Przedawkowanie leku

Przedawkowanie preparatu złożonego zawierającego sytagliptynę i metforminę wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenia wynikające z działania obu substancji aktywnych. Należy rozpatrywać ryzyko związane zarówno z przedawkowaniem sytagliptyny, jak i metforminy, które mogą prowadzić do odmiennych konsekwencji klinicznych. ¹

Przedawkowanie sytagliptyny

Doświadczenia kliniczne dotyczące przedawkowania sytagliptyny są ograniczone, jednak dostępne dane wskazują na względnie dobry profil bezpieczeństwa nawet przy znacznym przekroczeniu dawek terapeutycznych. W kontrolowanych badaniach klinicznych podawano zdrowym ochotnikom pojedyncze dawki sytagliptyny sięgające 800 mg, czyli 16-krotność maksymalnej dawki dobowej stosowanej w praktyce klinicznej. ²

Przy dawce 800 mg zaobserwowano jedynie minimalne wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG, które nie zostało uznane za klinicznie istotne. Dodatkowo, w badaniach I fazy z zastosowaniem wielokrotnych dawek sytagliptyny do 600 mg na dobę przez okres 10 dni oraz 400 mg na dobę przez 28 dni nie wykazano zależnych od dawki klinicznych działań niepożądanych. ³

Przedawkowanie metforminy

Znacznie poważniejsze konsekwencje wiążą się z przedawkowaniem metforminy, które może prowadzić do wystąpienia kwasicy mleczanowej – stanu zagrożenia życia wymagającego natychmiastowej hospitalizacji. Nadmierne stężenie metforminy w organizmie, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. niewydolność nerek), może skutkować akumulacją kwasu mlekowego z rozwojem kwasicy metabolicznej. ⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatu Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma zaleca się standardowe postępowanie wspomagające, które obejmuje następujące działania:⁵

• Usunięcie niewchłoniętego leku z przewodu pokarmowego – obejmuje płukanie żołądka i/lub podanie węgla aktywowanego w przypadku szybkiej interwencji po przedawkowaniu
• Dokładna obserwacja kliniczna pacjenta z monitorowaniem parametrów życiowych
• Wykonanie elektrokardiogramu w celu oceny ewentualnych zaburzeń przewodzenia lub rytmu serca
• Wdrożenie leczenia objawowego w warunkach szpitalnych

W przypadku rozwijającej się kwasicy mleczanowej spowodowanej przedawkowaniem metforminy, hemodializa stanowi najskuteczniejszą metodę eliminacji zarówno metforminy, jak i nagromadzonych mleczanów z organizmu. Badania kliniczne wykazały, że podczas sesji hemodializy trwającej od 3 do 4 godzin można usunąć około 13,5% podanej dawki metforminy. ⁶

W ciężkich przypadkach przedawkowania można rozważyć zastosowanie przedłużonej hemodializy. Należy zaznaczyć, że nie ma wystarczających danych dotyczących skuteczności dializy otrzewnowej w usuwaniu sytagliptyny z organizmu. ⁷

Objawy przedawkowania

Należy podkreślić, że objawy przedawkowania mogą różnić się w zależności od indywidualnych cech pacjenta, zwłaszcza w odniesieniu do funkcji nerek i wątroby, obecności chorób współistniejących oraz równoczesnego stosowania innych leków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, u których nawet stosunkowo niewielkie przedawkowanie metforminy może prowadzić do rozwoju kwasicy mleczanowej. ⁸

Monitorowanie stanu pacjenta

W przypadku podejrzenia przedawkowania preparatu Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma należy wdrożyć intensywne monitorowanie obejmujące:⁹

• Regularne pomiary parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, temperatura ciała, częstość oddechów)
• Badania laboratoryjne: gazometria krwi tętniczej, stężenie mleczanów, pH krwi, elektrolity, glikemia, funkcja nerek i wątroby
• Kontrolne badania EKG w celu oceny odstępu QTc oraz wykrywania ewentualnych zaburzeń rytmu serca
• Ocenę stanu nawodnienia i diurezy

Pacjenci z objawami sugerującymi kwasicę mleczanową wymagają natychmiastowej hospitalizacji i wdrożenia leczenia mającego na celu przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej. Hemodializa pozostaje metodą z wyboru w usuwaniu zarówno metforminy, jak i nagromadzonych mleczanów. ¹⁰