wapń pozakomórkowy
Wapń pozakomórkowy to frakcja jonów wapnia (Ca2+) znajdująca się w przestrzeni pozakomórkowej organizmu, obejmująca wapń w osoczu krwi oraz płynach tkankowych. Fizjologiczne stężenie wapnia w surowicy mieści się w granicach 8,5-10,5 mg/dl (2,1-2,6 mmol/l), z czego około 50% stanowi wapń zjonizowany, będący formą biologicznie aktywną.
Homeostaza wapnia pozakomórkowego jest ściśle regulowana przez układ hormonalny, w którym główną rolę odgrywają parathormon (PTH), kalcytonina oraz witamina D. Nawet niewielkie zmiany stężenia wapnia pozakomórkowego mogą prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu, szczególnie układu nerwowego i mięśniowego.
Wapń pozakomórkowy pełni kluczową rolę w procesach krzepnięcia krwi, przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni, regulacji ciśnienia tętniczego oraz stabilizacji błon komórkowych. Jest także niezbędny w transdukcji sygnałów wewnątrzkomórkowych i funkcjonowaniu wielu enzymów. Jego stężenie stanowi ważny parametr diagnostyczny w ocenie zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cinacalcet Accord 60 mg
Lek Cinacalcet Accord (cynakalcet) dostępny jest w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg oraz 90 mg, zawierających odpowiednio 67,2 mg, 134,3 mg oraz 202,0 mg laktozy. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są nadwrażliwość na cynakalcet lub substancje pomocnicze oraz hipokalcemia. Ze względu na mechanizm działania polegający na zwiększeniu wrażliwości receptorów wapniowych i obniżeniu stężenia wapnia w surowicy, podawanie leku u pacjentów z hipokalcemią może prowadzić do niebezpiecznego pogłębienia niedoboru wapnia. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest oznaczenie stężenia wapnia w surowicy oraz wykluczenie hipokalcemii, a także regularne monitorowanie tego parametru w trakcie leczenia, szczególnie na początku terapii.
charakterystyka produktu leczniczego, choroby serca i naczyń, Cinacalcet Accord, cynakalcet, hipokalcemia, homeostaza wapniowa, laktoza, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, parametry biochemiczne, receptory wapniowe, stężenie wapnia w surowicy, tabletki powlekane, wapń pozakomórkowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cinacalcet Aurovitas 60 mg
Cynakalcet, będący kalcymimetykiem z grupy substancji przeciwprzytarczycowych (kod ATC: H05BX01), działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptora wapniowego na wapń pozakomórkowy, co prowadzi do obniżenia wydzielania parathormonu (PTH) i stężenia wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo u 1136 pacjentów dializowanych z wtórną nadczynnością przytarczyc (średnie początkowe iPTH: 683-733 pg/ml, tj. 72,4-77,8 pmol/l) cynakalcet istotnie obniżył stężenia iPTH, wapnia, fosforu oraz iloczyn Ca × P, osiągając ≥30% redukcję iPTH u około 60% pacjentów. Efekt ten utrzymywał się przez 12 miesięcy i był niezależny od typu dializy, stosowania witaminy D oraz początkowych wartości iPTH i Ca × P. W badaniu EVOLVE (n=3883) nie wykazano istotnego zmniejszenia ryzyka zgonu lub zdarzeń sercowo-naczyniowych (HR 0,93; 95% CI: 0,85-1,02; p=0,112), jednak analiza wtórna sugerowała potencjalne korzyści (HR 0,88; 95% CI: 0,79-0,97).
ciężka hiperkalcemia, cynakalcet, czynność nerek, dializoterapia, fosfataza alkaliczna swoista dla kości, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, homeostaza wapnia, iloczyn Ca × P, krańcowa niewydolność nerek, lek kalcymimetyczny, N-telopeptyd, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obrót kostny, obwodowe zdarzenie naczyniowe, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, preparat wiążący fosforany, przewlekła choroba nerek, PTH, rak przytarczyc, receptor wapniowy, sterol witaminy D, stężenie wapnia i fosforu, substancja przeciwprzytarczycowa, wapń pozakomórkowy, wapń w surowicy, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zwłóknienie kości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micalcet 90 mg
Cynakalcet, klasyfikowany pod kodem ATC H05BX01, jest kalcymimetykiem stosowanym w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD). Mechanizm działania polega na zwiększeniu wrażliwości receptorów wapniowych na wapń pozakomórkowy, co prowadzi do obniżenia stężenia parathormonu (PTH) i wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych z udziałem 1136 pacjentów dializowanych, cynakalcet znacząco obniżył stężenia intact PTH (iPTH) z wartości początkowych około 733 i 683 pg/ml (77,8 i 72,4 pmol/l) do poziomów ≤250 pg/ml (≤26,5 pmol/l) u 35-46% pacjentów, w porównaniu do 4-7% w grupie placebo. Ponadto, obserwowano redukcję iloczynu wapniowo-fosforanowego (Ca x P) o 7-14%, a efekty te utrzymywały się przez 12 miesięcy. Skuteczność nie zależała od rodzaju dializy, czasu jej trwania, ani stosowania witaminy D. W badaniu EVOLVE, obejmującym 3883 pacjentów, nie wykazano istotnego statystycznie zmniejszenia ryzyka zgonu lub zdarzeń sercowo-naczyniowych (HR 0,93; 95% CI: 0,85-1,02; p=0,112), jednak analiza wtórna sugerowała potencjalną korzyść (HR 0,88; 95% CI: 0,79-0,97).
ciężka hiperkalcemia, cynakalcet, dializoterapia, fosfataza alkaliczna swoista dla kości, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, homeostaza wapnia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, intact PTH, lek kalcymimetyczny, N-telopeptyd, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obrót kostny, obwodowe zdarzenie naczyniowe, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, resztkowa czynność nerek, schyłkowa niewydolność nerek, sterol witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, substancja przeciwprzytarczycowa, wapń pozakomórkowy, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zwłóknienie kości