Przeciwwskazania stosowania
Diklofenak epolaminy

Przeciwwskazania stosowania diklofenaku epolaminy

Diklofenak epolaminy to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany w postaci plastrów leczniczych do miejscowego leczenia bólu. Jednakże istnieje szereg sytuacji klinicznych, w których stosowanie tej substancji jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne zagrożenia dla zdrowia pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznej praktyki medycznej.¹

Nadwrażliwość i alergie

Stosowanie diklofenaku epolaminy jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie Diklofenak Viatris. Należy szczególnie zwrócić uwagę na możliwą nadwrażliwość na metylu parahydroksybenzoesan (E218), propylu parahydroksybenzoesan (E216) oraz glikol propylenowy, które występują w składzie plastra.^{2 3}

Lek jest również przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne. Jest to istotne kryterium wykluczające, ponieważ ta grupa pacjentów może doświadczyć podobnych reakcji nadwrażliwości po zastosowaniu diklofenaku epolaminy.⁴

Reakcje astmatyczne i alergiczne

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły specyficzne reakcje po zastosowaniu NLPZ. Diklofenak Viatris jest przeciwwskazany u osób, u których wcześniejsze zastosowanie kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ wywołało:⁵

• Ataki astmy
• Obrzęk naczynioruchowy
• Pokrzywkę
• Ostry nieżyt nosa

⁶

Stan skóry i przeciwwskazania dermatologiczne

Ze względu na miejscowy charakter aplikacji, stan skóry pacjenta jest kluczowym czynnikiem determinującym możliwość zastosowania diklofenaku epolaminy. Preparat jest przeciwwskazany w przypadku jakichkolwiek uszkodzeń skóry, niezależnie od ich etiologii, co obejmuje:⁷

• Wysiękowe zapalenie skóry – charakteryzujące się obecnością wilgotnych, sączących zmian
• Wyprysk – zarówno kontaktowy, jak i atopowy
• Zakażone zmiany skórne – infekcje bakteryjne, grzybicze lub wirusowe
• Oparzenia – każdego stopnia
• Zranienia – rany, otarcia i inne naruszenia ciągłości skóry

⁸

Przeciwwskazania związane z chorobą wrzodową

Mimo że diklofenak epolaminy w postaci plastra leczniczego jest stosowany miejscowo, nadal istnieje ryzyko wchłaniania systemowego, choć jest ono znacznie mniejsze niż przy podaniu doustnym. Z tego powodu preparat Diklofenak Viatris jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy. Ta ostrożność wynika z potencjalnego ryzyka zaostrzenia istniejących stanów chorobowych przewodu pokarmowego przez NLPZ, nawet przy aplikacji przezskórnej.⁹

Ciąża i przeciwwskazania wiekowe

Stosowanie diklofenaku epolaminy jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu, w tym możliwość przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla oraz inne powikłania okołoporodowe.¹⁰

Dodatkowo, zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego Diklofenak Viatris, stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia. Jest to spowodowane brakiem wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania w tej grupie wiekowej.¹¹

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie diklofenaku epolaminy

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie diklofenaku epolaminy lub zalecić szczególną ostrożność podczas terapii.

Ostrożność przy schorzeniach układu pokarmowego

U pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej (obecnie nieaktywnej) lub z chorobami zapalnymi jelit, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, stosowanie diklofenaku epolaminy powinno być rozważane z dużą ostrożnością. Mimo że plastrowa forma aplikacji zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, należy monitorować stan pacjentów z tymi schorzeniami podczas terapii.¹²

Pacjenci z chorobą układu sercowo-naczyniowego

Chociaż nie jest to bezwzględne przeciwwskazanie dla formy transdermalnej, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych lub chorobą naczyń mózgowych. W tych przypadkach korzyści z terapii powinny przewyższać potencjalne ryzyko.

Ostrożność przy zaburzeniach czynności wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek należy rozważyć odradzenie stosowania diklofenaku epolaminy lub zastosować szczególny nadzór podczas terapii. Mimo że wchłanianie ogólnoustrojowe przy aplikacji miejscowej jest ograniczone, istnieje ryzyko kumulacji substancji czynnej i nasilenia jej działań niepożądanych u tych grup pacjentów.

Skojarzona farmakoterapia

Należy odradzić stosowanie diklofenaku epolaminy pacjentom przyjmującym jednocześnie doustne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Łączne stosowanie różnych form NLPZ może prowadzić do sumowania się ich potencjalnych działań toksycznych, szczególnie w odniesieniu do przewodu pokarmowego i nerek.

Stosowanie u osób starszych

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) należy rozważyć odradzenie stosowania diklofenaku epolaminy lub zalecić zmniejszoną częstotliwość aplikacji ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Osoby starsze są bardziej podatne na efekty NLPZ, nawet przy stosowaniu miejscowym, z powodu zmian farmakokinetycznych związanych z wiekiem oraz częstszego występowania chorób współistniejących.

Reakcje skórne i nadwrażliwość na światło

Pacjentom z historią reakcji skórnych po ekspozycji na światło słoneczne lub którzy będą narażeni na intensywne promieniowanie UV w trakcie terapii, należy odradzić stosowanie diklofenaku epolaminy lub zalecić dodatkową ochronę miejsca aplikacji przed ekspozycją na światło słoneczne. NLPZ stosowane miejscowo mogą powodować reakcje fotouczuleniowe.

Aplikacja na duże powierzchnie skóry

Należy odradzić stosowanie diklofenaku epolaminy na rozległe obszary skóry oraz długotrwałe używanie bez nadzoru lekarskiego. Aplikacja na duże powierzchnie zwiększa wchłanianie ogólnoustrojowe substancji czynnej, co może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych typowych dla doustnych NLPZ.

Preparaty z diklofenakiem epolaminą, jak Diklofenak Viatris, zawierają 180 mg substancji czynnej w każdym plastrze, co odpowiada 140 mg diklofenaku sodowego. Ta stosunkowo wysoka zawartość substancji czynnej wymaga ostrożności przy długotrwałym stosowaniu oraz aplikacji na większe powierzchnie skóry.¹³