demencja naczyniopochodna
Demencja naczyniopochodna (VaD – Vascular Dementia) to drugi po chorobie Alzheimera najczęstszy typ otępienia, stanowiący około 15-20% wszystkich przypadków zespołów otępiennych. Jest ona spowodowana niedokrwieniem mózgu w wyniku patologii naczyń krwionośnych, prowadzącym do uszkodzenia tkanki mózgowej.
Główne czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, hiperlipidemię, choroby serca, palenie tytoniu oraz podeszły wiek. W odróżnieniu od choroby Alzheimera, demencja naczyniopochodna charakteryzuje się zwykle skokowym przebiegiem, z wyraźnymi etapami pogorszenia funkcji poznawczych, często związanymi z incydentami naczyniowymi takimi jak udary lub mikrozawały.
Klinicznie VaD manifestuje się zaburzeniami funkcji wykonawczych, spowolnieniem psychomotorycznym, zaburzeniami uwagi i koncentracji, przy względnie dobrze zachowanej pamięci epizodycznej (przynajmniej we wczesnych stadiach). Charakterystyczne są również objawy neurologiczne ogniskowe, zaburzenia chodu i równowagi, a także nietrzymanie moczu występujące wcześniej niż w chorobie Alzheimera.
Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (MRI, CT), które wykazują obecność zmian niedokrwiennych, zawałów lakunarnych lub uszkodzeń istoty białej. W terapii kluczowe znaczenie ma kontrola czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz leczenie chorób współistniejących. Inhibitory cholinoesterazy i memantyna, stosowane w chorobie Alzheimera, wykazują ograniczoną skuteczność w demencji naczyniopochodnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pamigen 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna preparatu Pamigen w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką z Tmax wynoszącym 3-4 godziny oraz okresem półtrwania około 70 godzin, co umożliwia osiągnięcie stanu stacjonarnego po około 3 tygodniach stosowania. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) i jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450 do aktywnego metabolitu 6-O-dezmetylodonepezylu (11% radioaktywności w osoczu). Donepezyl i jego metabolity są eliminowane głównie z moczem (57% całkowitej radioaktywności, w tym 17% w formie niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z kałem (14,5%). Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu, co pozwala na podawanie niezależnie od posiłków.
5-O-dezmetylodonepezyl, 6-O-dezmetylodonepezyl, AUC, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, Cmax, cytochrom P450, demencja naczyniopochodna, dysfagia, krążenie wrotne jelitowo-wątrobowe, N-tlenek cis-donepezylu, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, stan stacjonarny, Tmax, wiązanie z białkami osocza