rąbek szczoteczkowy jelita

Rąbek szczoteczkowy jelita, zwany również mikrokosmkami lub szczoteczką jelitową (łac. microvillus intestinalis), to wyspecjalizowana struktura występująca na powierzchni enterocytów – komórek nabłonka jelita cienkiego. Mikrokosmki tworzą charakterystyczne, palczaste wypustki plazmolemmy komórek, które znacząco zwiększają powierzchnię chłonną błony śluzowej jelita.

Strukturalnie każdy mikrokosmek ma długość około 1 μm i szerokość 0,1 μm. Dzięki obecności mikrokosmków powierzchnia absorpcyjna jelita cienkiego zwiększa się około 30-krotnie, co ma fundamentalne znaczenie dla efektywnego wchłaniania składników odżywczych. Wnętrze mikrokosmków wypełnia sieć filamentów aktynowych i innych białek cytoszkieletu, które nadają im stabilność i umożliwiają pewną ruchomość.

Na powierzchni mikrokosmków znajduje się glikokaliks – warstwa złożona z glikoprotein, glikolipidów oraz enzymów trawiennych (m.in. disacharydaz, peptydaz, fosfatazy alkalicznej), które biorą udział w końcowych etapach trawienia węglowodanów i białek. Zaburzenia w strukturze lub funkcji rąbka szczoteczkowego mogą prowadzić do zespołów złego wchłaniania, takich jak choroba trzewna, mikrokosmkowa choroba inkluzyjnej czy niektóre wrodzone zaburzenia metaboliczne.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl