występowanie odleżyn
Odleżyny (łac. decubitus) to miejscowe uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych, powstające w wyniku długotrwałego ucisku na tkanki miękkie, prowadzącego do niedokrwienia, a następnie martwicy. Występowanie odleżyn jest istotnym problemem klinicznym, szczególnie u pacjentów unieruchomionych, hospitalizowanych oraz przebywających w placówkach opiekuńczych.
Główne czynniki ryzyka rozwoju odleżyn obejmują: unieruchomienie, zaburzenia czucia, niedożywienie, nietrzymanie moczu i/lub stolca, zaburzenia świadomości oraz przewlekłe choroby współistniejące. Najczęstsze lokalizacje odleżyn to okolice wyniosłości kostnych: kość krzyżowa, guzy kulszowe, krętarze większe kości udowej, pięty, łokcie, potylica oraz okolice łopatek.
Klasyfikacja odleżyn opiera się na skali EPUAP/NPUAP, wyróżniającej cztery stopnie zaawansowania – od zaczerwienienia nieustępującego pod wpływem ucisku (I stopień), przez uszkodzenie naskórka i skóry właściwej (II stopień), martwicę pełnej grubości skóry (III stopień), aż po rozległe uszkodzenie obejmujące mięśnie, ścięgna i kości (IV stopień).
Profilaktyka odleżyn, obejmująca regularne zmiany pozycji ciała, stosowanie specjalistycznych materacy przeciwodleżynowych, właściwą pielęgnację skóry oraz odpowiednie odżywianie, ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu ich występowania. Skuteczność działań profilaktycznych powinna być monitorowana przy użyciu standaryzowanych skal oceny ryzyka, takich jak skala Norton, Braden czy Waterlow.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odleżyny – Epidemiologia
Odleżyny stanowią poważny problem zdrowotny, dotykający rocznie około 3 milionów dorosłych w USA, generując koszty leczenia przekraczające 26,8 miliarda dolarów. Częstość występowania odleżyn nabytych w szpitalu wynosi około 8,3 na 100 pacjentów w stanie ostrym, a rozpowszechnienie w różnych środowiskach klinicznych waha się od 2,7% do 69%. Szczególnie narażone są osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi oraz hospitalizowani na oddziałach intensywnej terapii, gdzie częstość występowania sięga 33%, a rozpowszechnienie 41%. Globalne wskaźniki standaryzowane względem wieku z 2019 roku wynoszą 11,3 (rozpowszechnienie), 41,8 (zapadalność) i 1,7 (lata życia z niepełnosprawnością) na 100 000 populacji, z tendencją spadkową od 1990 roku o około 10%. Odleżyny najczęściej lokalizują się w okolicach kości, takich jak kość krzyżowa i pięty, a ich klasyfikacja według NPUAP obejmuje cztery stopnie głębokości uszkodzenia tkanek, z dominacją odleżyn II stopnia w niektórych badaniach.
gojenie tkanek, kość krzyżowa, kość ogonowa, nietrzymanie moczu, obciążenie ekonomiczne, ocena ryzyka, oddział intensywnej terapii, oporność na antybiotyki, paraplegia, pielęgnacja skóry, profilaktyka przeciwodleżynowa, przetwarzanie języka naturalnego, rumień, siła ścinająca, skala Bradena, termografia, unieruchomienie, uraz rdzenia kręgowego, wentylacja mechaniczna, wsparcie żywieniowe, współpraca interdyscyplinarna, występowanie odleżyn, zaburzenie neurologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Odleżyny – Epidemiologia
Odleżyny stanowią poważny problem zdrowotny i ekonomiczny, dotykający rocznie miliony pacjentów na całym świecie, w tym około 2,5-3 milionów dorosłych w USA. Koszty leczenia odleżyn nabytych w szpitalu (HAPI) mogą przekraczać 26,8 mld USD rocznie, ze średnim kosztem leczenia około 37 800 USD, co jest 2,5-krotnie wyższe niż koszty profilaktyki. Wskaźniki występowania odleżyn różnią się w zależności od środowiska opieki: w szpitalach od 0,4% do 38%, na oddziałach intensywnej terapii od 8% do 40%, w placówkach opieki długoterminowej od 2,2% do 23,9%, a w opiece domowej od 0% do 17%. Osoby powyżej 70 roku życia stanowią dwie trzecie przypadków, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, osiągając szczyt w grupie 95 lat. Główne czynniki ryzyka to ograniczona mobilność, wilgotność skóry, niedożywienie, tarcie, siły ścinające oraz choroby naczyniowe i neurologiczne. Odleżyny powstają najczęściej w ciągu pierwszych 2 tygodni hospitalizacji, a ich obecność wiąże się z wysoką śmiertelnością (do 60% w ciągu roku u osób starszych) oraz zwiększonym ryzykiem infekcji i dłuższym pobytem w szpitalu.
infekcja odleżyny, lata życia z niepełnosprawnością, niedokrwienie, niedożywienie, ocena ryzyka, oddział intensywnej terapii, odleżyna, paraplegia, percepcja sensoryczna, placówka opieki długoterminowej, podejście multidyscyplinarne, przepływ krwi, siła ścinająca, śmiertelność, uraz rdzenia kręgowego, wskaźnik społeczno-demograficzny, współczynnik chorobowości, występowanie odleżyn, zaburzenie neurologiczne