11β-HSD2
11β-HSD2 (11-beta-hydroksysteroidowa dehydrogenaza typu 2) to enzym odgrywający kluczową rolę w metabolizmie kortyzolu. Jest on głównie zlokalizowany w nerkach, jelicie grubym, gruczołach ślinowych oraz łożysku, gdzie katalizuje konwersję kortyzolu do kortyzonu, formy nieaktywnej hormonalnie.
Główną funkcją 11β-HSD2 jest ochrona receptora mineralokortykoidowego przed aktywacją przez kortyzol. W nerkach enzym ten zapewnia selektywne działanie aldosteronu na receptory mineralokortykoidowe, umożliwiając prawidłową regulację gospodarki wodno-elektrolitowej. Deficyt aktywności 11β-HSD2 prowadzi do zespołu pozornego nadmiaru mineralokortykoidów (AME), charakteryzującego się nadciśnieniem tętniczym, hipokaliemią i obniżonym poziomem reniny i aldosteronu.
Zaburzenia funkcji 11β-HSD2 mogą wynikać z mutacji genetycznych (zespół AME) lub być nabyte na skutek spożycia związków hamujących ten enzym, jak kwas glicyryzynowy zawarty w lukrecji. W ciąży 11β-HSD2 obecny w łożysku chroni płód przed nadmiarem matczynych glikokortykosteroidów, dlatego jego dysfunkcja może mieć konsekwencje dla rozwoju płodu i późniejszych predyspozycji do chorób metabolicznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Hydrokortyzon w postaci bursztynianu sodowego wykazuje nieliniową farmakokinetykę po dożylnym podaniu pojedynczych dawek powyżej 20 mg u zdrowych mężczyzn (wiek 21–29 lat, N=6). Całkowita ekspozycja (AUC0-∞) wzrasta z 410 ng·h/ml przy dawce 5 mg do 2290 ng·h/ml przy dawce 40 mg, a klirens rośnie z 209 do 294 ml/min/m. Objętość dystrybucji w stanie równowagi (Vdss) wynosi od 20,7 do 37,5 litrów, a okres półtrwania (t1/2) wydłuża się z 1,3 do 1,9 godziny wraz ze wzrostem dawki. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są w ciągu 10 minut po podaniu dożylnym, wynosząc od 312 ng/ml (5 mg) do 1854 ng/ml (40 mg). Po podaniu domięśniowym hydrokortyzon jest szybko wchłaniany do krwiobiegu. Lek charakteryzuje się szeroką dystrybucją, przenika przez barierę krew-mózg oraz do mleka kobiet karmiących piersią, wiążąc się w około 92% z białkami osocza, głównie transkortyną i albuminą.
11β-HSD2, 6β-hydroksykortyzol, albumina, bariera krew-mózg, bursztynian sodowy hydrokortyzonu, CYP3A4, działanie hydrokortyzonu, globulina wiążąca kortykosteroidy, kinetyka nieliniowa, mleko kobiet karmiących, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stężenie maksymalne, szeroka dystrybucja, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza -
Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon wykazuje złożoną farmakokinetykę zależną od drogi podania, postaci farmaceutycznej oraz stanu pacjenta. Po podaniu doustnym charakteryzuje się wysoką biodostępnością i osiąga maksymalne stężenie w surowicy około 1 godziny po podaniu. Po podaniu dożylnym maksymalne stężenie we krwi jest natychmiastowe, a po domięśniowym osiąga je w ciągu 30-90 minut. Przykładowo, po dożylnym podaniu bursztynianu sodowego w dawkach 5, 10, 20 i 40 mg, maksymalne stężenia wynoszą odpowiednio 312, 573, 1095 i 1854 ng/ml. Wchłanianie miejscowe jest zmienne i zależy od stanu skóry, miejsca aplikacji oraz stosowania opatrunków okluzyjnych, z większym wchłanianiem w obszarach takich jak moszna, pachy czy twarz. U dzieci wchłanianie przez skórę jest zwiększone, co wymaga ostrożności w terapii miejscowej. Hydrokortyzon przenika do tkanek, w tym przez barierę krew-mózg oraz do mleka kobiet karmiących.
11β-HSD2, 6β-hydroksykortyzol, bariera krew-mózg, bursztynian sodowy hydrokortyzonu, CYP3A4, eliminacja hydrokortyzonu, farmakokinetyka hydrokortyzonu, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronid i siarczan, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lekowe, klirens hydrokortyzonu, metabolizm hydrokortyzonu, nieliniowa kinetyka, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opatrunek okluzyjny, podanie pozajelitowe, stan stacjonarny, stężenie we krwi, tetrahydrokortyzol, tetrahydrokortyzon, transkortyna, wchłanianie hydrokortyzonu, wchłanianie miejscowe, wlewka doodbytnicza, zmienność międzyosobnicza
