kinetyka nieliniowa

Kinetyka nieliniowa to dział farmakologii klinicznej zajmujący się badaniem procesów absorbcji, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leków (ADME), które nie zachowują proporcjonalności między dawką a stężeniem lub efektem farmakologicznym. W przeciwieństwie do kinetyki liniowej, gdzie relacje te są proporcjonalne, w kinetyce nieliniowej nawet niewielkie zmiany dawki mogą prowadzić do nieproporcjonalnych zmian w parametrach farmakokinetycznych.

Najczęstszym mechanizmem prowadzącym do kinetyki nieliniowej jest wysycenie enzymów metabolizujących lek, transporterów błonowych lub białek wiążących. Zjawisko to obserwuje się często przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak fenytoina, teofilina czy kwas walproinowy. Kinetyka nieliniowa może również wystąpić w wyniku autoindukcji (lek indukuje własny metabolizm) lub autoinhibicji enzymów.

Klinicznie kinetyka nieliniowa ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa farmakoterapii – małe zwiększenie dawki może prowadzić do nieproporcjonalnie dużego wzrostu stężenia leku we krwi i ryzyka działań niepożądanych. Z tego powodu leki o kinetyce nieliniowej wymagają szczególnie ostrożnego dawkowania oraz częstszego monitorowania stężeń terapeutycznych, zwłaszcza przy zmianach schematu dawkowania.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl