przewlekła choroba zapalna stawów

Przewlekła choroba zapalna stawów to grupa schorzeń charakteryzujących się długotrwałym procesem zapalnym toczącym się w obrębie tkanek stawowych. Najczęstszymi przykładami są reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), łuszczycowe zapalenie stawów oraz młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS).

Patogeneza tych chorób opiera się na nieprawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego, prowadzącej do przewlekłego stanu zapalnego błony maziowej (synovitis), uszkodzenia chrząstki stawowej i kości podchrzęstnej. W procesie tym kluczową rolę odgrywają cytokiny prozapalne (TNF-α, IL-1, IL-6), limfocyty T, limfocyty B oraz makrofagi.

Objawy kliniczne obejmują ból, obrzęk i ograniczenie ruchomości stawów, sztywność poranną oraz systemowe manifestacje zapalne. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (markery zapalne, przeciwciała), obrazowych (RTG, USG, MRI) oraz ocenie płynu stawowego. Długotrwały, nieleczony proces zapalny prowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń struktury stawów i niepełnosprawności.

Współczesne leczenie przewlekłych chorób zapalnych stawów opiera się na wczesnej diagnostyce i intensywnej terapii z wykorzystaniem leków modyfikujących przebieg choroby (DMARDs), w tym konwencjonalnych (metotreksat, sulfasalazyna, leflunomid) oraz biologicznych (inhibitory TNF-α, IL-6, JAK, antagoniści receptora IL-1). Celem terapii jest osiągnięcie remisji lub niskiej aktywności choroby oraz zapobieganie postępowi uszkodzeń strukturalnych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl