nadmierna przepuszczalność naczyń

Nadmierna przepuszczalność naczyń (ang. vascular hyperpermeability) to stan patologiczny charakteryzujący się zwiększonym przenikaniem płynów, białek osocza i innych składników krwi przez ściany naczyń krwionośnych do przestrzeni pozanaczyniowej. W warunkach fizjologicznych śródbłonek naczyniowy stanowi selektywną barierę, która ściśle reguluje wymianę substancji między krwią a tkankami.

Do głównych mechanizmów prowadzących do nadmiernej przepuszczalności naczyń należą: uszkodzenie komórek śródbłonka, rozluźnienie połączeń międzykomórkowych (tzw. tight junctions), zwiększona aktywność transportu przezkomórkowego (transcytoza) oraz nadmierna ekspresja mediatorów zapalnych, takich jak histamina, bradykinina, prostaglandyny czy cytokiny prozapalne (IL-1, TNF-α). Kluczową rolę odgrywa także czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), który jest potężnym induktorem przepuszczalności naczyń.

Nadmierna przepuszczalność naczyń występuje w wielu stanach patologicznych, m.in. w zapaleniu, sepsie, wstrząsie, chorobach autoimmunologicznych, cukrzycy, nadciśnieniu tętniczym, nowotworach czy urazach. Klinicznie objawia się obrzękami, wysiękami, zmienionym składem płynu śródmiąższowego, a w przypadkach ciężkich może prowadzić do zespołu przesiąkania włośniczek (capillary leak syndrome), obrzęku płuc czy zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).

Diagnostyka nadmiernej przepuszczalności naczyń obejmuje badania obrazowe (np. angiografia, limfoscyntygrafia), oznaczanie stężenia albumin i innych białek w surowicy oraz w płynach ustrojowych, a także ocenę markerów uszkodzenia śródbłonka. Leczenie zależy od przyczyny podstawowej i może obejmować stosowanie leków przeciwzapalnych, glikokortykosteroidów, antagonistów VEGF czy stabilizatorów komórek tucznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl