ototoksyczność salicylanów
Ototoksyczność salicylanów to zjawisko uszkodzenia układu słuchowego w wyniku działania kwasu acetylosalicylowego i jego pochodnych. Najczęściej objawia się odwracalnym szumem w uszach (tinnitusem) i przejściowym niedosłuchem, które występują po przyjęciu dużych dawek tych leków.
Mechanizm ototoksyczności salicylanów obejmuje zaburzenie funkcji komórek słuchowych zewnętrznych w narządzie Cortiego, zmniejszenie przepływu krwi w ślimaku oraz wpływ na procesy biochemiczne w układzie słuchowym. Salicylany mogą również wpływać na neurony drogi słuchowej poprzez oddziaływanie na przewodnictwo jonowe i potencjały błonowe.
Ryzyko ototoksyczności wzrasta przy stężeniu salicylanów w surowicy powyżej 200-300 mg/l. Szczególnie narażone są osoby starsze, pacjenci z istniejącymi wcześniej zaburzeniami słuchu oraz osoby przyjmujące jednocześnie inne leki ototoksyczne. W przeciwieństwie do aminoglikozydów, ototoksyczność salicylanów jest zazwyczaj odwracalna po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki.
Monitorowanie objawów ototoksyczności jest istotnym elementem opieki nad pacjentami przyjmującymi duże dawki salicylanów, szczególnie w terapii przewlekłej, jak w przypadku chorób reumatycznych. W przypadku pojawienia się szumów usznych należy rozważyć modyfikację leczenia lub zastosowanie alternatywnych leków przeciwzapalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Mobilat, żel o składzie 0,2 g mukopolisacharydowego polisiarczanu, 1,0 g ekstraktu z kory nadnerczy oraz 2,0 g kwasu salicylowego na 100 g, charakteryzuje się niskim ryzykiem przedawkowania ze względu na zewnętrzną formę aplikacji. Jednak przypadkowe spożycie, zwłaszcza u dzieci oraz pacjentów z dysfunkcją wątroby lub nerek, może prowadzić do zatrucia salicylanami. Objawy kliniczne zatrucia obejmują wymioty, nasilone pocenie się, tachykardię (>100 uderzeń/min), hiperwentylację, gorączkę, szumy uszne, zaburzenia świadomości (od splątania do śpiączki), zasadowicę oddechową oraz zasadowy odczyn moczu (pH >7,0). Wczesne rozpoznanie i monitorowanie stężenia salicylanów w surowicy oraz parametrów kwasowo-zasadowych są kluczowe dla skutecznego leczenia.
dializa, diureza forsowana, działanie ogólnoustrojowe, ekstrakt z kory nadnerczy, gorączka, hiperwentylacja, kwas salicylowy, leczenie objawowe, monitorowanie EKG, mukopolisacharydowy polisiarczan, nadwrażliwość na salicylany, nasilone pocenie, niewydolność nerek, ototoksyczność salicylanów, płukanie żołądka, stężenie salicylanów w surowicy, szum uszny, tachykardia, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zasadowica oddechowa, zasadowy odczyn moczu, zatrucie salicylanami