stężenie mleczanów
Stężenie mleczanów (kwasu mlekowego) we krwi to istotny parametr diagnostyczny, który w warunkach fizjologicznych utrzymuje się w granicach 0,5-1,6 mmol/l. Mleczany powstają w procesie beztlenowej glikolizy, głównie w mięśniach szkieletowych, erytrocytach oraz w wątrobie, szczególnie w warunkach niedoboru tlenu.
Podwyższone stężenie mleczanów (hiperlaktatemia) pojawia się w stanach niedotlenienia tkanek, zaburzeniach metabolicznych, wstrząsie, sepsie, ciężkiej niewydolności wątroby, a także podczas intensywnego wysiłku fizycznego. Wartości powyżej 4 mmol/l wskazują na kwasicę mleczanową, która stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Oznaczenie stężenia mleczanów jest szczególnie istotne w oddziałach intensywnej terapii, medycynie ratunkowej oraz w monitorowaniu pacjentów w stanie krytycznym. Podwyższone wartości korelują z gorszym rokowaniem w sepsie, wstrząsie i innych stanach krytycznych. Seryjne pomiary stężenia mleczanów mogą służyć do oceny skuteczności prowadzonej terapii oraz rokowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metcrean XR
Stosowanie metforminy w preparacie Metcrean XR wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, poważnego powikłania metabolicznego. Kwasica ta może pojawić się zwłaszcza przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, zaburzeniach oddechowych czy posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Wartość pH krwi poniżej 7,35, stężenie mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/l, zwiększona luka anionowa oraz podwyższony stosunek mleczanów do pirogronianów stanowią kluczowe parametry diagnostyczne. Przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest GFR < 30 ml/min, a w trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie funkcji nerek. W przypadku odwodnienia, ciężkiej biegunki, wymiotów lub gorączki należy tymczasowo przerwać podawanie leku i skonsultować się z lekarzem.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, czynność nerek, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, kontrola cukrzycy, kwasica mleczanowa, leczenie metforminą, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynidy, metformina, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, spożycie alkoholu, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie oddechowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Metformin Galena 850 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku, nawet w dawce do 85 g, nie wywołuje hipoglikemii, co odróżnia ją od innych leków przeciwcukrzycowych. Głównym zagrożeniem jest rozwój kwasicy mleczanowej – stanu zagrażającego życiu, charakteryzującego się zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej i nagromadzeniem kwasu mlekowego. Kwasica ta może pojawić się zarówno po znacznej dawce metforminy, jak i w obecności współistniejących czynników ryzyka, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny pacjenta. Objawy przedawkowania obejmują zwiększone stężenie mleczanów we krwi, które wymaga szybkiej interwencji medycznej.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Xuvelex XR 500 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Xuvelex XR (dostępnego w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg), nie powoduje hipoglikemii nawet przy bardzo wysokich dawkach sięgających 85 g. Głównym zagrożeniem klinicznym jest rozwój kwasicy mleczanowej, charakteryzującej się podwyższonym stężeniem mleczanów we krwi oraz obniżeniem pH, co stanowi stan bezpośrednio zagrażający życiu pacjenta. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, senność, hiperwentylację, hipotermię, zaburzenia elektrolitowe oraz śpiączkę. Ryzyko tego powikłania wzrasta przy współistnieniu innych czynników predysponujących, a znaczne przedawkowanie metforminy jest samodzielnym czynnikiem ryzyka.
W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Xuvelex XR konieczne jest natychmiastowe hospitalizowanie pacjenta oraz monitorowanie parametrów życiowych, stężenia mleczanów i funkcji nerek. Ze względu na potencjalne zagrożenie kwasicą mleczanową, leczenie powinno odbywać się w warunkach szpitalnych z dostępem do terapii nerkozastępczej. Najskuteczniejszą metodą eliminacji metforminy i nadmiaru mleczanów jest hemodializa, która powinna być wdrożona w przypadku potwierdzonego przedawkowania i rozwoju kwasicy mleczanowej.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Formetic SR 1000 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Formetic SR (1000 mg tabletka zawierająca 780 mg metforminy czystej), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu ryzyka rozwoju kwasicy mleczanowej. Kwasica ta, będąca stanem zagrażającym życiu, może wystąpić przy dawkach przekraczających 85 g metforminy chlorowodorku, nawet bez wystąpienia hipoglikemii. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, senność, hiperwentylację, zaburzenia świadomości oraz śpiączkę. Współistniejące czynniki ryzyka, takie jak niewydolność nerek, wątroby, serca, odwodnienie, nadużywanie alkoholu oraz stany hipoksji tkankowej, nasilają przebieg i konsekwencje przedawkowania.
Formetic SR, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipoksja tkankowa, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, przedawkowanie metforminy, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie glukozy, stężenie mleczanów, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin hydrochloride STADA
Metformin hydrochloride STADA 1000 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, niewydolnością serca, wątroby, odwodnieniem, czy stosujących leki nefrotoksyczne. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów powyżej 5 mmol/l oraz zwiększoną luką anionową. Monitorowanie funkcji nerek poprzez oznaczanie GFR jest kluczowe – metformina jest przeciwwskazana przy GFR <30 ml/min. Przed planowanymi badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych oraz zabiegami chirurgicznymi należy przerwać terapię na co najmniej 48 godzin i wznowić ją dopiero po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek.
astenia, cukrzyca, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, śpiączka, stężenie mleczanów, układ krążenia, witamina B12, współczynnik przesączania kłębuszkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Avamina SR
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym stosowania metforminy, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, oddechowego oraz posocznicy. Nagłe obniżenie GFR prowadzi do kumulacji metforminy i zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, dlatego stosowanie leku jest przeciwwskazane przy GFR < 30 ml/min. Wskazane jest tymczasowe odstawienie metforminy w stanach odwodnienia, ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki oraz przy stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, diuretyki, leki przeciwnadciśnieniowe). Diagnostyka opiera się na obniżeniu pH krwi (< 7,35), podwyższonym stężeniu mleczanów (> 5 mmol/l), zwiększonej luce anionowej oraz podwyższonym stosunku mleczanów do pirogronianów. Objawy kliniczne obejmują duszność kwasiczą (oddech Kussmaula), ból brzucha, skurcze mięśni, astenie, hipotermię i w zaawansowanym stadium śpiączkę.
astenia, ból brzucha, cukrzyca, czynność nerek, duszność kwasicza, GFR, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metformina, metforminy chlorowodorek, nadmierne spożycie alkoholu, nefropatia kontrastowa, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, oddech Kussmaula, odwodnienie, pH krwi, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy zawierający jod, stężenie mleczanów, układ krążenia, witamina B12, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zabieg chirurgiczny, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks
Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks, dostępny w dawkach 50 mg sytagliptyny z 850 mg lub 1000 mg metforminy, jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku w przypadku podejrzenia. Metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy GFR < 30 mL/min, ostrych zaburzeniach czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego, posocznicy, odwodnieniu oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermię i śpiączkę; diagnostycznie obserwuje się pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów > 5 mmol/l, zwiększoną lukę anionową i stosunek mleczanów do pirogronianów. Monitorowanie GFR jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii.
anafilaksja, astenia, ciężka reakcja nadwrażliwości, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, elektrolity w surowicy, GFR, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, ketony w surowicy, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, luka anionowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, przesączanie kłębuszkowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, sytagliptyna, zapalenie trzustki w wywiadzie, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valimar
Valimar, zawierający chlorowodorek metforminy w dawce 1000 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej – rzadkiego, ale ciężkiego powikłania metabolicznego. Kwasica ta najczęściej pojawia się przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Wartość GFR powinna być oznaczona przed rozpoczęciem terapii i regularnie monitorowana; metformina jest przeciwwskazana przy GFR <30 ml/min. W przypadku odwodnienia, ciężkiej biegunki, wymiotów lub gorączki należy tymczasowo przerwać leczenie. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie leków wpływających na czynność nerek, takich jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne i NLPZ. Ponadto, pacjenci z niewydolnością wątroby, nadmiernym spożyciem alkoholu, źle kontrolowaną cukrzycą, ketoza, długotrwałym głodzeniem oraz stanami niedotlenienia są bardziej narażeni na rozwój kwasicy mleczanowej.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, ciężka biegunka, czynność nerek, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, filtracja kłębuszkowa, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, perfuzja nerkowa, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy zawierający jod, stężenie mleczanów, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zabieg chirurgiczny, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitaformil duo
Produkt leczniczy Sitaformil duo, zawierający sytagliptynę 50 mg oraz metforminę 1000 mg, jest wskazany do leczenia cukrzycy typu 2, jednak nie powinien być stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 1 ani w przypadku kwasicy ketonowej. Istotne jest monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza wartości GFR, która powinna być powyżej 30 ml/min, gdyż metformina może kumulować się przy niewydolności nerek, zwiększając ryzyko kwasicy mleczanowej. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy ostrego zapalenia trzustki (silny, uporczywy ból brzucha) oraz kwasicy mleczanowej, której objawy to m.in. duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia i hipotermia. W przypadku podejrzenia tych powikłań konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Ponadto, u pacjentów stosujących Sitaformil duo w skojarzeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika istnieje zwiększone ryzyko hipoglikemii, co wymaga dostosowania dawek tych leków.
anafilaksja, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, czynność nerek, GFR, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, insulina, jodowy środek kontrastowy, ketony w surowicy, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, przesączanie kłębuszkowe, reakcja nadwrażliwości, Sitaformil duo, stężenie mleczanów, sytagliptyna, zabieg chirurgiczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Normoton
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale ciężkim powikłaniem metabolicznym terapii metforminą, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia funkcji nerek, niewydolności układu krążenia lub oddechowego oraz posocznicy. Klinicznie manifestuje się dusznością kwasiczą, bólem brzucha, skurczami mięśni, astenia, hipotermią i potencjalnie śpiączką. Diagnostycznie obserwuje się kwasicę metaboliczną z pH krwi <7,35, stężeniem mleczanów >5 mmol/l, podwyższoną luką anionową oraz zwiększonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. W przypadku podejrzenia kwasicy mleczanowej należy natychmiast przerwać podawanie metforminy i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne.
astenia, ból brzucha, brak laktazy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca, czynność nerek, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, laktoza jednowodna, leki moczopędne, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwnadciśnieniowe, luka anionowa, meglitynidy, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niedotlenienie, niedotlenienie tkanek, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie, pH krwi, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, skurcze mięśni, śpiączka, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, witamina B12, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Vitabalans
Metformin Vitabalans, zawierający chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg i 1000 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej – poważnego powikłania metabolicznego. Kwasica mleczanowa najczęściej pojawia się przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub w przebiegu posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Czynniki ryzyka obejmują odwodnienie (np. w przebiegu ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki), stosowanie leków nefrotoksycznych (przeciwnadciśnieniowe, moczopędne, NLPZ), nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, źle kontrolowaną cukrzycę, ketoza, długotrwałe głodzenie oraz stany niedotlenienia. Objawy kwasicy mleczanowej to duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia i hipotermia, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się obniżenie pH krwi (<7,35), podwyższenie stężenia mleczanów (>5 mmol/l), zwiększenie luki anionowej oraz stosunku mleczanów do pirogronianów. Przed badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych oraz przed zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym należy przerwać terapię metforminą, którą można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach, po ocenie stabilności czynności nerek.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca typu 2, czynność nerek, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, leki przeciwnadciśnieniowe, leki zaburzające czynność nerek, luka anionowa, meglitynidy, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obniżenie pH krwi, odwodnienie, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, przewlekła niewydolność serca, skurcze mięśni, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ansifora Duo 50 mg + 1000 mg
Przedawkowanie Ansifora Duo, zawierającego sytagliptynę 50 mg oraz metforminę chlorowodorek 1000 mg, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu ryzyka rozwoju kwasicy mleczanowej indukowanej metforminą. Doświadczenia kliniczne wskazują na relatywnie dobrą tolerancję sytagliptyny nawet w dawkach do 800 mg jednorazowo, z minimalnym, nieistotnym klinicznie wydłużeniem odstępu QTc w EKG. Jednakże znaczne przedawkowanie metforminy może prowadzić do ciężkich zaburzeń metabolicznych, w tym kwasicy mleczanowej, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania obejmują również zaburzenia gospodarki węglowodanowej oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka.
Ansifora Duo, badanie kliniczne, chlorowodorek metforminy, dializa otrzewnowa, działanie hipoglikemizujące, EKG, elektrokardiogram, hemodializa, hipoglikemia, kwasica mleczanowa, niewydolność wielonarządowa, niskie pH krwi, odstęp QTc, pH krwi, przedawkowanie metforminy, stężenie mleczanów, sytagliptyna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki węglowodanowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Juzimette 50 mg + 850 mg
Przedawkowanie leku JUZIMETTE, zawierającego sytagliptynę i metforminę, niesie ryzyko poważnych powikłań, w tym zagrażającej życiu kwasicy mleczanowej wywołanej metforminą. Doświadczenia kliniczne wskazują, że pojedyncza dawka sytagliptyny do 800 mg (16-krotność dawki terapeutycznej) powoduje jedynie minimalne, nieistotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc. Brak jest danych dotyczących dawek powyżej 800 mg. W przypadku metforminy, znaczne przedawkowanie może prowadzić do kwasicy mleczanowej charakteryzującej się pH krwi <7,35, stężeniem mleczanów >5 mmol/l, zaburzeniami elektrolitowymi i zwiększoną luką anionową, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, hipoglikemię, zaburzenia świadomości, tachypnoe, hipotermię i hipotensję.
ból brzucha, dializa otrzewnowa, diureza, elektrokardiogram, gazometria, glikemia, hemodializa, hipoglikemia, hipoksja tkankowa, hipoperfuzja, hipotensja, hipotermia, kwasica mleczanowa, luka anionowa, metformina, nudności i wymioty, oddech Kussmaula, odstęp QTc, parametry biochemiczne, pH krwi, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja, śpiączka, stężenie mleczanów, stosunek mleczany/pirogroniany, sytagliptyna, węgiel aktywowany, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks
Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny, inhibitora DPP-4, wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które może mieć przebieg martwiczy lub krwotoczny i prowadzić do zgonu. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić lek oraz inne potencjalnie podejrzane produkty i nie wznawiać terapii po potwierdzeniu rozpoznania. Metformina niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy GFR < 30 mL/min, ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia i oddechowego, posocznicy oraz odwodnieniu. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, osłabienie i hipotermię, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się pH < 7,35 oraz stężenie mleczanów > 5 mmol/l. Przed i w trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie GFR, a lek należy odstawić w stanach mogących pogorszyć czynność nerek.
anafilaksja, astenia, ból brzucha, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, elektrolity w surowicy, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, ketony w surowicy, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia kontrastowa, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, stężenie glukozy, stężenie mleczanów, sytagliptyna, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Metformin hydrochloride Inventia 750 mg
Przedawkowanie chlorowodorku metforminy stanowi stan nagły, w którym głównym zagrożeniem jest rozwój kwasicy mleczanowej, nawet przy dawkach sięgających do 85 g. W odróżnieniu od innych leków przeciwcukrzycowych, metformina nie wywołuje hipoglikemii, co jest cechą charakterystyczną tego zatrucia. Objawy kliniczne obejmują m.in. nudności, wymioty, bóle brzucha, przyspieszony i głęboki oddech (oddech Kussmaula), tachykardię, hipotensję, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości od splątania do śpiączki oraz hipotermię. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się obniżenie pH krwi i stężenia wodorowęglanów, co wymaga natychmiastowej interwencji.
chlorowodorek metforminy, funkcja nerek, hemodializa, hipoglikemia, hipotensja, hipotermia, kwasica mleczanowa, leczenie przeciwwstrząsowe, lek inotropowy, niewydolność oddechowa, oddech Kussmaula, płynoterapia dożylna, przedawkowanie metforminy, równowaga kwasowo-zasadowa, splątanie, stan zagrażający życiu, stężenie mleczanów, tachykardia, wentylacja mechaniczna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Siofor 1000
Stosowanie chlorowodorku metforminy w dawce 1000 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, powikłania metabolicznego o potencjalnie zagrażającym życiu przebiegu. Kwasica ta najczęściej występuje przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Kluczowe jest monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza wartości GFR, które powinno być wykonywane co najmniej raz w roku u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, a częściej (2-4 razy w roku) u osób z GFR na dolnej granicy normy lub w podeszłym wieku. Metformina jest przeciwwskazana przy GFR < 30 ml/min. Należy również zwrócić uwagę na interakcje z lekami nefrotoksycznymi (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe) oraz na konieczność przerwania terapii przed badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych i zabiegami chirurgicznymi, z wznowieniem leczenia po co najmniej 48 godzinach i potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek.
astenia, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cykl Krebsa, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, luka anionowa, meglitynidy, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, NLPZ, pH krwi, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, przewlekła niewydolność serca, skurcze mięśni, śpiączka, środki kontrastowe jodowe, stężenie mleczanów, witamina B12, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Eprocliv 1000 mg + 50 mg
Przedawkowanie preparatu Eprocliv, zawierającego sytagliptynę i metforminę, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z dominującym ryzykiem rozwoju kwasicy mleczanowej wynikającej z metforminy. W badaniach klinicznych sytagliptyna podawana w dawkach do 800 mg (16-krotność dawki terapeutycznej) wykazała jedynie minimalne, klinicznie nieistotne wydłużenie odstępu QTc. W przypadku metforminy, znaczne przedawkowanie lub obecność czynników ryzyka może prowadzić do ciężkiej kwasicy mleczanowej, objawiającej się zaburzeniami świadomości, oddechu (oddech Kussmaula), zaburzeniami rytmu serca, hipotensją oraz zaburzeniami metabolicznymi, co wymaga natychmiastowej hospitalizacji i intensywnego leczenia.
dializa otrzewnowa, elektrokardiogram, Eprocliv, hemodializa, hiperlaktatemia, hipotensja, kwasica mleczanowa, metformina, objawy żołądkowo-jelitowe, oddech Kussmaula, oddział intensywnej terapii, odstęp QTc, przedawkowanie metforminy, przedawkowanie sytagliptyny, przedłużona hemodializa, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie mleczanów, sytagliptyna i metformina, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie świadomości