hiperaktywność psychoruchowa

Hiperaktywność psychoruchowa, zwana również nadpobudliwością psychoruchową, to stan charakteryzujący się nadmierną aktywnością ruchową, impulsywnością oraz trudnościami w koncentracji uwagi. Jest ona jednym z głównych objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), choć może występować również w przebiegu innych zaburzeń neuropsychiatrycznych.

W obrazie klinicznym hiperaktywności psychoruchowej obserwuje się niepokój ruchowy, trudności w pozostawaniu w miejscu, nadmierne mówienie oraz problemy z wykonywaniem zadań wymagających skupienia. Pacjenci często przerywają innym, mają trudności z oczekiwaniem na swoją kolej i podejmują działania bez zastanowienia nad konsekwencjami.

Patofizjologia hiperaktywności psychoruchowej wiąże się z zaburzeniami funkcjonowania układu dopaminergicznego i noradrenergicznego w mózgu, szczególnie w obszarach kory przedczołowej, jąder podstawy i móżdżku. Badania obrazowe wykazują nieprawidłowości strukturalne i funkcjonalne w tych regionach u osób z nadpobudliwością.

Leczenie hiperaktywności psychoruchowej obejmuje podejście multidyscyplinarne. Farmakoterapia z wykorzystaniem leków psychostymulujących (metylofenidat, dekstroamfetamina) oraz niestymulujących (atomoksetyna) stanowi ważny element interwencji. Istotną rolę odgrywają również oddziaływania psychologiczne, psychoedukacja, terapia behawioralna oraz modyfikacje środowiskowe.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ApoTiapina 100 mg

Kwetiapina, substancja czynna ApoTiapiny, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05AH04), charakteryzującym się unikatowym profilem farmakodynamicznym. Mechanizm działania opiera się na powinowactwie do receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2, z przewagą blokady receptorów 5HT2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują także powinowactwo do receptorów histaminergicznych, α1- i α2-adrenergicznych oraz muskarynowych (głównie norkwetiapina). Działanie przeciwdepresyjne wiąże się z hamowaniem transportera norepinefryny (NET) i częściowym agonizmem receptorów 5HT1A. W badaniach klinicznych dawki od 75 do 800 mg/dobę wykazały skuteczność w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych oraz depresji w chorobie dwubiegunowej, z profilem działań niepożądanych obejmującym umiarkowany przyrost masy ciała (np. 1,4 kg przy dawce 600 mg/dobę) oraz rzadkie objawy pozapiramidowe (częstość do 8,9% w depresji dwubiegunowej). Kwetiapina wykazuje również korzystny profil bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej, choć obserwuje się wyższe ryzyko przyrostu masy ciała i objawów pozapiramidowych w porównaniu z dorosłymi.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba dwubiegunowa, diazepina, dyskineza, dystonia, epizod depresyjny, epizod maniakalny, hiperaktywność psychoruchowa, kwetiapina, lek normotymiczny, niepokój ruchowy, norepinefryna, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, skurcz mięśniowy, sztywność mięśniowa, układ limbiczny, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 60 mg 60 mg

Metylofenidat w postaci chlorowodorku, stosowany w leku Medikinet CR, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęściej obserwowane efekty obejmują układ sercowo-naczyniowy (tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze), układ nerwowy (ból głowy, drżenie, senność, zawroty głowy), oraz zaburzenia psychiczne (bezsenność, nerwowość, agresja, lęk). Rzadziej występują poważne incydenty, takie jak zawał mięśnia sercowego, zatrzymanie krążenia, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny czy próby samobójcze. W zakresie układu pokarmowego często zgłaszane są nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha i wymioty, które zwykle ustępują po wprowadzeniu pokarmu. Długotrwałe stosowanie u dzieci może prowadzić do umiarkowanego zmniejszenia masy ciała i wzrostu. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o nieustalonej częstości.
akatyzja, bezsenność, ból głowy, chlorowodorek metylofenidatu, dusznica bolesna, dyskineza, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nerwowość, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obwodowe marznięcie, pancytopenia, priapizm, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, szczękościsk, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, zaburzenie libido, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zapalenie nosogardzieli, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pinexet 300 mg 300 mg

Kwetiapina, substancja czynna leku Pinexet, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy pochodnych diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (kod ATC: N05AH04), dostępnym w tabletkach o dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg i 300 mg. Mechanizm działania kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny opiera się na antagonizmie receptorów serotoninergicznych 5HT2, dopaminergicznych D1 i D2, histaminergicznych, α1- i α2-adrenergicznych, z minimalnym powinowactwem do receptorów muskarynowych (kwetiapina) oraz umiarkowanym do dużego (norkwetiapina). Norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co może tłumaczyć jej skuteczność przeciwdepresyjną. Kwetiapina wykazuje selektywne działanie na układ limbiczny, blokując szlak mezolimbiczny bez istotnego wpływu na układ nigrostriatalny, co przekłada się na niskie ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych, potwierdzone w badaniach klinicznych i przedklinicznych.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, czynnik transportujący norepinefrynę, dyskinezja, dystonia, działanie agonistyczne, działanie niepożądane mózgowo-naczyniowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwpsychotyczne, emisyjna tomografia komputerowa, epizod depresji, epizod maniakalny, fumaran kwetiapiny, hiperaktywność psychoruchowa, lek stabilizujący nastrój, liczba neutrofilów, mimowolny skurcz mięśni, niedoczynność tarczycy, niepokój ruchowy, objaw maniakalny, objaw pozapiramidowy, pozapiramidowe działanie niepożądane, receptor 5HT1A, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, sodu walproinian, sole litu, sztywność mięśni, układ limbiczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zaćma, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 5 mg 5 mg

Medikinet CR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu (dostępny w dawkach 5 mg do 60 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to bezsenność, nerwowość oraz ból głowy. Często występują również zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, labilność emocjonalna, lęk, depresja, drażliwość, a także objawy neurologiczne jak drżenie, senność i zawroty głowy. Wśród działań rzadkich i bardzo rzadkich odnotowano poważne zaburzenia neurologiczne, w tym drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zatrzymanie krążenia i zawał mięśnia sercowego. Działania niepożądane obejmują także objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha), skóry (wysypki, świąd), oraz zaburzenia metaboliczne i odżywiania, w tym zmniejszenie łaknienia i masy ciała, szczególnie u dzieci przy długotrwałym stosowaniu.
afazja, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, drgawki, dusznica bolesna, dysfemia, dysfunkcja wątroby, dyskineza, dyspepsja, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, nietypowe zachowanie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, wymioty, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenia czynności wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie libido
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Quetiapin NeuroPharma 300 mg

Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy ATC N05AH04, działa głównie poprzez antagonizm receptorów serotoninergicznych 5HT2 oraz dopaminergicznych D1 i D2, z przewagą blokady 5HT2, co tłumaczy jej niższe ryzyko objawów pozapiramidowych w porównaniu z lekami typowymi. Aktywny metabolit norkwetiapina wykazuje dodatkowo działanie antycholinergiczne oraz hamuje transporter norepinefryny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co może przyczyniać się do efektów przeciwdepresyjnych. W badaniach klinicznych kwetiapina wykazała skuteczność w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych (dawki 400-800 mg/dobę) oraz epizodów depresyjnych w chorobie dwubiegunowej (300-600 mg/dobę), z korzystnym profilem bezpieczeństwa i niskim ryzykiem objawów pozapiramidowych (7,8% vs. 8,0% placebo w schizofrenii; 11,2% vs. 11,4% placebo w manii). W terapii długoterminowej kwetiapina skutecznie zapobiega nawrotom zaburzeń nastroju, szczególnie w skojarzeniu z solami litu lub walproinianem sodu. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin, jednak wiązanie z receptorami utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia podawanie leku dwa razy na dobę.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, badanie kliniczne kontrolowane placebo, choroba dwubiegunowa, czynnik transportujący norepinefrynę, duża depresja, dyskinezja, dystonia, działanie agonistyczne, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane mózgowo-naczyniowe, epizod depresyjny, epizod maniakalny, hiperaktywność psychoruchowa, lek przeciwdepresyjny, nawrót schizofrenii, nawrót zmienionego nastroju, niedoczynność tarczycy, niepokój ruchowy, norkwetiapina, objawy maniakalne, objawy pozapiramidowe, potencjał kataraktogenny, pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, skurcz mięśni, sztywność mięśni, wskaźnik masy ciała, zaburzenie schizoafektywne
Leksykon substancji czynnych
Metylofenidat – Działania niepożądane

Metylofenidat, stosowany głównie w terapii ADHD, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze obejmują ból głowy, bezsenność, nerwowość, zmniejszenie łaknienia oraz nudności i suchość w jamie ustnej. Szczególnie istotne są działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca, a także rzadkie, ale poważne incydenty jak zawał mięśnia sercowego, zatrzymanie krążenia i nagła śmierć sercowa. Częstość występowania tych objawów waha się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadkich, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z istniejącymi chorobami serca lub czynnikami ryzyka. Ponadto, metylofenidat może indukować nadciśnienie tętnicze, obwodowe marznięcie oraz poważne zaburzenia naczyniowo-mózgowe, takie jak udary, krwotoki i zapalenia tętnic mózgowych.
afazja, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, bradykardia, bruksizm, depresja, drgawka, drżenie, dusznica bolesna, dysfemia, dyskineza, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kołatanie serca, krwiomocz, krwotok mózgowy, lęk, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mania, migrena, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy typu grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omam, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, ruch choreoatetotyczny, rumień, rumień wielopostaciowy, senność, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, szmer sercowy, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, udar naczyniowy mózgu, urojenie, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Actifed (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

Produkt leczniczy Actifed w formie syropu zawiera trzy substancje czynne: triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml). Dane dotyczące działań niepożądanych opierają się głównie na doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu, gdyż brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących jednoczesnego stosowania tych trzech składników. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane pseudoefedryny (≥1%) to suchość w jamie ustnej, nudności, zawroty głowy, bezsenność oraz nerwowość. Bardzo rzadkie działania niepożądane obejmują zaburzenia psychiczne (pobudzenie, niepokój, euforia, omamy, drażliwość, bezsenność), neurologiczne (udar mózgu, ból głowy, zawroty, parestezje, drżenie), kardiologiczne (arytmia, zawał mięśnia sercowego, tachykardia), a także reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) oraz zaburzenia układu moczowego (dysuria, zatrzymanie moczu).
arytmia serca, dekstrometorfan, dysuria, halucynacje wzrokowe, hiperaktywność psychoruchowa, kserostomia, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, palpitacje serca, parestezja, pokrzywka, pseudoefedryna, retencja moczu, tachykardia, triprolidyna, udar mózgu, zawał serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 50 mg 50 mg

Chlorowodorek metylofenidatu, substancja czynna leku Medikinet CR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęściej obserwowane działania dotyczą ośrodkowego układu nerwowego i sfery psychicznej, w tym ból głowy (bardzo często), bezsenność, nerwowość, drżenie, senność, zawroty głowy, a także zaburzenia psychiczne takie jak agresja, lęk, depresja, zmniejszenie libido oraz myśli samobójcze. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne, np. drgawki, ruchy choreoatetotyczne czy złośliwy zespół neuroleptyczny. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się tachykardię, kołatanie serca i nadciśnienie tętnicze, a bardzo rzadko zatrzymanie krążenia i zawał mięśnia sercowego. Działania niepożądane obejmują również objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha, wymioty), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia) oraz zmniejszenie masy ciała i wzrostu u dzieci przy długotrwałym stosowaniu.
ADHD, apatia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, depresja, drgawka, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, krwiomocz, krwotok mózgowy, labilność emocjonalna, lęk, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nastrój depresyjny, nerwowość, niedokrwienne zaburzenie neurologiczne, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nudność, objaw Raynauda, obwodowe marznięcie, ośrodkowy układ nerwowy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, priapizm, próba samobójcza, ruch choreoatetotyczny, senność, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, udar naczyniowy mózgu, uzależnienie, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zahamowanie wzrostu, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół suchego oka, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Concerta 18 mg

Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Concerta, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzonych badaniami klinicznymi oraz zgłoszeniami po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i psychiki, w tym bezsenność, nerwowość i ból głowy (≥1/10), a także labilność emocjonalna, agresja, pobudzenie, lęk, depresja, drażliwość i tiki (≥1/100 do <1/10). Metylofenidat może powodować istotne zmiany hemodynamiczne, takie jak wzrost ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca (≥1/10), a w rzadkich przypadkach zgłaszano nagłą śmierć sercową (<1/10 000). U dzieci długotrwałe stosowanie leku może prowadzić do opóźnienia wzrastania i umiarkowanego zmniejszenia przyrostu masy ciała (≥1/10), co wymaga regularnej kontroli antropometrycznej. Ponadto, częstość występowania zaburzeń hematologicznych, takich jak niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia i plamica małopłytkowa, wynosi ≥1/100 do <1/10, a reakcje nadwrażliwości pojawiają się niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).
agresja, bezsenność, ból głowy, ból głowy napięciowy, bruksizm, ciśnienie tętnicze krwi, częstomocz, depresja, drażliwość, drgawka, dysfemia, dyskineza, działanie niepożądane, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, jąkanie, krwiomocz, krwotok mózgowy, labilność emocjonalna, lęk, leukopenia, mania, metylofenidat chlorowodorek, myśl samobójcza, nagła śmierć sercowa, nerwowość, niedokrwienne zaburzenie neurologiczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrastania, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pobudzenie, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruch choreoatetotyczny, stan maniakalny, substancja czynna, tik, trombocytopenia, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zaburzenie libido, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie układu krwiotwórczego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 40 mg 40 mg

Metylofenidat, substancja czynna leku Medikinet CR 40 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy hematologiczny, immunologiczny, psychiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny, mięśniowo-szkieletowy, moczowo-płciowy oraz ogólne. Do najczęstszych działań należą bezsenność, nerwowość, ból głowy, tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha, nadmierna potliwość, łysienie, ból stawów i mięśni, a także zmniejszenie masy ciała i opóźnienie wzrostu u dzieci. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, plamica małopłytkowa, pancytopenia), ciężkie reakcje nadwrażliwości, złośliwy zespół neuroleptyczny, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, śpiączkę wątrobową oraz nagłą śmierć sercową. Występują również rzadkie i nieznane częstościowo zaburzenia psychiczne, takie jak myśli i próby samobójcze, omamy, mania, zaburzenia psychotyczne, tiki, uzależnienie oraz różnorodne objawy neurologiczne i naczyniowo-mózgowe (w tym udary i krwotoki).
Ważne jest monitorowanie parametrów morfologicznych krwi oraz funkcji wątroby podczas terapii, ze względu na ryzyko hematologicznych i wątrobowych działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze oraz rzadkie przypadki dusznicy bolesnej i zaburzeń rytmu serca. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza tych o ciężkim przebiegu, konieczne jest zgłaszanie ich do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego. Lekarz powinien uwzględnić indywidualne predyspozycje pacjenta oraz wiek, a także prowadzić stałą ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii metylofenidatem. Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów pediatrycznych ze względu na możliwe opóźnienie wzrostu oraz u osób z ryzykiem zaburzeń psychicznych i sercowo-naczyniowych.
akatyzja, astenia, bezsenność, bradykardia, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, hormon stymulujący tarczycę, jadłowstręt, klasyfikacja częstości działań niepożądanych, krwiomocz, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy typu grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, szumy uszne, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, urojenia, wysypka polekowa, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia psychotyczne, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 30 mg 30 mg

Metylofenidat, substancja czynna Medikinet CR 30 mg (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, krążenia, naczyniowy, pokarmowy, wątrobowy, hematologiczny oraz inne. Najczęściej obserwuje się ból głowy (≥1/10), bezsenność, nerwowość, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, nudności i suchość w jamie ustnej. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, udary mózgu, zawał mięśnia sercowego, próby samobójcze, pancytopenia czy śpiączka wątrobowa. U dzieci długotrwałe stosowanie może prowadzić do opóźnienia wzrostu i zmniejszenia masy ciała, co wymaga regularnej kontroli parametrów antropometrycznych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, migrena, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opóźnienie wzrostu, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry