serca, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dezorientacja, elektrokardiogram, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, klasyfikacja MedDRA, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie jelita, mlekotok, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, ostra dyskineza, ostre zapalenie wątroby, otępienie, parkinsonizm polekowy, perazyna, późna dyskineza, późna dystonia, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna skórna, splątanie, toczeń rumieniowaty, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia tolerancji glukozy, zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulpiryd Hasco 50 mg

Sulpiryd Hasco, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się sedację i senność (≥1/100 do <1/10), natomiast rzadziej występują objawy pozapiramidowe, ostra i późna dyskineza (≥1/10 000 do <1/1 000), które mogą manifestować się mimowolnymi ruchami języka i mięśni twarzy. Leki antycholinergiczne stosowane w parkinsonizmie są nieskuteczne w leczeniu późnej dyskinezy i mogą nasilać objawy. Istotnym powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny, wymagający natychmiastowej interwencji. Sulpiryd może indukować hiperprolaktynemię, prowadzącą do zaburzeń endokrynologicznych takich jak brak miesiączki, ginekomastia, mlekotok, oziębłość płciowa oraz impotencja. Bardzo rzadko obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych, co wymaga monitorowania funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do chorób wątroby.
amenorrhea, arytmia komorowa, dysfagia, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, mlekotok, nadmierne ślinienie, niedociśnienie ortostatyczne, noworodkowy zespół odstawienny, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, oziębłość płciowa, późna dyskineza, rotacyjne ruchy gałki ocznej, sedacja, spastyczny kręcz szyi, sulpiryd, szczękościsk, terminologia MedDRA, torsade de pointes, transaminazy, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pernazinum 100 mg

Lek Pernazinum, zawierający perazynę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych zgodnie z MedDRA. W zakresie układu sercowo-naczyniowego najczęściej obserwuje się ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego i zaburzenia rytmu serca u około 15% pacjentów, szczególnie na początku terapii i przy wyższych dawkach. Zmiany w zapisie EKG występują bardzo często i mają charakter przemijający, dlatego u pacjentów z chorobami mięśnia sercowego zaleca się regularną kontrolę EKG. W zakresie układu nerwowego mogą pojawić się ostra dyskineza (ok. 1% pacjentów), polekowy zespół Parkinsona, akatyzja oraz rzadko późne dyskinezy. Złośliwy zespół neuroleptyczny nie został dotychczas odnotowany po stosowaniu Pernazinum. Często występuje sedacja, a także zaburzenia snu, splątanie, niepokój i depresja, która może wymagać zmniejszenia dawki lub zmiany leku. Wśród działań niepożądanych wymienia się również zaburzenia hematologiczne (leukopenia, eozynofilia, granulocytopenia), zmiany w funkcji wątroby (bezobjawowe podwyższenie enzymów u 43% pacjentów), a także zaburzenia widzenia i ciśnienia wewnątrzgałkowego.
agranulocytoza, akatyzja, charakterystyka produktu leczniczego, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja polekowa, dezorientacja, dystonia ustno-twarzowa, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, lek cholinolityczny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie jelita, mlekotok, neuroleptyk, niedokrwistość aplastyczna, nietrzymanie moczu, obniżenie libido, odczyn alergiczny skórny, ortostatyczny spadek ciśnienia, ostra dyskineza, ostre zapalenie wątroby, otępienie, parkinsonizm, perazyna, pigmentacja oka, pochodne benzodiazepiny, późna dyskineza, późna dystonia, przekrwienie śluzówki nosa, receptor GABA-ergiczny, sedacja, test tolerancji glukozy, toczeń rumieniowaty, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zapis EKG, zatrzymanie moczu, złośliwy zespół neuroleptyczny