nabłonek walcowaty rzęskowy
Nabłonek walcowaty rzęskowy to specjalistyczna tkanka epitelialna występująca w różnych miejscach organizmu człowieka, zwłaszcza w układzie oddechowym i rozrodczym. Składa się z pojedynczej warstwy komórek o cylindrycznym (walcowatym) kształcie, których powierzchnia apikalna pokryta jest rzęskami – delikatnymi, ruchomymi wypustkami komórkowymi.
Charakterystyczną cechą nabłonka walcowatego rzęskowego jest synchroniczna, skoordynowana praca rzęsek, które wykonują rytmiczne ruchy przypominające falowanie. Mechanizm ten umożliwia transport śluzu wraz z zatrzymanymi w nim cząsteczkami (np. kurzu, bakterii) w określonym kierunku, co stanowi istotny element obrony organizmu przed czynnikami zewnętrznymi.
W układzie oddechowym nabłonek walcowaty rzęskowy wyściela tchawicę, oskrzela i część górnych dróg oddechowych, gdzie odpowiada za tzw. klirens śluzowo-rzęskowy. W układzie rozrodczym żeńskim występuje w jajowodach, gdzie wspomaga transport komórki jajowej w kierunku macicy. Dysfunkcja nabłonka rzęskowego może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak nawracające infekcje dróg oddechowych czy zaburzenia płodności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie zatok – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie zatok przynosowych (sinusitis) to złożony proces zapalny błony śluzowej zatok, którego patogeneza opiera się na niedrożności ujść zatok, dysfunkcji mechanizmu oczyszczania śluzowo-rzęskowego oraz zmianach w składzie i lepkości śluzu. Kluczowe jest upośledzenie funkcji rzęsek (normalnie ok. 700 uderzeń/min, w zapaleniu spada poniżej 300/min) oraz metaplazja nabłonka walcowatego rzęskowego do komórek kubkowych, co pogarsza drenaż zatok. Etiologia obejmuje głównie infekcje wirusowe (98-99,8% przypadków ostrego zapalenia zatok), z możliwym wtórnym zakażeniem bakteryjnym (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis). Przewlekłe zapalenie zatok (>12 tygodni) charakteryzuje się dysbiozą mikrobioty, zaburzeniami bariery nabłonkowej i odpowiedzi immunologicznej, z podziałem na fenotypy z polipami nosowymi (Th2) i bez polipów (Th1), a także obecnością endotypu Th17. Biofilmy bakteryjne oraz grzybicze infekcje (alergiczne i inwazyjne) odgrywają istotną rolę w przewlekłości i powikłaniach choroby.
adenowirus, alergiczne grzybicze zapalenie zatok, biofilm bakteryjny, funkcjonalna endoskopowa chirurgia zatok, inwazyjne grzybicze zapalenie zatok, kompleks ujściowo-przewodowy, kwasica ketonowa, mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowy, mukowiscydoza, nabłonek walcowaty rzęskowy, niedrożność dróg odpływu zatok, obrzęk błony śluzowej nosa, ostre bakteryjne zapalenie zatok, ostre wirusowe zapalenie zatok, ostre zapalenie zatok, polip nosowy, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przewlekłe zapalenie zatok, rhinowirus, ropień mózgu, ropień oczodołu, ropień zewnątrzoponowy, skrzywienie przegrody nosowej, transmembranowa proteaza serynowa, wirus RS, zaburzenie funkcji rzęsek, zakrzepica zatoki jamistej, zapalenie błony śluzowej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie zatok, zatoka przynosowa, zespół Kartagenera