działania ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów

Glikokortykosteroidy wykazują szerokie działania ogólnoustrojowe, które wykorzystywane są w terapii wielu chorób. Ich podstawowy mechanizm opiera się na wiązaniu z receptorami glikokortykosteroidowymi, co prowadzi do regulacji ekspresji genów i oddziaływania na liczne procesy komórkowe.

Wśród najważniejszych działań ogólnoustrojowych glikokortykosteroidów wyróżnia się silne działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie syntezy cytokin prozapalnych, prostaglandyn i leukotrienów. Leki te zmniejszają migrację komórek zapalnych do ognisk zapalnych oraz hamują aktywność komórek immunologicznych, co prowadzi do immunosupresji.

Glikokortykosteroidy wpływają także na metabolizm – zwiększają glukoneogenezę w wątrobie, zmniejszają wrażliwość tkanek na insulinę i mogą powodować hiperglikemię. Ponadto indukują katabolizm białek w tkankach obwodowych oraz nasilają lipolizę, co może prowadzić do redystrybucji tkanki tłuszczowej z charakterystycznym fenotypem cushingoidalnym.

W zakresie gospodarki wodno-elektrolitowej, glikokortykosteroidy wykazują działanie mineralokortykoidowe, powodując zatrzymanie sodu i wody oraz zwiększone wydalanie potasu. Długotrwałe stosowanie tych leków może prowadzić do licznych działań niepożądanych, w tym osteoporozy, miopatii, zaburzeń psychicznych czy zwiększonej podatności na infekcje.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl