reakcja fotouczuleniowa
Reakcja fotouczuleniowa to niepożądana reakcja skórna występująca w wyniku interakcji między substancją fotouczulającą a promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Substancje fotouczulające mogą być egzogenne (leki, kosmetyki, rośliny) lub endogenne (porfiryny w porfiriach). Po ekspozycji na światło słoneczne lub sztuczne źródła UV, związki te ulegają aktywacji, co prowadzi do powstawania reaktywnych form tlenu i wolnych rodników.
Klinicznie reakcje fotouczuleniowe manifestują się jako wykwity skórne ograniczone do miejsc eksponowanych na światło, zazwyczaj w postaci rumienia, obrzęku, pęcherzy lub zmian wypryskowych. Mogą im towarzyszyć świąd, pieczenie lub ból. W odróżnieniu od oparzeń słonecznych, reakcje fotouczuleniowe mogą pojawić się przy ekspozycji na niewielkie dawki promieniowania UV, które normalnie nie wywołałyby reakcji skórnej.
Do najczęstszych leków wywołujących reakcje fotouczuleniowe należą: tetracykliny, fluorochinolony, leki przeciwpsychotyczne (zwłaszcza fenotiazyny), tiazydowe leki moczopędne, sulfonamidy, niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki przeciwgrzybicze. Diagnostyka obejmuje wywiad, badanie fizykalne oraz niekiedy testy fotoprowokacyjne. Leczenie polega na identyfikacji i eliminacji czynnika wywołującego, ochronie przed promieniowaniem UV oraz stosowaniu leków przeciwzapalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mel Max Actigel 20 mg/g
Mel Max Actigel, zawierający 20 mg/g diklofenaku sodowego w postaci żelu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak lub substancje pomocnicze, w tym glikol propylenowy (50 mg/g) oraz składniki kompozycji zapachowej (m.in. aldehyd heksylocynamonowy, alkohol benzylowy, eugenol). Preparatu nie należy stosować u osób z reakcjami krzyżowymi na NLPZ, takimi jak astma indukowana NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka polekowa czy ostre nieżyty błony śluzowej nosa. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie u kobiet w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz u dzieci i młodzieży poniżej 14 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych i wchłaniania substancji czynnej przez skórę.
astma indukowana NLPZ, diklofenak, działanie niepożądane, glikol propylenowy, kurczliwość macicy, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie płucne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność prawej komory serca, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, opatrunek okluzyjny, pokrzywka polekowa, przewód tętniczy, reakcja fotouczuleniowa, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, trymestr ciąży, uszkodzenie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Butylohydroksyanizol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Butylohydroksyanizol (E 320), obecny w plastrach leczniczych Voltaren Forte 140 mg w dawce 2,90 mg na plaster, może wywoływać miejscowe reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, oraz podrażnienie oczu i błon śluzowych. Zaleca się unikanie aplikacji plastra w okolicach oczu i błon śluzowych oraz natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku pojawienia się wysypki, która może wskazywać na reakcję alergiczną. Pacjentów należy również ostrzec przed ekspozycją na promieniowanie słoneczne i solarium po usunięciu plastra, aby zmniejszyć ryzyko reakcji fotouczuleniowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, serca, wątroby, chorobą wrzodową, zapalną jelit, skazą krwotoczną oraz u osób z astmą oskrzelową lub alergią, ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli.
astma oskrzelowa, butylohydroksyanizol, choroba wrzodowa, choroba zapalna jelit, diklofenak, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, kontaktowe zapalenie skóry, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, plaster leczniczy, podrażnienie błon śluzowych, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja skórna miejscowa, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, Voltaren Forte, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etoxam
Produkt leczniczy Etoxam w postaci żelu zawiera 100 mg/g etofenamatu oraz 30 mg/g glikolu propylenowego, co wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Preparatu nie należy aplikować na uszkodzoną skórę, wypryskowe zmiany zapalne, błony śluzowe ani okolice oczu. Po aplikacji konieczne jest dokładne mycie rąk, aby uniknąć przypadkowego kontaktu z tymi obszarami. Ze względu na ryzyko podrażnienia skóry przez glikol propylenowy, nie zaleca się stosowania na otwarte rany lub rozległe uszkodzenia skóry bez konsultacji lekarskiej. Ponadto, w trakcie terapii oraz przez 2 tygodnie po jej zakończeniu należy unikać ekspozycji leczonych miejsc na promieniowanie UV, aby zapobiec reakcjom fotouczuleniowym.
astma oskrzelowa, błona śluzowa, etofenamat, fotosensybilizacja, glikol propylenowy, katar sienny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, POChP, podrażnienie skóry, polipy nosa, promieniowanie UV, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, wchłanianie ogólnoustrojowe, wypryskowe zapalenie skóry, zakażenie dróg oddechowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapina Viatris 20 mg
Olanzapina Viatris, dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia metaboliczne, takie jak bardzo częste zwiększenie masy ciała oraz częste podwyższenie stężeń cholesterolu, triglicerydów i glukozy, a także glukozurię i zwiększony apetyt. Niezbyt często może dochodzić do rozwoju lub nasilenia cukrzycy, z ryzykiem kwasicy ketonowej lub śpiączki, co podkreśla konieczność regularnej kontroli parametrów metabolicznych. W zakresie układu nerwowego bardzo często występuje senność, a często akatyzja, parkinsonizm i dyskinezy. Rzadziej mogą pojawić się drgawki, dystonia, późne dyskinezy, zespół niespokojnych nóg oraz złośliwy zespół neuroleptyczny, stanowiący zagrożenie życia. Wśród zaburzeń hematologicznych często obserwuje się eozynofilię, leukopenię i neutropenię, a niezbyt często małopłytkowość, co wymaga monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza na początku terapii.
akatyzja, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drgawki, dyskinezy, dystonia, eozynofilia, ginekomastia, glukozuria, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, łysienie, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, nagła śmierć sercowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, parkinsonizm, późne dyskinezy, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja fotouczuleniowa, senność, wydłużenie odstępu QTc, wysypka, zaburzenia lipidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Venogel
Produkt leczniczy Venożel zawiera diklofenak sodowy, trybenozyd oraz escynę i jest przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę. Należy unikać aplikacji na błony śluzowe, oczy oraz pod opatrunki okluzyjne, aby zapobiec nadmiernej absorpcji substancji czynnych i ryzyku działań niepożądanych. Stosowanie na rozległe powierzchnie skóry lub przez długi czas zwiększa ryzyko ogólnoustrojowego działania leku. Preparatu nie wolno podawać doustnie ze względu na potencjalnie poważne działania niepożądane. Po zakończeniu terapii oraz w trakcie stosowania należy unikać ekspozycji leczonych miejsc na promieniowanie UV przez co najmniej 2 tygodnie, aby zapobiec reakcjom fotouczuleniowym.
absorpcja ogólnoustrojowa, alergia na parabeny, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, escyna, metylu parahydroksybenzoesan, objawy alergiczne, opatrunek okluzyjny, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja typu późnego, stosowanie miejscowe, trybenozyd, wchłanianie substancji czynnych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Differin
Żel Differin zawierający 1 mg/g adapalenu jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę, z wyraźnym zaleceniem unikania kontaktu z oczami, ustami oraz błonami śluzowymi. W początkowym okresie terapii mogą wystąpić objawy podrażnienia skóry, takie jak zaczerwienienie, wysuszenie i podrażnienie, które wymagają czasowego przerwania leczenia do ustąpienia dolegliwości. Preparat zwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UV poprzez redukcję grubości warstwy rogowej naskórka, co wymaga stosowania środków fotoprotekcyjnych, unikania nadmiernej ekspozycji na słońce oraz rezygnacji z kosmetyków ściągających i innych miejscowych preparatów przeciwtrądzikowych, chyba że lekarz zaleci inaczej.
adapalen, aplikacja na skórę, błona śluzowa, działanie niepożądane, fotoprotekcja, glikol propylenowy, parahydroksybenzoesan metylu, podrażnienie skóry, preparat przeciwtrądzikowy, preparat ściągający, promieniowanie ultrafioletowe, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja typu późnego, rumień, trądzik, warstwa rogowa naskórka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Melis-Tonic –
Melis-Tonic, płyn doustny zawierający ekstrakty roślinne (liść melisy, kwiatostan głogu, koszyczek rumianku, korzeń arcydzięgla, owoc kminku) oraz miód, w przypadku przedawkowania może wywołać reakcje fotouczuleniowe. Objawy te obejmują nadwrażliwość skóry na promieniowanie UV, rumień, świąd oraz w cięższych przypadkach pęcherze skórne, co jest związane z obecnością furanokumaryn w ekstraktach roślinnych. Ponadto, preparat zawiera 30-35% etanolu, co przy nadmiernym spożyciu może prowadzić do objawów zatrucia alkoholowego, takich jak zawroty głowy, sedacja, zaburzenia koordynacji, nudności i wymioty, szczególnie u pacjentów z niską tolerancją alkoholu, chorobami wątroby lub stosujących leki interaktywne z alkoholem.
dermatolog, ekstrakt etanolowy, fotosensytyzacja, furanokumaryna, histamina, mediator zapalny, nadwrażliwość skóry, pęcherz skórny, płyn surowiczy, promieniowanie UV, reakcja fototoksyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja uczuleniowa na światło, reakcja zapalna skóry, rumień skórny, schorzenie wątroby, układ krążenia, układ pokarmowy, wyciąg płynny złożony, zatrucie alkoholowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etoxam 100 mg/g
Etofenamat w postaci żelu (100 mg/g) stosowany miejscowo może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwuje się rumień i pieczenie skóry w miejscu aplikacji (≥1/1 000 do <1/100), które ustępują po odstawieniu leku. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić zapalenie skóry z silnym świądem, wysypką i pęcherzami. Reakcje fotouczuleniowe o nieznanej częstości manifestują się nadmierną wrażliwością na światło słoneczne. Ponadto, istnieje ryzyko reakcji nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujących reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz objawy ze strony układu oddechowego, takie jak astma czy skurcz oskrzeli. Należy zwrócić szczególną uwagę, że reakcje nadwrażliwości mogą pojawić się już po pierwszym zastosowaniu preparatu.
astma, duszność, działanie niepożądane, etofenamat, Etoxam, martwica naskórka, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja skórna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka pęcherzowa, zaburzenie oddechowe, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dolgit 50 mg/g
Stosowanie miejscowego ibuprofenu w postaci kremu Dolgit 50 mg/g wiąże się z bardzo rzadkim występowaniem działań niepożądanych, które jednak mogą mieć poważny charakter. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, zaburzenia skórne takie jak wysypki, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, plamica oraz ciężkie choroby pęcherzowe skóry (martwica naskórka, rumień wielopostaciowy). Ponadto, u pacjentów z chorobami układu oddechowego, zwłaszcza astmą, może dojść do nasilenia objawów, skurczu oskrzeli lub duszności, co stanowi potencjalne zagrożenie życia. Również u osób z chorobami nerek istnieje ryzyko niewydolności nerek, co wymaga monitorowania funkcji nerkowych podczas terapii.
astma, ból brzucha, Dolgit, duszność, ibuprofen, martwica naskórka, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, plamica, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Traumuscol 100 mg/g
Stosowanie etofenamatu w postaci żelu może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą reakcje skórne, takie jak rumień i pieczenie w miejscu aplikacji (występujące niezbyt często), a także reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, w tym anafilaksja, astma, skurcz oskrzeli i duszność. Bardzo rzadko obserwuje się zapalenie skóry z objawami świądu, wysypki i obrzęku, a także reakcje fotouczuleniowe po ekspozycji na światło UV. Działania skórne mają charakter przemijający i ustępują po odstawieniu leku.
anafilaksja, astma, duszność, działanie niepożądane, etofenamat, martwica naskórka, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, podmiot odpowiedzialny, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reaktywność układu oddechowego, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, układ i narząd, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Opokan-keto 25 mg/g
Opokan-keto w postaci żelu o stężeniu 25 mg/g zawiera ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, stosowany miejscowo na skórę. Preparat jest wskazany w leczeniu dolegliwości bólowych i stanów zapalnych tkanek miękkich aparatu ruchu, takich jak stłuczenia, skręcenia, naderwania mięśni i więzadeł, a także w zapaleniu mięśni (myositis), ścięgien (tendinitis), w tym ścięgna Achillesa, łokcia tenisisty oraz zapaleniu pochewek ścięgnistych. Ponadto, Opokan-keto znajduje zastosowanie w terapii uzupełniającej schorzeń reumatycznych oraz choroby zwyrodnieniowej stawów obwodowych, zwłaszcza stawów kolanowych, biodrowych, rąk i stóp. Preparat zawiera 285,6 mg etanolu na gram żelu, co należy uwzględnić u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania alkoholu etylowego na skórę.
ból pourazowy mięśni i stawów, ból reumatyczny, choroba zwyrodnieniowa stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych, ketoprofen, łokieć tenisisty, niesteroidowy lek przeciwzapalny, reakcja fotouczuleniowa, schorzenie reumatyczne, stan zapalny, staw biodrowy, staw kolanowy, stłuczenie i skręcenie, układ mięśniowo-szkieletowy, zapalenie mięśni, zapalenie mięśni i ścięgien, zapalenie nadkłykcia bocznego, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie ścięgien, zapalenie ścięgna Achillesa, zmiana zwyrodnieniowa stawu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Allefin
Produkt leczniczy Allefin w postaci żelu zawiera difenhydraminy chlorowodorek (20 mg/g) oraz lidokainy chlorowodorek (10 mg/g) i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów z przebytymi porażeniami neurologicznymi oraz niewydolnością mięśnia sercowego, ze względu na potencjalne interakcje wpływające na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy. Preparat zawiera również glikol propylenowy (E 1520) w stężeniu 60 mg/g, który może wywoływać podrażnienia skóry, zwłaszcza u osób z wrażliwą skórą lub skłonnościami alergicznymi, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania terapii w przypadku objawów niepożądanych.
difenhydraminy chlorowodorek, glikol propylenowy, lek przeciwhistaminowy, lidokainy chlorowodorek, niewydolność mięśnia sercowego, podrażnienie skóry, porażenie neurologiczne, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, środek miejscowo znieczulający, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, wrażliwość na promieniowanie UV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voltaren Forte
Plaster leczniczy Voltaren Forte zawiera 140 mg diklofenaku sodowego i wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Produkt nie powinien być stosowany w okolicach oczu ani na błony śluzowe ze względu na ryzyko podrażnień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową lub alergiami, ze względu na możliwość skurczu oskrzeli. W przypadku wystąpienia wysypki skórnej po aplikacji plastra, leczenie należy natychmiast przerwać. Pacjenci powinni unikać ekspozycji na promieniowanie UV i solarium po usunięciu plastra, aby zapobiec reakcjom fotouczuleniowym. Mimo miejscowego stosowania, istnieje ryzyko działań ogólnoustrojowych, zwłaszcza przy długotrwałej aplikacji na duże powierzchnie skóry.
astma oskrzelowa, butylohydroksyanizol, choroba wrzodowa, choroba zapalna jelit, diklofenak, kontaktowe zapalenie skóry, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, pacjent w podeszłym wieku, plaster leczniczy, płytki krwi, reakcja fotouczuleniowa, retencja płynów, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, wysypka skórna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Etofenamat – Działania niepożądane
Etofenamat, jako miejscowo stosowany niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje profil działań niepożądanych głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej oraz układu immunologicznego. Najczęściej obserwowane reakcje skórne to świąd, rumień oraz miejscowe podrażnienie (częstość ≥1/100 do <1/10), a także zapalenie skóry i pieczenie (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują kontaktowe i alergiczne zapalenie skóry, fotodermatozy oraz reakcje pęcherzowe, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (<1/10 000). Reakcje nadwrażliwości immunologicznej, w tym anafilaksje, mogą pojawić się rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) lub o nieznanej częstości i obejmują objawy od miejscowych reakcji alergicznych po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i duszność. W przypadku stosowania plastrów na duże powierzchnie skóry i przez dłuższy czas istnieje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla NLPZ, w tym zaburzeń żołądkowo-jelitowych, nerkowych i wątrobowych.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, astma, duszność, etofenamat, fotodermatoza, kontaktowe zapalenie skóry, martwica naskórka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, plaster leczniczy, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka pęcherzowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia skóry, zaburzenia układu krwiotwórczego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dermopanten 50 mg/g
Badania przedkliniczne dotyczące deksopantenolu w stężeniu 50 mg/g w maści Dermopanten wykazały niski profil toksyczności przy stosowaniu miejscowym, z wartością NOEL wynoszącą 9 g/kg masy ciała u szczurów. Nie zaobserwowano ograniczonej tolerancji miejscowej, działań drażniących, alergizujących ani fototoksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo aplikacji na skórę, także przy długotrwałym stosowaniu. W testach in vitro nie wykazano działania mutagennego deksopantenolu ani jego metabolitów, co wskazuje na bezpieczeństwo genetyczne substancji. Brak doniesień o właściwościach rakotwórczych sugeruje niskie ryzyko onkogenezy, choć nie przeprowadzono dedykowanych badań kancerogenności długoterminowej.
badanie kancerogenności, bezpieczeństwo genetyczne, deksopantenol, działanie alergizujące, działanie drażniące, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, enzym mikrosomalny, funkcja rozrodcza, komórka eukariotyczna, komórka prokariotyczna, NOEL, podrażnienie skóry, potencjał mutagenny, profil toksyczności, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, rozwój pourodzeniowy, tolerancja miejscowa, właściwość rakotwórcza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olfen MAX 20 mg/g
Diklofenak dietyloamoniowy w postaci żelu 20 mg/g (Olfen Max) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym przeznaczonym do stosowania miejscowego, którego użycie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak lub składniki pomocnicze, a także u osób z historią reakcji nadwrażliwości na NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, takich jak astma indukowana NLPZ, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy ostre zapalenie błony śluzowej nosa. Preparatu nie należy stosować na uszkodzoną skórę, stany zapalne, infekcje skórne, egzemę oraz błony śluzowe ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania systemowego i nasilenia działań niepożądanych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w trzecim trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko zamknięcia przewodu tętniczego Botalla, zaburzenia rozwoju nerek płodu oraz hamowanie skurczów macicy.
W przypadku aplikacji na rozległe powierzchnie skóry przez dłuższy czas istnieje zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla NLPZ, szczególnie u pacjentów z chorobami układu pokarmowego, nerek lub sercowo-naczyniowego. Zaleca się unikanie stosowania pod opatrunkami okluzyjnymi, które mogą zwiększać wchłanianie diklofenaku. Pacjentów należy poinformować o konieczności unikania ekspozycji leczonej skóry na promieniowanie UV i solaria ze względu na ryzyko reakcji fotouczuleniowych. Przed zastosowaniem preparatu konieczne jest dokładne zebranie wywiadu dotyczącego nadwrażliwości na NLPZ oraz ocena stanu skóry, aby zapobiec powikłaniom i zapewnić bezpieczeństwo terapii.
astma indukowana przez NLPZ, błona śluzowa, diklofenak dietyloamoniowy, egzema, glikol propylenowy, infekcja skórna, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na NLPZ, nadwrażliwość na składniki, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, opatrunek okluzyjny, ostre zapalenie błony śluzowej nosa, otwarta rana, pokrzywka, przewód tętniczy Botalla, reakcja fotouczuleniowa, skurcz macicy, skurcz oskrzeli, stan zapalny skóry, substancja czynna, trzeci trymestr ciąży, uszkodzenie ciągłości skóry, wchłanianie systemowe, zaburzenie rozwoju nerek - Leksykon substancji czynnych
Kwiat cynamonowca – Działania niepożądane
Kwiat cynamonowca (Cinnamomum cassia), składnik preparatu Melisana Klosterfrau Original, może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane są podrażnienia skóry manifestujące się zaczerwienieniem, pieczeniem lub świądem, spowodowane aldehydem cynamonowym. Długotrwałe stosowanie miejscowe może prowadzić do nadmiernego wysuszenia skóry. Istotnym ryzykiem są reakcje fotouczuleniowe nasilające się pod wpływem ekspozycji na promieniowanie UV. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd skóry oraz drętwienie rąk i stóp, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Doustne podawanie preparatu wiąże się z częstością występowania nudności i zgagi w zakresie ≥1/100 do <1/10 pacjentów, które zwykle ustępują po przyjmowaniu leku po posiłku. Inne działania niepożądane to zawroty głowy (≥1/1000 do <1/100), uczucie ciepła (≥1/10 000 do <1/1000) oraz zmęczenie (≥1/100 do <1/10).
aldehyd cynamonowy, błona śluzowa żołądka, Cinnamomum cassia, dolegliwość przewodu pokarmowego, drętwienie kończyn, fotoprotekcja, kwiat cynamonowca, Melisana Klosterfrau Original, monitorowanie bezpieczeństwa, nudności i zgaga, objaw nadwrażliwości, podrażnienie skóry, profil bezpieczeństwa, promieniowanie UV, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, świąd skóry, wysuszenie skóry, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapina Viatris 15 mg
Olanzapina Viatris, dostępna w formie tabletek ulegających rozpadowi o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane efekty to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy (hiperglikemia) i triglicerydów, a także glukozuria i zwiększony apetyt. Neurologicznie mogą wystąpić zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskinezy oraz rzadziej drgawki i dystonia. Z klinicznego punktu widzenia istotne są poważne, choć rzadkie, działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, powikłania cukrzycowe (w tym kwasica ketonowa i śpiączka), zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), powikłania zakrzepowo-zatorowe, zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne (DRESS) i rabdomioliza. U noworodków matek stosujących olanzapinę w III trymestrze mogą pojawić się objawy odstawienia.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, brak miesiączki, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, cholesterol, częstoskurcz komorowy, DRESS, drgawki, dyskinezy, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, GGTP, ginekomastia, glukoza, glukozuria, hipotermia, jąkanie, kinaza kreatyninowa, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, powikłanie cukrzycowe, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja fotouczuleniowa, senność, triglicerydy, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, zwiększenie masy ciała, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Stresolek –
Preparat Stresolek, będący płynem doustnym zawierającym ekstrakty roślinne, wykazuje działania niepożądane wynikające z farmakologii składników aktywnych. Nalewka z korzenia kozłka (Valerianae radicis tinctura) może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności oraz skurcze jamy brzusznej, związane z drażniącym wpływem na błonę śluzową żołądka oraz działaniem na mięśniówkę gładką. Częstość występowania tych objawów jest nieznana. Ponadto, nalewka z ziela serdecznika (Leonuri cardiacae herbae tinctura) może indukować zwiększoną wrażliwość skóry na promieniowanie UV, prowadząc do reakcji fotouczuleniowych, również o nieznanej częstości występowania.
dolegliwość przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, ekspozycja słoneczna, ekstrakt roślinny, korzeń kozłka, mięśniówka gładka przewodu pokarmowego, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na promieniowanie UV, nalewka z korzenia kozłka, nalewka z serdecznika, nalewka z ziela serdecznika, nalewka ziołowa, nudność, płyn doustny, podrażnienie błony śluzowej żołądka, produkt leczniczy, reakcja fotouczuleniowa, skurcz jamy brzusznej, związek kumarynowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Traumon 100 mg/ml
Traumon, zawierający etofenamat w stężeniu 100 mg/ml, stosowany miejscowo na skórę, może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwuje się rumień i pieczenie skóry (częstość niezbyt częsta, ≥1/1000 do <1/100), natomiast bardzo rzadko występuje zapalenie skóry z silnym świądem, wysypką, obrzękiem i wysypką pęcherzową (<1/10 000). Reakcje fotouczuleniowe mają częstość nieznaną. Działania niepożądane zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania leku. Należy monitorować pacjentów pod kątem reakcji nadwrażliwości, które mogą pojawić się nawet po pierwszym zastosowaniu.
aerozol na skórę, anafilaksja, astma, ciśnienie tętnicze, duszność, działanie niepożądane, etofenamat, martwica naskórka, nadwrażliwość skóry, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, podanie miejscowe, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, Traumon, wstrząs anafilaktyczny, wysypka pęcherzowa, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Arcydzięgiel – Przedawkowanie
Arcydzięgiel (Angelica archangelica L.) jest składnikiem preparatów stosowanych głównie w zaburzeniach nerwowych i dolegliwościach trawiennych. Przedawkowanie preparatów zawierających korzeń arcydzięgla, takich jak Nervosol, Melis-Tonic i Nervosol-K, może wywołać objawy toksyczne o łagodnym i samoograniczającym się charakterze, ustępujące zwykle w ciągu 24 godzin. Objawy te obejmują zmęczenie, skurcze brzucha, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie dłoni oraz rozszerzenie źrenic, szczególnie przy dawce przekraczającej 169,3 ml (34 łyżeczki) preparatu Nervosol, co odpowiada przyjęciu ponad 20 g korzenia waleriany. W przypadku Melis-Tonic należy zwrócić uwagę na ryzyko reakcji fotouczuleniowych, takich jak rumień, świąd i wysypka po ekspozycji na światło słoneczne, choć dokładna dawka wywołująca te objawy nie została określona.
arcydzięgiel, choroba wątroby, dawka toksyczna, depresja OUN, dolegliwości trawienne, drżenie dłoni, działanie niepożądane, fotosensytyzacja, fotowrażliwość, korzeń arcydzięgla, lek fotouczulający, lek sedatywny, mydriasis, objaw toksyczny, padaczka, reakcja fotouczuleniowa, rozszerzenie źrenic, rumień, skurcz brzucha, spowolnienie psychoruchowe, ucisk w klatce piersiowej, uzależnienie od alkoholu, wysypka, zaburzenia nerwowe, zaburzenie koordynacji, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z dziurawca – Działania niepożądane
Nalewka z dziurawca, będąca składnikiem preparatu Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae), może wywoływać fotosensybilizację, czyli nadwrażliwość na promieniowanie UV, co objawia się rumieniem, obrzękiem, pęcherzami lub złuszczaniem skóry. Częstość występowania tego działania niepożądanego jest nieznana na podstawie dostępnych danych. Lekarze powinni informować pacjentów, zwłaszcza o jasnej karnacji, o ryzyku reakcji fotouczuleniowych oraz zalecać unikanie nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne i stosowanie preparatów z filtrem UV podczas terapii. Monitorowanie pacjentów pod kątem objawów fotosensybilizacji jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
działanie niepożądane, fotosensybilizacja, krople żołądkowe z papaweryną, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadwrażliwość na światło słoneczne, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, papaweryny chlorowodorek, podmiot odpowiedzialny, profil bezpieczeństwa, promieniowanie UV, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, reakcja fotouczuleniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Traumon 100 mg/g
Traumon w postaci żelu zawiera 100 mg/g etofenamatu, niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ) stosowanego miejscowo. Mimo że miejscowe podanie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych w porównaniu z podaniem ogólnoustrojowym, mogą wystąpić reakcje skórne, takie jak rumień i pieczenie (częstość niezbyt częsta: ≥1/1 000 do <1/100), zapalenie skóry z silnym świądem, wysypką i obrzękiem (bardzo rzadko: <1/10 000) oraz reakcje fotouczuleniowe o nieznanej częstości. Ponadto, mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, niespecyficzne reakcje alergiczne, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli oraz różnorodne zmiany skórne, które mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
anafilaksja, astma, duszność, etofenamat, martwica naskórka, miejscowe podanie leku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, podanie ogólnoustrojowe, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, reaktywność układu oddechowego, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stosunek korzyści do ryzyka, Traumon, wysypka pęcherzowa, zapalenie skóry, zdarzenie niepożądane - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efudix
Efudix, zawierający fluorouracyl 50 mg/g, jest kremem stosowanym w leczeniu zmian skórnych, którego efektywność przebiega przez trzy fazy: wczesną fazę zapalną z rumieniem i przebarwieniami, fazę martwiczą z erozją skóry oraz fazę gojenia z epitelizacją. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle w drugim tygodniu terapii, jednak mogą wystąpić cięższe reakcje, takie jak ból, pęcherze i owrzodzenia. Stosowanie opatrunków okluzyjnych nasila reakcje zapalne i zwiększa ryzyko przezskórnej absorpcji fluorouracylu, co wymaga szczególnej ostrożności. Całkowita powierzchnia leczona jednorazowo nie powinna przekraczać 500 cm², a w przypadku większych obszarów terapia powinna być stopniowa. Należy unikać kontaktu z błonami śluzowymi i oczami oraz stosować ochronę przeciwsłoneczną przez cały okres leczenia i 1-2 miesiące po jego zakończeniu ze względu na ryzyko reakcji fotouczuleniowych.
