zespół nadwrażliwości na leki przeciwpadaczkowe
Zespół nadwrażliwości na leki przeciwpadaczkowe (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms, DRESS) to potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa charakteryzująca się wysypką skórną, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych oraz zajęciem narządów wewnętrznych, zwłaszcza wątroby, nerek i płuc. Częstość występowania szacuje się na 1:1000 do 1:10000 pacjentów stosujących leki przeciwpadaczkowe.
Do leków przeciwpadaczkowych najczęściej wywołujących zespół DRESS należą pochodne aromatyczne: karbamazepina, fenytoina, fenobarbital i lamotrygina. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle po 2-6 tygodniach od rozpoczęcia terapii i mogą utrzymywać się lub nasilać pomimo odstawienia leku. Patogeneza obejmuje reakcje immunologiczne, reaktywację wirusa ludzkiego herpeswirusa 6 (HHV-6) oraz predyspozycje genetyczne, w tym obecność specyficznych alleli HLA.
Diagnostyka zespołu DRESS opiera się na kryteriach RegiSCAR lub kryteriach japońskich, uwzględniających objawy kliniczne, nieprawidłowości laboratoryjne (eozynofilia, podwyższone enzymy wątrobowe) oraz wykluczenie innych przyczyn. Leczenie polega przede wszystkim na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego reakcję oraz zastosowaniu glikokortykosteroidów systemowych. W ciężkich przypadkach może być konieczne wdrożenie immunoglobulin dożylnych.
Istotnym aspektem postępowania jest reaktywność krzyżowa między lekami przeciwpadaczkowymi o podobnej strukturze chemicznej, co ma znaczenie przy wyborze alternatywnego leku przeciwpadaczkowego. Pacjenci z przebytym zespołem DRESS powinni otrzymać dokument informujący o nadwrażliwości na konkretny lek przeciwpadaczkowy oraz na leki o potencjalnej reaktywności krzyżowej.