Działania niepożądane
Acatar Zatoki 200 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Acatar Zatoki, zawierający ibuprofen 200 mg oraz chlorowodorek pseudoefedryny 30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują niestrawność, ból brzucha, nudności (częstość niezbyt częsta ≥ 1/1000 do < 1/100), a także poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, perforacja (bardzo rzadko < 1/10 000). Neurologiczne działania niepożądane obejmują bóle głowy (niezbyt często), zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie (rzadko), a także rzadkie, ale poważne zespoły PRES i RCVS. Pseudoefedryna może wywoływać tachykardię, zaburzenia rytmu serca oraz objawy neuropsychiatryczne, takie jak lęk i omamy. Istotne są również potencjalne nefrotoksyczne działania ibuprofenu, w tym martwica brodawek nerkowych i niewydolność nerek (bardzo rzadko), a także ryzyko zaburzeń hematologicznych (anemia, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza) i ciężkich reakcji skórnych (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka).
- Działania niepożądane leku Acatar Zatoki
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia oka
- Tabela działań niepożądanych leku Acatar Zatoki
Działania niepożądane leku Acatar Zatoki
Produkt leczniczy Acatar Zatoki (zawierający ibuprofen 200 mg oraz chlorowodorek pseudoefedryny 30 mg w postaci tabletek powlekanych) może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa preparatu ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego prowadzenia terapii i monitorowania pacjentów.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały skategoryzowane według standardowej klasyfikacji częstości występowania:2
- Bardzo często: ≥ 1/10
- Często: ≥ 1/100, < 1/10
- Niezbyt często: ≥ 1/1000, < 1/100
- Rzadko: ≥ 1/10 000, < 1/1000
- Bardzo rzadko: < 1/10 000
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Zaburzenia żołądka i jelit
Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego są jedną z najczęstszych kategorii działań niepożądanych leku Acatar Zatoki. Obejmują one spektrum objawów od łagodnych dolegliwości trawiennych po poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego.3
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia choroby wrzodowej, perforacji czy krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą mieć konsekwencje zagrażające życiu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.4
Z komponentem pseudoefedryny związane są natomiast takie objawy jak niestrawność i inne zaburzenia czynności przewodu pokarmowego.5
Z częstością nieznaną odnotowano przypadki niedokrwiennego zapalenia jelita grubego.6
Zaburzenia układu nerwowego
Lek może powodować różnorodne zaburzenia neurologiczne o zróżnicowanej częstości występowania i nasileniu.7
Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne:8
- Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES)
- Zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS)
Pseudoefedryna może dodatkowo powodować takie objawy jak zawroty głowy, bezsenność, niepokój, lęk, omamy, a w rzadkich przypadkach drżenia.9
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Stosowanie leku Acatar Zatoki wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń nerkowych o różnym nasileniu.10
W skrajnych przypadkach może dojść do martwicy brodawek nerkowych i niewydolności nerek. Dodatkowo, pseudoefedryna może powodować rzadko niekontrolowane wydalanie moczu.11
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby, szczególnie podczas długotrwałego stosowania leku.12 Objawy hepatotoksyczności powinny być monitorowane u pacjentów przyjmujących Acatar Zatoki przez dłuższy okres.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia wskaźników morfologii krwi, takie jak anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia i agranulocytoza.13
Pierwszymi objawami hematologicznych działań niepożądanych mogą być:14
- Gorączka
- Ból gardła
- Powierzchowne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej
- Objawy grypopodobne
- Zmęczenie
- Krwawienia (np. siniaki, wybroczyny, plamica, krwawienie z nosa)
Dodatkowo, pseudoefedryna może rzadko powodować trombocytopenię.15
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak:16
- Rumień wielopostaciowy
- Zespół Stevensa-Johnsona
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
Z częstością nieznaną odnotowano także:17
- Reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)
- Ciężkie reakcje skórne, w tym ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP)
- Reakcje nadwrażliwości na światło
Pseudoefedryna może powodować zaczerwienienia i wysypki oraz przyczyniać się do wystąpienia ciężkich reakcji skórnych, w tym ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP).18
Zaburzenia układu immunologicznego
Niezbyt często mogą wystąpić pokrzywka i świąd.19
Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak:20
- Obrzęk twarzy, języka i krtani
- Duszność
- Tachykardia
- Hipotensja
- Wstrząs
- Zaostrzenie astmy i skurcz oskrzeli
U pacjentów z istniejącymi chorobami autoimmunologicznymi (toczeń rumieniowaty układowy, mieszana choroba tkanki łącznej) podczas leczenia ibuprofenem odnotowano pojedyncze przypadki objawów występujących w aseptycznym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, takich jak:21
- Sztywność karku
- Ból głowy
- Nudności
- Wymioty
- Gorączka
- Dezorientacja
Zaburzenia serca
Podczas stosowania leków z grupy NLPZ (do których należy ibuprofen) w dużych dawkach odnotowano występowanie:22
- Obrzęków
- Nadciśnienia tętniczego
- Niewydolności serca
Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg/dobę), może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych (na przykład zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu).23
Z częstością nieznaną może wystąpić Zespół Kounisa (alergiczny ostry zespół wieńcowy).24
Pseudoefedryna może powodować tachykardię i zaburzenia rytmu serca.25
Zaburzenia oka
Z częstością nieznaną odnotowano przypadki niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego.26
Tabela działań niepożądanych leku Acatar Zatoki
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często | Niestrawność, ból brzucha, nudności | Objawy dyspeptyczne występujące podczas terapii, zazwyczaj o umiarkowanym nasileniu |
| Rzadko | Biegunka, wzdęcia, zaparcia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka | Dolegliwości mogą wymagać modyfikacji leczenia | |
| Bardzo rzadko | Smołowate stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Crohna, choroba wrzodowa, perforacja, krwawienie z przewodu pokarmowego | Poważne powikłania, mogące stanowić zagrożenie życia, szczególnie u osób w podeszłym wieku | |
| Częstość nieznana | Niedokrwienne zapalenie jelita grubego | Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Bóle głowy | Objawy zwykle o umiarkowanym nasileniu |
| Rzadko | Zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość, uczucie zmęczenia | Objawy mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Częstość nieznana | Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES), zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), depresja, reakcje psychotyczne, szumy uszne, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych szczególnie u osób z chorobami autoimmunologicznymi | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Obrzęki | Mogą świadczyć o retencji płynów |
| Bardzo rzadko | Zmniejszenie ilości wydalanego moczu, niewydolność nerek, martwica brodawek nerkowych | Ciężkie powikłania nefrotoksyczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko | Zaburzenia czynności wątroby | Szczególnie podczas długotrwałego stosowania leku, monitorowanie funkcji wątroby wskazane |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza | Powikłania hematologiczne objawiające się: gorączką, bólem gardła, owrzodzeniami jamy ustnej, objawami grypopodobnymi, zmęczeniem, krwawieniami |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko | Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Ciężkie reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej |
| Częstość nieznana | Zespół DRESS, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcje nadwrażliwości na światło | Ciężkie reakcje polekowe wymagające odstawienia leku i interwencji medycznej | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Pokrzywka i świąd | Objawy nadwrażliwości o umiarkowanym nasileniu |
| Bardzo rzadko | Ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka i krtani, duszność, tachykardia, hipotensja, wstrząs), zaostrzenie astmy i skurcz oskrzeli | Stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Zaburzenia serca | Często przy dużych dawkach | Obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca | Objawy nasilone przy stosowaniu dużych dawek ibuprofenu, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia |
| Częstość nieznana | Zespół Kounisa, tętnicze incydenty zatorowo-zakrzepowe | Zwiększone ryzyko przy stosowaniu dużych dawek ibuprofenu (2400 mg/dobę) | |
| Zaburzenia oka | Częstość nieznana | Niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego | Możliwe pogorszenie widzenia wymagające oceny okulistycznej |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.27
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:28
- Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania