gorączka Ebola
Gorączka Ebola to ciężka, często śmiertelna choroba zakaźna wywoływana przez wirusa Ebola należącego do rodziny Filoviridae. Choroba charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, która w niektórych epidemiach przekraczała 90%. Wirus przenosi się przez bezpośredni kontakt z krwią, wydzielinami, organami lub innymi płynami ustrojowymi zakażonych osób lub zwierząt.
Objawy gorączki Ebola pojawiają się od 2 do 21 dni po zakażeniu i początkowo przypominają grypę: wysoka gorączka, bóle mięśni, osłabienie, ból głowy i gardła. W miarę postępu choroby dołączają się wymioty, biegunka, wysypka, zaburzenia funkcji nerek i wątroby oraz krwawienia wewnętrzne i zewnętrzne, które są charakterystycznym objawem zakażenia.
Diagnostyka gorączki Ebola opiera się na testach PCR, ELISA oraz wykrywaniu przeciwciał. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące, obejmujące uzupełnianie płynów, kontrolę elektrolitów, utrzymanie odpowiedniego ciśnienia krwi i natlenowania oraz leczenie wtórnych infekcji. W ostatnich latach opracowano skuteczne szczepionki przeciwko wirusowi Ebola, takie jak rVSV-ZEBOV, które są stosowane podczas epidemii do ochrony osób z grup wysokiego ryzyka.
Zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusa Ebola wymaga rygorystycznych procedur kontroli zakażeń, izolacji chorych, śledzenia kontaktów oraz bezpiecznych praktyk pochówku. Personel medyczny musi stosować pełne środki ochrony osobistej, w tym kombinezony ochronne, maski, gogle i rękawice. Epidemie gorączki Ebola występowały głównie w Afryce Środkowej i Zachodniej, z największym ogniskiem w latach 2014-2016, które dotknęło kilka krajów i spowodowało ponad 11 000 zgonów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wirusowa ebola – Epidemiologia
Choroba wirusowa ebola (EVD) to ciężka infekcja o wysokim wskaźniku śmiertelności, wahającym się od 25% do 90% w zależności od szczepu wirusa. Do tej pory zidentyfikowano sześć gatunków Ebolavirus, z których cztery wywołują chorobę u ludzi, m.in. Orthoebolavirus zairense (odpowiedzialny za największą epidemię w Afryce Zachodniej 2013-2016 z ponad 28 600 przypadkami i 11 300 zgonami, śmiertelność ~40%) oraz Orthoebolavirus sudanense (np. ognisko w Ugandzie 2022-2023: 142 przypadki, 55 zgonów, śmiertelność 39%). Naturalnym rezerwuarem są prawdopodobnie nietoperze owocożerne z rodziny Pteropodidae. Transmisja odbywa się przez kontakt z krwią, płynami ustrojowymi zakażonych zwierząt lub ludzi, a także podczas tradycyjnych pochówków. Choroba nie przenosi się drogą powietrzną ani przez żywność czy wodę, a osoby bezobjawowe nie są zakaźne, z wyjątkiem utrzymywania wirusa w nasieniu po wyzdrowieniu.
badanie epidemiologiczne, choroba wirusowa ebola, ebolawirus, gorączka Ebola, izolacja pacjenta, kontakt z krwią, kwarantanna, modelowanie matematyczne, nadzór epidemiologiczny, nadzór genomiczny, nietoperz owocożerny, objaw, okres inkubacji, płyn ustrojowy, rezerwuar zwierzęcy, sekwencjonowanie genomu, śledzenie kontaktów, stan zagrożenia zdrowia publicznego, szczepienie, szybki test diagnostyczny, transmisja międzyludzka, transmisja odzwierzęca, wirus Ebola, wskaźnik śmiertelności, zapobieganie i kontrola zakażeń - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączki krwotoczne – Epidemiologia
Gorączki krwotoczne (VHFs) to grupa ostrych chorób wirusowych wywoływanych przez wirusy z rodzin Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae i Flaviviridae, charakteryzujących się wysoką gorączką, zaburzeniami naczyniowymi i krwawieniami wewnętrznymi oraz zewnętrznymi. Występują głównie w tropikalnych rejonach Afryki, Azji, Ameryki Południowej i Bliskiego Wschodu, gdzie naturalne rezerwuarowe zwierzęta i wektory (nietoperze, gryzonie, kleszcze, komary) sprzyjają transmisji. Przykładowo, wirus Ebola w Demokratycznej Republice Konga wykazuje wskaźnik śmiertelności 80-90%, a gorączka Lassa w Afryce Zachodniej do 50%. Sezonowość zachorowań jest związana z aktywnością wektorów, np. krymsko-kongijska gorączka krwotoczna ma szczyt zachorowań w czerwcu-lipcu na półkuli północnej. Transmisja może zachodzić zarówno ze zwierząt na ludzi, jak i między ludźmi, co wymaga ścisłych środków kontroli zakażeń, zwłaszcza w placówkach medycznych. Diagnostyka opiera się na testach molekularnych RT-PCR, a szybkie laboratoria terenowe poprawiają wykrywalność i nadzór epidemiologiczny.
arenawirus, bioterroryzm, choroba układowa, definicja przypadku, dysfunkcja nerek, filowirus, flawiwirus, gorączka denga, gorączka Ebola, gorączka krwotoczna, gorączka krwotoczna wirusowa, gorączka Marburg, hantawirus, komar Aedes, kontrola zakażeń, nadzór epidemiologiczny, nietoperz, ognisko epidemiczne, One Health, płyn ustrojowy, przepuszczalność naczyń, wektor stawonogowy, wirus Ebola, wirus Lassa, zaburzenie naczyniowe, żółta gorączka - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączki krwotoczne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Gorączki krwotoczne (VHF) to grupa wirusowych chorób o zróżnicowanym przebiegu i rokowaniu, zależnym od typu wirusa, czasu rozpoznania, dostępu do opieki medycznej oraz indywidualnych cech gospodarza. Współczynniki śmiertelności (CFR) wahają się od około 1-2% w gorączce Lassa (wzrost do 15-20% u hospitalizowanych) do 40-70% w zakażeniach wirusami Marburg i Ebola. W krajach o ograniczonym dostępie do opieki medycznej CFR może sięgać nawet 80-90%. Poziom wiremii jest kluczowym predyktorem ciężkości, np. w CCHF wiremia >8,6 × 10^ copies/ml pierwszego dnia hospitalizacji wskazuje na ciężki przebieg, a podwyższony poziom AST >150 IU/l w gorączce Lassa koreluje z gorszym rokowaniem. Genetyka gospodarza, odpowiedź immunologiczna, dawka wirusa, droga ekspozycji oraz stan pacjenta (w tym ciąża) również wpływają na przebieg i wynik choroby.
aminotransferaza asparaginianowa, cytokiny prozapalne, diagnostyka medyczna, filowirus, gorączka denga, gorączka Ebola, gorączka krwotoczna, gorączka krwotoczna krymsko-kongijska, gorączka krwotoczna wirusowa, gorączka Lassa, niewydolność wielonarządowa, odpowiedź immunologiczna, opieka medyczna, polimorfizm genów, przeciwciała IgM, randomizowane badanie kliniczne, resuscytacja płynowa, rybawiryna, terapia wspomagająca, układ odpornościowy, wiremia, wirus Marburg, współczynnik śmiertelności, współczynnik śmiertelności przypadków, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia neurologiczne, żółta gorączka - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączki krwotoczne – Objawy
Gorączki krwotoczne (Viral hemorrhagic fevers, VHFs) to grupa chorób wirusowych atakujących układ naczyniowy, prowadząc do zwiększonej przepuszczalności naczyń i zaburzeń hemostazy. Okres inkubacji wynosi od 2 do 21 dni, a przebieg kliniczny obejmuje fazę prodromalną z wysoką gorączką (>38°C), bólami mięśniowo-stawowymi, bólem głowy i objawami ogólnymi, przechodzącą po 3-7 dniach w fazę „mokrych” objawów, takich jak wymioty, biegunka (często krwawa), bóle brzucha i wysypka plamisto-grudkowa. Charakterystyczne dla ciężkich postaci są krwawienia z różnych miejsc (np. z przewodu pokarmowego, nosa, błon śluzowych), wybroczyny i plamica, jednak krwawienia występują u około 41% pacjentów z gorączką Ebola. Ciężkie powikłania obejmują wstrząs hipowolemiczny, niewydolność wielonarządową, DIC oraz zaburzenia neurologiczne (majaczenie, drgawki, śpiączka). Śmiertelność jest zróżnicowana: Ebola i Marburg 40-90%, gorączka Lassa 1-2% (do 40% u hospitalizowanych), denga około 1% przy odpowiednim leczeniu.
arenawirus, czkawka, delirium, drgawki, dysfagia, epistaxis, gorączka denga, gorączka Ebola, gorączka krwotoczna, gorączka krwotoczna denga, gorączka Lassa, gorączka Marburg, hipowolemia, koagulopatia, krwawienie z dziąseł, krwiomocz, limfadenopatia, małopłytkowość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, objawy niespecyficzne, przekrwienie spojówek, rumień skórny, rybawiryna, śpiączka, układ naczyniowy, wstrząs, wstrząs hipowolemiczny, wybroczyny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia elektrolitowe, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żółta gorączka, żółtaczka