zespół neuroleptyczny
Zespół neuroleptyczny (złośliwy zespół neuroleptyczny, NMS – Neuroleptic Malignant Syndrome) to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie farmakoterapii neuroleptykami. Występuje z częstością 0,01-0,02% u pacjentów leczonych neuroleptykami, szczególnie lekami pierwszej generacji o silnym działaniu przeciwdopaminergicznym.
Klinicznie zespół neuroleptyczny charakteryzuje się tetradą objawów: hipertermią (często powyżej 38°C), sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości oraz niestabilnością autonomiczną (tachykardia, wahania ciśnienia tętniczego, pocenie się). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższenie poziomu kinazy kreatynowej (CK), leukocytozę oraz zaburzenia elektrolitowe.
Patofizjologia zespołu wiąże się z nagłą blokadą receptorów dopaminergicznych w prążkowiu i podwzgórzu, co prowadzi do dysregulacji ośrodkowych mechanizmów termoregulacji i napięcia mięśniowego. Czynniki ryzyka obejmują szybkie zwiększanie dawki neuroleptyku, stosowanie leków w formie depot, odwodnienie, wyczerpanie oraz predyspozycje genetyczne.
Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego, intensywnej opiece medycznej, wyrównywaniu zaburzeń elektrolitowych i gospodarki wodno-elektrolitowej. Farmakoterapia obejmuje zastosowanie dantrolenu (bezpośredni relaksant mięśniowy), bromokryptyny lub amantadyny (agoniści dopaminergiczni) oraz benzodiazepin. Śmiertelność w nieleczonym zespole neuroleptycznym sięga 10-20%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Symcloza 25 mg
Klozapina, substancja czynna Symcloza, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie klozapiny z lekami mielosupresyjnymi (np. karbamazepina, chloramfenikol) oraz długo działającymi lekami przeciwpsychotycznymi w postaci depot (np. risperidon Consta), ze względu na ryzyko neutropenii, agranulocytozy i niemożność szybkiego eliminowania leków w przypadku powikłań hematologicznych. Klozapina nasila działanie leków hamujących OUN (benzodiazepiny, alkohol), co zwiększa ryzyko zapaści krążeniowo-oddechowej, depresji oddechowej i zatrzymania akcji serca. Ponadto, interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi, hipotensyjnymi, adrenergicznymi, litowymi, kwasem walproinowym oraz lekami wydłużającymi odstęp QTc wymagają szczególnej ostrożności i monitorowania parametrów klinicznych, w tym EKG. Alkohol jest przeciwwskazany ze względu na nasilenie sedacji i ryzyko zapaści.
agranulocytoza, antykoncepcja hormonalna, benzodiazepina, cytochrom P450, depresja oddechowa, dysfagia, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, hamowanie szpiku kostnego, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, mielosupresja, napad padaczkowy, odstęp QT, zaburzenie elektrolitowe, zapaść krążeniowa, zapaść oddechowa, zatrzymanie akcji serca, zespół neuroleptyczny, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pernazinum 25 mg
Produkt leczniczy Pernazinum (perazyna) stosowany w dawkach 25 mg i 100 mg wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości i układów narządowych zgodnie z MedDRA. Najczęstsze działania obejmują ortostatyczny spadek ciśnienia tętniczego (około 15% pacjentów), przemijające zmiany w zapisie EKG proporcjonalne do dawki oraz mlekotok u 10% kobiet, zależny od dawki. W morfologii krwi obserwuje się sporadycznie leukopenię, eozynofilię i granulocytopenię, a bardzo rzadko małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczną i agranulocytozę. Wśród zaburzeń neurologicznych występują ostra dyskineza (ok. 1%), akatyzja, polekowy zespół Parkinsona (częściej u kobiet i osób starszych) oraz potencjalne późne dyskinezy po odstawieniu leku. Działania psychiczne obejmują uspokojenie, zaburzenia snu, splątanie, niepokój, koszmary, dezorientację, otępienie oraz depresję, która może ustąpić po zmniejszeniu dawki.
agranulocytoza, akatyzja, arytmia serca, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dezorientacja, elektrokardiogram, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, klasyfikacja MedDRA, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie jelita, mlekotok, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, ostra dyskineza, ostre zapalenie wątroby, otępienie, parkinsonizm polekowy, perazyna, późna dyskineza, późna dystonia, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna skórna, splątanie, toczeń rumieniowaty, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia tolerancji glukozy, zespół neuroleptyczny