absorpcja przezskórna, biopsja skóry, błona śluzowa, brywudyna, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, erozja skóry, faza gojenia, faza zapalna, fluorouracyl, kontaktowe zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pęcherze skórne, promieniowanie UV, rak podstawnokomórkowy skóry, reakcja fotouczuleniowa, reakcja skórna, rogowacenie starcze, rumień, sorywudyna, steroid miejscowy, toksyczność ogólnoustrojowa, zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Ketospray forte 100 mg/mL
Ketospray Forte (ketoprofen 100 mg/ml, aerozol na skórę) charakteryzuje się minimalną absorpcją ogólnoustrojową, co znacząco ogranicza ryzyko interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, u pacjentów stosujących jednocześnie metotreksat należy zachować szczególną ostrożność, gdyż ketoprofen może zmniejszać wydalanie metotreksatu, zwiększając jego toksyczność. Ryzyko to jest niskie przy stosowaniu miejscowym, ale wysokie przy podaniu doustnym. Ponadto, stosowanie produktu na dużej powierzchni skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub przez dłuższy czas może zwiększać wchłanianie ogólnoustrojowe i potencjalne interakcje, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi i trombolitycznymi, co może podnosić ryzyko krwawień. Zaleca się monitorowanie parametrów laboratoryjnych u pacjentów z grupy ryzyka.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie drażniące, działanie niepożądane, działanie przeciwpłytkowe, ketoprofen, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opatrunek okluzyjny, penetracja substancji czynnej, promieniowanie UV, reakcja fotouczuleniowa, reakcja fotowrażliwości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opokan-keto 25 mg/g
Opokan-keto w postaci żelu zawiera 25 mg ketoprofenu w 1 g i może wywoływać działania niepożądane, które są klasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęściej zgłaszane są miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień, świąd, wyprysk i uczucie pieczenia (częstość niezbyt częsta: ≥1/1 000 do <1/100). Rzadko obserwuje się nadwrażliwość na światło, pokrzywkę oraz ciężkie reakcje skórne, w tym wyprysk pęcherzowy lub pryszczykowaty. Reakcje ze strony układu immunologicznego obejmują rzadkie reakcje nadwrażliwości oraz bardzo rzadki obrzęk naczynioruchowy (<1/10 000). Z częstością nieznaną odnotowano poważne reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny i reakcje anafilaktyczne. U pacjentów z alergią na kwas acetylosalicylowy i NLPZ może wystąpić napad astmy oskrzelowej, choć częstość tego powikłania nie jest dokładnie określona.
astma oskrzelowa, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, fotowrażliwość, ketoprofen żel, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, wyprysk pryszczykowaty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Efudix 50 mg/g
Efudix, zawierający fluorouracyl w stężeniu 50 mg/g, jest stosowany miejscowo w dermatologii, jednak jego terapia wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze reakcje to miejscowe objawy skórne, takie jak rumień, świąd, pieczenie, złuszczanie naskórka, owrzodzenia oraz reakcje fotouczuleniowe. Bardzo rzadko obserwuje się poważne ogólnoustrojowe powikłania, w tym pancytopenię, neutropenię, trombocytopenię oraz leukocytozę, które mogą wynikać z systemowej absorpcji fluorouracylu. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, zaburzenia neurologiczne (np. zaburzenia smaku, ból głowy, zawroty głowy) oraz zmiany w obrębie narządu wzroku, takie jak zapalenie spojówki i rogówki. Rzadko notowane są także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka krwotoczna, wymioty i zapalenie jamy ustnej.
absorpcja systemowa, białe krwinki, biegunka krwotoczna, błona śluzowa nosa, eozynofilia, fluorouracyl, hiperpigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, krwotok miejscowy, leukocytoza, łysienie, neutropenia, opryszczka zwykła, owrzodzenie skóry, pancytopenia, płytki krwi, podrażnienie spojówki, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, teleangiektazja, trombocytopenia, układ chłonny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie rogówki, złuszczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak epolaminy – Przeciwwskazania stosowania
Diklofenak epolaminy, stosowany miejscowo w formie plastrów (Diklofenak Viatris zawiera 180 mg substancji czynnej, co odpowiada 140 mg diklofenaku sodowego), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak, kwas acetylosalicylowy, inne NLPZ oraz składniki pomocnicze takie jak metylu i propylu parahydroksybenzoesan (E218, E216) i glikol propylenowy. Należy unikać stosowania u osób z reakcjami alergicznymi po NLPZ (astma, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, ostry nieżyt nosa), uszkodzeniami skóry (wysiękowe zapalenie, wyprysk, zakażenia, oparzenia, rany), aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań okołoporodowych. Preparat jest również przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aplikacja przezskórna, astma, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, diklofenak epolaminy, glikol propylenowy, kwas acetylosalicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostry nieżyt nosa, plaster leczniczy, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, przewód tętniczy Botalla, reakcja fotouczuleniowa, trymestr ciąży, wchłanianie systemowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, wysiękowe zapalenie skóry, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażone zmiany skórne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lixim 70 mg
Plaster leczniczy Lixim 70 mg zawierający etofenamat, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje działania niepożądane sklasyfikowane według częstości występowania: niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje alergiczne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, manifestujące się rumieniem, świądem, pieczeniem oraz różnorodnymi wysypkami (grudkowa, krostkowa, pokrzywkowa). Rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości obejmujące objawy skórne i ogólnoustrojowe, a bardzo rzadko miejscowy obrzęk skóry. Ponadto, możliwe jest uczulenie na światło, objawiające się fotouczuleniem skóry po ekspozycji na promieniowanie UV.
astma, duszność, etofenamat, fotouczulenie, kontaktowe zapalenie skóry, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, pieczenie skóry, plamica, plaster leczniczy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka skórna, zapalenie skóry, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vitaminum B6 Teva 50 mg
Stosowanie preparatu Vitaminum B6 Teva zawierającego 50 mg pirydoksyny chlorowodorku wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów narządów i częstości występowania. Reakcje alergiczne oraz fotouczuleniowe występują rzadko (≥ 1/10000 do < 1/1000) i mogą manifestować się wysypką, świądem, obrzękiem czy nadwrażliwością skóry na promieniowanie UV. Częstość występowania reakcji nadwrażliwości nie jest określona. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek pirydoksyny, zwłaszcza ≥ 200 mg przez okres dłuższy niż miesiąc, może prowadzić do rozwoju zespołu zależności oraz poważnych powikłań neurologicznych, takich jak obwodowa neuropatia czuciowa objawiająca się zaburzeniami czucia, drętwieniem i bólem. Ponadto, u pacjentów przyjmujących duże dawki witaminy B6 mogą wystąpić zaburzenia snu, wpływające negatywnie na jakość życia.
bezsenność, fotodermatoza, monitorowanie pacjenta, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, obwodowa neuropatia czuciowa, parestezja, pirydoksyna chlorowodorek, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, świąd, uszkodzenie nerwu obwodowego, Vitaminum B6 Teva, witamina B6, zaburzenie snu, zaburzenie układu immunologicznego, zespół zależności - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Furosemide Norameda
Furosemid, jako silny diuretyk pętlowy, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza tych z częściowym zwężeniem dróg moczowych, niedociśnieniem tętniczym, cukrzycą, dną moczanową, chorobami wątroby, hipoproteinemią oraz niewydolnością nerek. Należy kontrolować objętość wydalanego moczu, ciśnienie tętnicze, stężenia glukozy, kwasu moczowego oraz elektrolitów (sód, potas) i kreatyniny w osoczu. Szczególną ostrożność wymaga podawanie furosemidu z solami litu, lekami wydłużającymi odstęp QT oraz u pacjentów z ostrą porfirią. Ryzyko ototoksyczności wzrasta przy szybkości podawania powyżej 4 mg/ml oraz w połączeniu z innymi lekami ototoksycznymi. Intensywna diureza może prowadzić do niedociśnienia ortostatycznego, hipowolemii i powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u osób starszych.
choroba wątroby, cukrzyca, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipowolemia, kamica nerkowa, kwas moczowy, nadwrażliwość na światło, nefropatia pokontrastowa, niedobór elektrolitów, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objętość krwi krążącej, otępienie, ototoksyczność, porfiria ostra, przerost gruczołu krokowego, przetrwały przewód tętniczy Botala, reakcja fotouczuleniowa, toczeń rumieniowaty, wapnica nerek, wodonercze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie glikemii, zaburzenie gospodarki wodnej, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica i zatorowość, zespół nerczycowy, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół zaburzeń oddychania, zwężenie drogi odpływu moczu, zwężenie moczowodu, zwężenie tętnic wieńcowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ultrafastin 25 mg/g (2,5%)
Ultrafastin w postaci żelu zawiera 25 mg/g (2,5%) soli lizynowej ketoprofenu, niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ) stosowanego miejscowo w leczeniu objawowym bólów pourazowych układu mięśniowo-szkieletowego oraz zapalenia ścięgien. Preparat jest wskazany w przypadku urazów mechanicznych takich jak stłuczenia, skręcenia, naciągnięcia mięśni i tkanek okołostawowych, a także w ostrym i przewlekłym zapaleniu ścięgien, np. zapaleniu ścięgna Achillesa czy łokciu tenisisty. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn, co prowadzi do zmniejszenia stanu zapalnego i bólu. Miejscowa aplikacja żelu umożliwia bezpośrednie działanie w miejscu zmienionym chorobowo, minimalizując ryzyko działań ogólnoustrojowych.
ból pourazowy, ketoprofen, leczenie przeciwzapalne, łokieć tenisisty, nadkłykieć boczny kości ramiennej, niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, parahydroksybenzoesan, prostaglandyny, przewlekłe zapalenie, reakcja fotouczuleniowa, ścięgno Achillesa, skręcenie mięśni, tkanka miękka, układ mięśniowo-szkieletowy, uraz sportowy, zapalenie ścięgien, zespół bólowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diclofenac diethylamine Teva 10 mg/g
Podczas terapii żelem diklofenaku dietyloamoniowego 10 mg/g obserwuje się działania niepożądane głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej, z częstością występowania od bardzo rzadkiej do częstej. Najczęstsze reakcje to zapalenie skóry, wysypka oraz rumień i świąd, występujące często (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się łuszczenie się skóry, odwodnienie i obrzęk, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) pęcherzykowe zapalenie skóry. Bardzo rzadkie (<1/10 000) są reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, astma, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz fotouczulenie. Objawy te wymagają odpowiedniej interwencji, w tym przerwania leczenia lub zastosowania miejscowych kortykosteroidów w przypadku kontaktowego zapalenia skóry.
astma, diklofenak dietyloamoniowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działania ogólnoustrojowe, egzema, fotouczulenie, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczenie się skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie skóry, pęcherzykowe zapalenie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja fotouczuleniowa, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka grudkowata, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketonal 25 mg/g (2,5%)
Ketonal w postaci żelu 2,5% zawiera 25 mg ketoprofenu na gram i jest stosowany miejscowo jako lek przeciwzapalny. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem obejmują głównie reakcje skórne, które występują z różną częstością: niezbyt często (≥1/1000, <1/100) obserwuje się rumień, wyprysk, świąd, pieczenie oraz łagodne, przemijające zapalenie skóry; rzadko (≥1/10 000, <1/1000) mogą pojawić się nadwrażliwość na światło, wysypka, pokrzywka oraz wyprysk pęcherzowy i pryszczykowaty, które mogą się rozprzestrzeniać; bardzo rzadko (<1/10 000) notuje się ciężkie reakcje skórne, takie jak ciężkie kontaktowe zapalenie skóry, rozległa reakcja fotoalergiczna oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia poważnych reakcji immunologicznych o częstości nieznanej, w tym wstrząsu anafilaktycznego i obrzęku naczynioruchowego, a także na ryzyko długotrwałej nadwrażliwości na światło nawet po jednorazowym zastosowaniu preparatu.
działanie niepożądane, ketoprofen, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pokrzywka, preparat przeciwzapalny, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, wyprysk pryszczykowaty, wysypka, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dezaftan med 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Dezaftan med, zawierający 1,5 mg cetylopirydyniowego chlorku, 1,0 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego oraz 17,42 mg cynku glukonianu w formie tabletek do ssania, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak fotosensytyzacja i bóle głowy (rzadko), a także drgawki o nieznanej częstości występowania, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z padaczką lub innymi zaburzeniami drgawkowymi. Ze strony przewodu pokarmowego obserwuje się rzadko nudności, bóle brzucha, biegunkę, wymioty, metaliczny smak w ustach oraz zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Reakcje skórne obejmują niezbyt często miejscowy rumień, świąd, wyprysk i pieczenie, a rzadko ciężkie zmiany skórne, takie jak wyprysk pęcherzowy lub pryszczowaty oraz pokrzywkę. Bardzo rzadko może dochodzić do nasilenia istniejącej niewydolności nerek, co wymaga ścisłej kontroli funkcji nerkowych u pacjentów z chorobą nerek.
aspartam, bąbel pokrzywkowy, ból brzucha, cetylopirydyniowy chlorek, cynku glukonian, drgawka, działanie niepożądane, epizod drgawkowy, fenyloketonuria, fotosensytyzacja, lidokainy chlorowodorek, mannitol, niewydolność nerek, padaczka, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja skórna, rumień, tabletka do ssania, wyprysk, wyprysk pęcherzowy, zaburzenie drgawkowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetralysal 150 mg
Tetralysal 150 mg, zawierający 204 mg limecykliny (odpowiadającej 150 mg tetracykliny), jest antybiotykiem z grupy tetracyklin stosowanym głównie w leczeniu trądziku pospolitego o średnim i dużym nasileniu oraz trądziku różowatego w fazie grudkowo-krostkowej. Lek wykazuje skuteczność w redukcji zmian zapalnych takich jak grudki, krosty, guzki, cysty oraz nacieki, a także w eliminacji bakterii Cutibacterium acnes, kluczowych w patogenezie trądziku. Tetralysal jest wskazany szczególnie w przypadkach, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające, a zmiany zapalne są rozległe lub oporne na inne terapie. Preparat jest dostępny w formie kapsułek twardych i powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami, z uwzględnieniem przeciwwskazań takich jak nietolerancja laktozy (52 mg laktozy w kapsułce) oraz konieczności unikania interakcji z produktami zawierającymi wapń, magnez, żelazo i glin.
antybiotyk tetracyklinowy, antybiotykoterapia ogólnoustrojowa, bliznowacenie, Cutibacterium acnes, dermatoza zapalna, grudka trądzikowa, limecyklina, naciek zapalny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, Propionibacterium acnes, przerost gruczołów łojowych, reakcja fotouczuleniowa, rozszerzone naczynia krwionośne, teleangiektazja, trądzik grudkowo-krostkowy, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Arechin
Preparat Arechin zawierający 250 mg chlorochiny fosforanu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza ostrym, poalkoholowym uszkodzeniem), nerek oraz u osób z chorobą alkoholową, gdzie konieczne jest dostosowanie dawkowania i monitorowanie funkcji narządów. Chlorochina jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami siatkówki (poza ostrą fazą zimnicy), hematologicznymi, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz ciężkimi schorzeniami przewodu pokarmowego. Długotrwałe stosowanie wymaga regularnych badań okulistycznych co 3 miesiące ze względu na ryzyko retinopatii, a także monitorowania neurologicznego i hematologicznego, ze względu na możliwość wystąpienia drgawek, osłabienia mięśni oraz zahamowania czynności szpiku kostnego. Należy unikać nadmiernej ekspozycji na światło UV z powodu ryzyka reakcji fotouczuleniowych oraz monitorować ryzyko hipoglikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą.
arytmia komorowa, badanie okulistyczne, bradykardia, chlorochina fosforan, choroba alkoholowa, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dno oka, dysfunkcja narządowa, fawizm, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, łuszczyca, miastenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, pole widzenia, porfiria, reakcja fotouczuleniowa, retinopatia, stan proarytmiczny, uszkodzenie wątroby poalkoholowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fitolizyna –
Fitolizyna, pasta doustna zawierająca wyciągi z dziewięciu roślin leczniczych, może wywoływać działania niepożądane o częstości występowania nieznanej na podstawie dostępnych danych. Zgłaszane reakcje obejmują zaburzenia układu immunologicznego (reakcje alergiczne takie jak świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa), układu nerwowego (zawroty głowy, potencjalnie związane z obecnością do 4% (V/V) etanolu w preparacie), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz skóry i tkanki podskórnej (nadwrażliwość na promieniowanie UV prowadząca do fotouczuleń). Ze względu na złożony skład roślinny, lek może stanowić źródło alergenów, a także zawiera substancje pomocnicze takie jak parahydroksybenzoesan etylu (E 214) i skrobię pszenną, które mogą wywoływać reakcje u osób predysponowanych (np. celiakia).
alergiczny nieżyt nosa, biegunka, celiakia, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, działanie niepożądane, farmakoterapia, Fitolizyna, MedDRA, Medical Dictionary for Regulatory Activities, nadwrażliwość na promieniowanie UV, nudność, parahydroksybenzoesan etylu, pasta doustna, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, skrobia pszeniczna, świąd, wyciąg z rośliny leczniczej, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etodal 100mg/g
Produkt leczniczy Etodal w postaci żelu o stężeniu 100 mg/g zawiera etofenamat, który po miejscowym zastosowaniu może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Do najczęściej obserwowanych należą rumień oraz pieczenie skóry (częstość niezbyt często, tj. ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić cięższe reakcje zapalne skóry, takie jak zapalenie skóry z silnym świądem, obrzękiem i wysypką pęcherzową. Ponadto, istnieje ryzyko reakcji fotouczuleniowej o nieznanej częstości, manifestującej się nadwrażliwością na promieniowanie słoneczne. Działania te zwykle ustępują po odstawieniu leku. W zakresie zaburzeń immunologicznych odnotowano reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, które mogą obejmować zarówno objawy skórne, jak i ogólnoustrojowe, w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.
astma, duszność, etofenamat, martwica naskórka, nadwrażliwość, nadwrażliwość skóry, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotouczuleniowa, rumień, rumień skóry, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka pęcherzowa, zapalenie skóry