receptor dopaminowy D2/D3
Receptory dopaminowe D2 i D3 należą do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G i odgrywają kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym. Receptory te hamują aktywność cyklazy adenylowej, co prowadzi do zmniejszenia stężenia cAMP w komórce.
Receptor D2 występuje w dwóch izoformach (krótka i długa) i jest szeroko rozpowszechniony w mózgu, ze szczególnym nasileniem w jądrze ogoniastym, skorupie, jądrze półleżącym i w obszarach kory mózgowej. Odgrywa istotną rolę w regulacji motoryki, nastroju i funkcji poznawczych.
Receptor D3 wykazuje większe powinowactwo do dopaminy niż receptor D2 i jest zlokalizowany głównie w układzie limbicznym, co sugeruje jego udział w regulacji procesów emocjonalnych i poznawczych. Zaburzenia funkcjonowania receptorów D2/D3 wiążą się z patogenezą schizofrenii, choroby Parkinsona oraz uzależnień.
Leki oddziałujące na receptory D2/D3 obejmują klasyczne i atypowe leki przeciwpsychotyczne (antagoniści), agoniści stosowani w leczeniu choroby Parkinsona oraz częściowi agoniści, jak aripiprazol, stosowani w schizofrenii. Nowoczesne techniki obrazowania, takie jak PET, umożliwiają badanie gęstości i funkcji tych receptorów in vivo.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Requip 0,5 mg
Ropinirol, substancja czynna leku Requip, jest nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3, co stanowi podstawę jego działania terapeutycznego w chorobie Parkinsona. Poprzez selektywne pobudzanie tych receptorów w układzie nigrostriatalnym, ropinirol kompensuje niedobór dopaminy, łagodząc objawy motoryczne choroby. Dodatkowo, lek wpływa na układ podwzgórzowo-przysadkowy, hamując wydzielanie prolaktyny, co może mieć znaczenie dla profilu działań niepożądanych. Mechanizm ten pozwala na skuteczne działanie przy jednoczesnym pominięciu degenerujących neuronów dopaminergicznych istoty czarnej.
agonista dopaminy, badanie elektrokardiograficzne, choroba Parkinsona, istota czarna, lek dopaminergiczny, natychmiastowe uwalnianie, neuron dopaminergiczny, odstęp QT, patofizjologia choroby Parkinsona, prolaktyna, przedział ufności, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, tabletka powlekana, układ nigrostriatalny, układ podwzgórzowo-przysadkowy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Masultab 400 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku Masultab, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście ryzyka wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie amisulprydu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA (chinidyna, dyzopiramid) i III (amiodaron, sotalol), a także z innymi substancjami wydłużającymi QT, takimi jak beprydyl, cyzapryd, tiorydazyna czy metadon. Ponadto, antagonizm farmakodynamiczny z lekami dopaminergicznymi (lewodopa, bromokryptyna, ropinirol) wyklucza ich jednoczesne stosowanie. Współistniejące stosowanie amisulprydu z lekami powodującymi bradykardię (beta-adrenolityki, werapamil, digoksyna) oraz lekami zaburzającymi równowagę elektrolitową (diuretyki obniżające potas, amfoterycyna B i.v., glikokortykosteroidy) zwiększa ryzyko arytmii i wymaga ostrożności. Warto podkreślić, że spożywanie alkoholu podczas terapii amisulprydem jest niewskazane ze względu na nasilenie działania sedatywnego, ryzyko hipotensji ortostatycznej oraz potencjalne uszkodzenie wątroby.
agonista dopaminy, amfoterycyna B, amiodaron, amisulpryd, antagonista wapnia, antagonizm farmakodynamiczny, benzodiazepina, beprydyl, beta-adrenolityk, bradykardia, bromokryptyna, chinidyna, diltiazem, diuretyk hipokaliemiczny, dysfunkcja wątroby, działanie sedatywne, erytromycyna dożylna, glikokortykosteroid, hipotensja ortostatyczna, imipramina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klonidyna, klozapina, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwnadciśnieniowy, lewodopa, niedociśnienie ortostatyczne, ośrodkowy układ nerwowy, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja mięśnia sercowego, stężenie leku w osoczu, torsade de pointes, układ dopaminergiczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ceurolex SR 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3 z grupy nieergolinowych leków dopaminergicznych (ATC: N04BC04), wykazuje skuteczność w terapii choroby Parkinsona poprzez bezpośrednie pobudzanie receptorów dopaminowych w prążkowiu, kompensując niedobór endogennej dopaminy. W badaniu 36-tygodniowym u 161 pacjentów z wczesną postacią choroby Parkinsona, ropinirol w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Ceurolex SR) wykazał nie gorszą skuteczność niż postać o natychmiastowym uwalnianiu, z różnicą w zmianie punktacji UPDRS motor scale wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: [-1,51, 0,10], p = 0,0842). Przełączenie między formami leku nie wpłynęło istotnie na profil działań niepożądanych, a mniej niż 3% pacjentów wymagało zwiększenia dawki.
agonista dopaminy, agonista nieergolinowy, choroba Parkinsona, dyskineza, lewodopa, odstęp QT, okres włączenia, okres wyłączenia, oś podwzgórze-przysadka, prążkowie, prolaktyna, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, skala motoryczna UPDRS, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UPDRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adartrel 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3 o kodzie ATC N04BC04, jest stosowany w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (RLS). Jego działanie polega na selektywnej stymulacji receptorów dopaminergicznych w prążkowiu, co przekłada się na poprawę koordynacji ruchowej i redukcję objawów RLS, takich jak bezsenność i dyskomfort kończyn dolnych. W czterech 12-tygodniowych, randomizowanych badaniach klinicznych z placebo, średnia dobowa dawka ropinirolu wynosiła 2 mg, a leczenie skutkowało istotnym statystycznie spadkiem punktacji w skali IRLS o 4,0 punktu (95% CI: -5,6; -2,4; p < 0,0001) w porównaniu do placebo. Ponadto, ropinirol znacząco zmniejszał częstość okresowych ruchów nóg podczas snu (PLMS) oraz poprawiał parametry snu oceniane skalą Medical Outcome Study Sleep Scale, wykazując m.in. redukcję zaburzeń snu o 15,2 punktu i zwiększenie ilości snu o 0,7 godziny (p < 0,0001).
agonista dopaminy, agonista receptorów dopaminowych, badanie polisomnograficzne, badanie z podwójnie ślepą próbą, bezsenność, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, PLMS, prążkowie, randomizowane badanie kliniczne, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, skala IRLS, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie motoryczne, zespół niespokojnych nóg - Leksykon substancji czynnych
Ropinirol – Właściwości farmakodynamiczne
Ropinirol jest nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3, stosowanym w leczeniu choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg (RLS). W chorobie Parkinsona działa poprzez selektywne pobudzenie receptorów dopaminergicznych w prążkowiu, łagodząc objawy niedoboru dopaminy. Badania kliniczne wykazały, że forma o przedłużonym uwalnianiu ropinirolu jest nie mniej skuteczna niż forma o natychmiastowym uwalnianiu, z różnicą w części ruchowej UPDRS wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: [-1,51, 0,10], p=0,0842). U pacjentów z zaawansowaną chorobą Parkinsona, u których leczenie lewodopą było niewystarczające, ropinirol w formie o przedłużonym uwalnianiu istotnie skracał czas trwania okresów „wyłączenia” o średnio 1,7 godziny (95% CI: [-2,34, -1,09], p<0,0001), jednocześnie wydłużając czas trwania okresów "włączenia" bez dokuczliwych dyskinez o 1,5 godziny (95% CI: [0,85, 2,13], p<0,0001). Nie zaobserwowano wzrostu czasu trwania okresów "włączenia" z dokuczliwymi dyskinezami.
agonista dopaminowy, agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dyskineza, istota czarna, klasyfikacja ATC, lek dopaminergiczny, lewodopa, niedobór dopaminy, odstęp QT, okres włączenia, okres wyłączenia, okresowe ruchy nóg, podwzgórze i przysadka mózgowa, prążkowie, prolaktyna, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, skala IRLS, skala UPDRS, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, układ neuroendokrynny, zaburzenie snu, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Requip 2 mg
Ropinirol, będący nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3, jest stosowany w terapii choroby Parkinsona, działając selektywnie na receptory dopaminowe w prążkowiu, co kompensuje niedobór dopaminy charakterystyczny dla tej choroby. Ponadto, lek wpływa na układ hormonalny poprzez hamowanie wydzielania prolaktyny w podwzgórzu i przysadce mózgowej, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście efektów endokrynologicznych terapii. Ropinirol jest klasyfikowany w grupie ATC jako N04BC04 i podawany jest w formie tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu.
agonista dopaminy, bezpieczeństwo kardiologiczne, choroba Parkinsona, lek dopaminergiczny, niedobór dopaminy, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, prążkowie, prążkowie mózgu, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, tabletka powlekana o natychmiastowym uwalnianiu, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ceurolex SR 8 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, stosowany w leczeniu choroby Parkinsona, wykazuje skuteczność zarówno w formie tabletek o natychmiastowym, jak i przedłużonym uwalnianiu. W 36-tygodniowym, podwójnie ślepym badaniu krzyżowym u 161 pacjentów we wczesnej fazie choroby Parkinsona, ropinirol SR okazał się nie mniej skuteczny niż forma IR, z różnicą w części ruchowej UPDRS wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: [-1,51, 0,10], p=0,0842). Zmiana formy leku nie wpłynęła istotnie na profil działań niepożądanych, a konieczność dostosowania dawki dotyczyła mniej niż 3% pacjentów, wyłącznie w kierunku zwiększenia dawki. W 24-tygodniowym, kontrolowanym placebo badaniu u pacjentów z niedostatecznie kontrolowanymi objawami na lewodopę, ropinirol SR wykazał istotną klinicznie i statystycznie redukcję czasu trwania okresów „wyłączenia” o średnio 1,7 godziny (95% CI: [-2,34, -1,09], p<0,0001), przy jednoczesnym wydłużeniu czasu trwania okresów "włączenia" o 1,7 godziny (95% CI: [1,06, 2,33], p<0,0001) oraz okresów "włączenia" bez dokuczliwych dyskinez o 1,5 godziny (95% CI: [0,85, 2,13], p<0,0001).
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dokuczliwa dyskineza, działanie niepożądane, lek dopaminergiczny, niedobór dopaminy, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, odstęp QT, okres włączenia, okres wyłączenia, podwzgórze, prążkowie, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona z lewodopą, Ujednolicona Skala Oceny Choroby Parkinsona, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aropilo 0,5 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, stosowany w postaci tabletek powlekanych (0,5 mg chlorowodorku ropinirolu) w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (ZNN), wykazuje selektywne działanie na receptory dopaminowe w prążkowiu, co prowadzi do zmniejszenia niedoboru dopaminy charakterystycznego dla tego schorzenia. W badaniach farmakodynamicznych u zdrowych ochotników dawki od 0,5 mg do 4 mg nie wykazały istotnego wydłużenia odstępu QT, maksymalny wzrost wyniósł 3,46 ms przy dawce 1 mg, z górną granicą 95% CI poniżej 7,5 ms. Brak jest jednak danych dotyczących wpływu dawek powyżej 4 mg, sięgających do 24 mg/dobę, co nie pozwala całkowicie wykluczyć ryzyka kardiologicznego przy wyższych dawkach.
agonista dopaminy, agonista nieergolinowy, bezsenność, chlorowodorek ropinirolu, choroba Parkinsona, ciągłość snu, lek dopaminergiczny, odstęp QT, okresowe ruchy nóg, polisomnografia, prolaktyna, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, senność dzienna, skala IRLS, skala Medical Outcome Study Sleep, zaburzenia snu, zespół niespokojnych nóg