agonista morfiny
Agoniści morfiny to grupa związków, które wiążą się z receptorami opioidowymi w układzie nerwowym i wywołują działanie podobne do morfiny. Działają głównie na receptory μ (mu), ale mogą również oddziaływać na receptory δ (delta) i κ (kappa), choć z różnym powinowactwem.
Mechanizm działania agonistów morfiny polega na hamowaniu uwalniania neuroprzekaźników bólowych w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zniesienia odczuwania bólu. Dodatkowo związki te wywołują efekty takie jak sedacja, euforia, depresja oddechowa oraz zaparcia. Do agonistów morfiny zaliczamy m.in. kodeinę, oksykodon, fentanyl, metadon czy hydromorfon.
W praktyce klinicznej agoniści morfiny stosowani są głównie w leczeniu bólu o średnim i dużym nasileniu, szczególnie w bólu nowotworowym, pourazowym i pooperacyjnym. Ich stosowanie wiąże się z ryzykiem rozwoju tolerancji, uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz zespołu abstynencyjnego przy nagłym odstawieniu. Z tego powodu ich przepisywanie i stosowanie podlega ścisłej kontroli.