zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych

Zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS – Reversible Cerebral Vasoconstriction Syndrome) to stan charakteryzujący się nagłymi, silnymi bólami głowy (często o charakterze piorunującym) oraz przejściowym, odwracalnym zwężeniem tętnic mózgowych. Jest to stosunkowo rzadka jednostka chorobowa, jednak coraz częściej rozpoznawana dzięki postępowi w neuroobrazowaniu.

Patofizjologia RCVS obejmuje przemijające zaburzenia autoregulacji naczyniowej, prowadzące do segmentalnego zwężenia tętnic mózgowych. Czynniki ryzyka obejmują okres poporodowy, ekspozycję na substancje wazoaktywne (w tym niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwbólowe, narkotyki) oraz predyspozycje genetyczne. RCVS występuje częściej u kobiet, szczególnie w wieku 20-50 lat.

Diagnostyka opiera się na obrazowaniu naczyń mózgowych (angio-MR, angio-TK lub klasyczna angiografia), które wykazuje charakterystyczne segmentalne zwężenia tętnic, przypominające „sznur korali”. Kluczową cechą różnicującą jest odwracalność tych zmian w badaniach kontrolnych (zazwyczaj w ciągu 12 tygodni). W płynie mózgowo-rdzeniowym zazwyczaj nie stwierdza się nieprawidłowości.

Leczenie RCVS obejmuje unikanie czynników wyzwalających, kontrolę ciśnienia tętniczego oraz stosowanie blokerów kanału wapniowego (głównie nimodypiny), które zmniejszają skurcz naczyń. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, z całkowitym ustąpieniem objawów w ciągu 1-3 miesięcy, jednak u około 5-10% pacjentów mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak udar niedokrwienny, krwotok śródmózgowy lub podpajęczynówkowy.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl