transmembranowa proteaza serynowa
Transmembranowa proteaza serynowa to enzym proteolityczny należący do rodziny proteaz serynowych, zakotwiczony w błonie komórkowej. Enzym ten posiada domenę katalityczną zlokalizowaną poza komórką oraz domenę transbłonową umożliwiającą jego zakotwiczenie w błonie.
Transmembranowe proteazy serynowe (TTSP) odgrywają kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, takich jak trawienie, krzepnięcie krwi, rozwój embrionalny oraz modulacja odpowiedzi immunologicznej. Wykazują również istotne znaczenie w patogenezie wielu chorób, w tym nowotworów, gdzie mogą przyczyniać się do progresji guza poprzez aktywację czynników wzrostu i degradację macierzy zewnątrzkomórkowej.
W ostatnich latach szczególną uwagę zwrócono na transmembranową proteazę serynową 2 (TMPRSS2), która odgrywa kluczową rolę w infekcji wirusem SARS-CoV-2. TMPRSS2 uczestniczy w procesie aktywacji białka kolca (spike) wirusa, umożliwiając mu fuzję z błoną komórkową i wniknięcie do komórki gospodarza. Z tego powodu inhibitory TMPRSS2 są badane jako potencjalne leki przeciwwirusowe w terapii COVID-19.
Inne ważne transmembranowe proteazy serynowe obejmują matryptazę, hepsyn i enteropeptydazę, które są zaangażowane w procesach fizjologicznych, takich jak różnicowanie keratynocytów, homeostaza nabłonka oraz trawienie. Dysregulacja ich aktywności wiąże się z rozwojem stanów patologicznych, w tym chorób zapalnych, zwłóknieniowych i nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba koronawirusowa 2019 (covid-19) – Etiologia i przyczyny
COVID-19 jest chorobą zakaźną wywołaną przez betakoronawirusa SARS-CoV-2, który wykazuje 96,2% identyczności genomu z koronawirusem nietoperzy RaTG13. Wirus ten przyłącza się do receptorów ACE2 obecnych w górnych i dolnych drogach oddechowych oraz w wielu innych narządach, co tłumaczy szerokie spektrum kliniczne choroby, obejmujące układ oddechowy, sercowo-naczyniowy, nerwowy, moczowy i pokarmowy. Transmisja SARS-CoV-2 odbywa się głównie drogą kropelkową, a kluczowymi czynnikami ryzyka są bliski kontakt i słaba wentylacja. Patofizjologia COVID-19 wiąże się z infekcją komórek gospodarza, indukcją burzy cytokinowej oraz dysregulacją układu renina-angiotensyna, co może prowadzić do hipokaliemii i powikłań wielonarządowych.
betakoronawirus, białko kolca, białko S, burza cytokinowa, choroba koronawirusowa, fomity, hipokaliemia, immunopatogeneza, koronawirus, niewydolność oddechowa, objawy żołądkowo-jelitowe, pandemia, powikłanie nerkowe, powikłanie sercowo-naczyniowe, receptor ACE2, SARS, SARS-CoV-2, transmembranowa proteaza serynowa, transmisja fekalno-oralna, transmisja przezłożyskowa, transmisja wertykalna, układ renina-angiotensyna, utrata smaku i węchu, wariant Alfa, wariant Delta, wariant Omikron, wirus RNA, zapalenie płuc, zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie zatok – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie zatok przynosowych (sinusitis) to złożony proces zapalny błony śluzowej zatok, którego patogeneza opiera się na niedrożności ujść zatok, dysfunkcji mechanizmu oczyszczania śluzowo-rzęskowego oraz zmianach w składzie i lepkości śluzu. Kluczowe jest upośledzenie funkcji rzęsek (normalnie ok. 700 uderzeń/min, w zapaleniu spada poniżej 300/min) oraz metaplazja nabłonka walcowatego rzęskowego do komórek kubkowych, co pogarsza drenaż zatok. Etiologia obejmuje głównie infekcje wirusowe (98-99,8% przypadków ostrego zapalenia zatok), z możliwym wtórnym zakażeniem bakteryjnym (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis). Przewlekłe zapalenie zatok (>12 tygodni) charakteryzuje się dysbiozą mikrobioty, zaburzeniami bariery nabłonkowej i odpowiedzi immunologicznej, z podziałem na fenotypy z polipami nosowymi (Th2) i bez polipów (Th1), a także obecnością endotypu Th17. Biofilmy bakteryjne oraz grzybicze infekcje (alergiczne i inwazyjne) odgrywają istotną rolę w przewlekłości i powikłaniach choroby.
adenowirus, alergiczne grzybicze zapalenie zatok, biofilm bakteryjny, funkcjonalna endoskopowa chirurgia zatok, inwazyjne grzybicze zapalenie zatok, kompleks ujściowo-przewodowy, kwasica ketonowa, mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowy, mukowiscydoza, nabłonek walcowaty rzęskowy, niedrożność dróg odpływu zatok, obrzęk błony śluzowej nosa, ostre bakteryjne zapalenie zatok, ostre wirusowe zapalenie zatok, ostre zapalenie zatok, polip nosowy, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przewlekłe zapalenie zatok, rhinowirus, ropień mózgu, ropień oczodołu, ropień zewnątrzoponowy, skrzywienie przegrody nosowej, transmembranowa proteaza serynowa, wirus RS, zaburzenie funkcji rzęsek, zakrzepica zatoki jamistej, zapalenie błony śluzowej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie zatok, zatoka przynosowa, zespół Kartagenera