efekt chronotropowy dodatni
Efekt chronotropowy dodatni to zjawisko fizjologiczne polegające na przyspieszeniu częstości akcji serca (zwiększeniu liczby uderzeń na minutę). Stanowi jeden z podstawowych mechanizmów regulacji pracy układu krążenia, umożliwiający dostosowanie przepływu krwi do zmieniających się potrzeb organizmu.
Efekt chronotropowy dodatni może być wywołany przez aktywację układu współczulnego, którego neuroprzekaźniki (głównie noradrenalina) oraz hormony nadnerczy (adrenalina) oddziałują na receptory β1-adrenergiczne w węźle zatokowo-przedsionkowym. Działanie to powoduje zwiększenie przepuszczalności błon komórkowych dla jonów wapnia i przyspieszenie spontanicznej depolaryzacji, co skutkuje wzrostem automatyzmu serca.
W praktyce klinicznej efekt chronotropowy dodatni wywołują leki z grupy β-mimetyków (np. dobutamina, dopamina), metyloksantyny (np. teofilina), atropina i inne leki cholinolityczne. Zjawisko to ma istotne znaczenie w leczeniu bradykardii, niewydolności serca oraz w stanach wstrząsowych, gdy konieczne jest zwiększenie pojemności minutowej serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anagrelid Nordic 0,75 mg
Anagrelid Nordic, będący inhibitorem megakariocytopoezy, wykazuje dawkozależne zmniejszenie liczby płytek krwi poprzez opóźnienie dojrzewania megakariocytów oraz redukcję ich rozmiarów i ploidalności. Lek dostępny jest w dawkach 0,5 mg, 0,75 mg i 1 mg w formie tabletek zawierających chlorowodorek anagrelidu. Charakterystyczną cechą anagrelidu jest jego specyficzność gatunkowa – efekt trombocytopeniczny obserwowany jest wyłącznie u ludzi, co sugeruje działanie metabolitu powstającego specyficznie w organizmie człowieka. W dawkach terapeutycznych anagrelid nie wpływa istotnie na liczbę leukocytów ani parametry krzepnięcia, a jedynie powoduje niewielkie zmiany w liczbie erytrocytów. Przy dawkach nieterapeutycznych wykazuje dodatkowe właściwości, takie jak hamowanie fosfodiesterazy c-AMP oraz agregacji płytek indukowanej ADP i kolagenem.
agregacja trombocytów, akcja serca, anagrelid, biopsja szpiku kostnego, chlorowodorek jednowodny, efekt chronotropowy dodatni, formuła Fridericia, fosfodiesteraza c-AMP, laktoza bezwodna, lek przeciwnowotworowy, megakariocytopoeza, megakariocyty, odstęp QTc, odstęp QTcF, ploidalność, płytki krwi, specyficzność gatunkowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – EpiPen Jr. 0,15 mg/dawkę
EpiPen Jr. zawiera epinefrynę w dawce 150 mikrogramów (0,15 mg) w objętości 0,3 ml roztworu o stężeniu 500 mikrogramów/ml, podawaną za pomocą automatycznego wstrzykiwacza. Epinefryna, amin katecholowa, działa jako agonista receptorów alfa- i beta-adrenergicznych, co skutkuje dodatnim efektem chronotropowym i inotropowym, zwiększeniem rzutu serca oraz poprawą krążenia wieńcowego. Te właściwości są kluczowe w leczeniu wstrząsu anafilaktycznego, gdzie dochodzi do krytycznego spadku ciśnienia tętniczego. Ponadto, lek wywiera działanie bronchodylatacyjne poprzez rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli, co zmniejsza opory oddechowe i łagodzi objawy duszności oraz świstów, istotne w stanach zagrożenia życia związanych z obrzękiem dróg oddechowych i skurczem oskrzeli.
amina katecholowa, bronchodylatacja, ciśnienie tętnicze, efekt chronotropowy dodatni, efekt inotropowy dodatni, epinefryna, glikozyd nasercowy, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, krążenie wieńcowe, lek pobudzający serce, mięśnie gładkie oskrzeli, obrzęk dróg oddechowych, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta, receptor beta-adrenergiczny, rozkurcz mięśni gładkich, roztwór do wstrzykiwań, rzut serca, skurcz oskrzeli, sodu pirosiarczyn, świsty oddechowe, układ sercowo-naczyniowy, współczulny układ nerwowy, wstrząs anafilaktyczny, wstrzykiwacz automatyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Jext 300 mcg
Jext to preparat zawierający adrenalinę w dawkach 150 µg (0,15 ml) lub 300 µg (0,3 ml) w postaci winianu, klasyfikowany jako lek pobudzający serce i wpływający na receptory adrenergiczne (kod ATC: C01CA24). Adrenalina wykazuje działanie agonistyczne na receptory alfa- i beta-adrenergiczne, co skutkuje zwiększeniem częstości pracy serca (efekt chronotropowy dodatni), wzrostem rzutu serca (efekt inotropowy dodatni) oraz poprawą ukrwienia mięśnia sercowego. W kontekście reakcji anafilaktycznych jej działanie hemodynamiczne przeciwdziała gwałtownemu spadkowi ciśnienia tętniczego, stabilizując układ krążenia. Ponadto, poprzez stymulację receptorów beta w mięśniach gładkich oskrzeli, adrenalina powoduje ich rozkurcz, co redukuje świsty oddechowe, zmniejsza duszność i poprawia wentylację płuc, kluczowe w ostrych stanach alergicznych z obturacją dróg oddechowych.
adrenalina, adrenalina winian, amina katecholowa, anafilaksja, bazofil, ciężka reakcja alergiczna, częstość pracy serca, drogi oddechowe, duszność, efekt bronchodylatacyjny, efekt chronotropowy dodatni, efekt inotropowy dodatni, glikozyd nasercowy, hipotensja, komórka tuczna, krążenie wieńcowe, lek pobudzający serce, mediator reakcji alergicznej, mięsień gładki oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, parametr hemodynamiczny, reakcja anafilaktyczna, receptor adrenergiczny, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta, receptor beta-adrenergiczny, rozkurcz oskrzeli, roztwór do wstrzykiwań, rzut serca, skurcz oskrzeli, sód pirosiarczyn, spadek ciśnienia tętniczego, świst oddechowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wentylacja płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Noradrenaline Aguettant 0,08 mg/ml
Noradrenaline Aguettant, roztwór do infuzji zawierający 0,08 mg/ml noradrenaliny (odpowiadający 0,16 mg noradrenaliny winianu), wykazuje silne działanie naczynioskurczowe, co wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy (ból głowy, drżenie), psychiczny (niepokój), wzrokowy (ostra jaskra u pacjentów z predyspozycją do zamykania kąta tęczówkowo-rogówkowego), sercowo-naczyniowy (tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie, ostra niewydolność serca, kardiomiopatia indukowana stresem), naczyniowy (nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie tkanek, zgorzel kończyn), oddechowy (niewydolność oddechowa, duszność), żołądkowo-jelitowy (wymioty) oraz moczowy (zatrzymanie moczu). Miejscowo może powodować podrażnienie i martwicę w miejscu infuzji. Kontynuacja leczenia bez odpowiedniego uzupełnienia objętości wewnątrznaczyniowej może prowadzić do zwężenia naczyń, zmniejszenia perfuzji nerkowej, niedotlenienia tkanek i wzrostu stężenia mleczanów, co może pogarszać stan pacjenta.
ból gardła, ból zamostkowy, bradykardia, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, działanie naczynioskurczowe, efekt chronotropowy dodatni, efekt inotropowy dodatni, jaskra ostra, kardiomiopatia indukowana stresem, kąt tęczówkowo-rogówkowy, kołatanie serca, leczenie wazopresyjne, martwica w miejscu wstrzyknięcia, nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie tkanek, niewydolność oddechowa, noradrenalina winian, ostra niewydolność serca, perfuzja tkankowa, przepływ krwi przez nerki, receptor adrenergiczny, stężenie mleczanów, światłowstręt, tachykardia, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wytwarzanie moczu, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zgorzel kończyn, zwężenie naczyń obwodowych