wstrząs sercowo-naczyniowy

Wstrząs sercowo-naczyniowy (kardiogenny) to stan zagrożenia życia, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi do narządów, powodując ich niedotlenienie i dysfunkcję. Najczęstszą przyczyną jest zawał serca obejmujący znaczną część lewej komory (powyżej 40% jej masy mięśniowej), prowadzący do ostrej niewydolności serca.

Klinicznie wstrząs kardiogenny charakteryzuje się spadkiem ciśnienia tętniczego (skurczowe <90 mmHg), tachykardią, oligurią (objętość moczu <0,5 ml/kg/h), zaburzeniami świadomości oraz objawami hipoperfuzji obwodowej (zimne, blade kończyny, wydłużony czas powrotu kapilarnego). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost poziomu mleczanów, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej oraz pogorszenie funkcji nerek.

Diagnostyka obejmuje EKG, badanie echokardiograficzne, oznaczenie markerów sercowych, monitorowanie parametrów hemodynamicznych i gazometrię. Leczenie wymaga natychmiastowej interwencji i obejmuje rewaskularyzację wieńcową (PCI lub CABG), farmakoterapię (leki inotropowe i wazopresory), mechaniczne wspomaganie krążenia (kontrapulsacja wewnątrzaortalna, ECMO, urządzenia do wspomagania pracy komór) oraz leczenie przyczyny podstawowej.

Mimo postępów w leczeniu, wstrząs kardiogenny wciąż wiąże się z wysoką śmiertelnością, sięgającą 40-50%. Szybka diagnostyka, wczesne wdrożenie leczenia i interdyscyplinarne podejście mają kluczowe znaczenie dla poprawy rokowania pacjentów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Kopiryna – tabletki od bólu głowy 400 mg + 50 mg

Przedawkowanie leku Kopiryna, zawierającego 400 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 50 mg kofeiny, prowadzi do wieloukładowej toksyczności manifestującej się po około 2 godzinach od przyjęcia. Wczesne objawy obejmują tachypnoe, nudności, wymioty, bóle brzucha, ból i zawroty głowy, szumy uszne, głuchotę, nadmierne pocenie oraz obniżenie stężenia protrombiny, co może skutkować zaburzeniami krzepnięcia. W ciężkich przypadkach obserwuje się hiperwentylację, gorączkę, zaburzenia świadomości, kwasice metaboliczne i oddechowe, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechową, ciężką hipoglikemię, krwiomocz, pobudzenie ruchowe, drgawki (również związane z kofeiną) oraz śpiączkę. Patomechanizm obejmuje toksyczne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, układ oddechowy, hemostazę oraz metabolizm glukozy i elektrolitów.
dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, drgawki, działanie kardiotoksyczne, działanie ototoksyczne, forsowana diureza alkaliczna, hemodializa, hemostaza, hiperwentylacja, hipoglikemia, kofeina, kwas acetylosalicylowy, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, niewydolność oddechowa, nudności, ośrodek oddechowy, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej żołądka, protrombina, śpiączka, symptomatologia zatrucia, szumy uszne, tachypnoe, węgiel aktywny, wstrząs sercowo-naczyniowy, wymioty, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zasadowica oddechowa, zawroty głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – LisiHEXAL 5 5 mg

Przedawkowanie lizynoprylu, inhibitora ACE, prowadzi do istotnego niedociśnienia tętniczego, wstrząsu sercowo-naczyniowego, zaburzeń elektrolitowych (np. hiperkaliemii, hiponatremii), niewydolności nerek oraz kwasicy metabolicznej. Objawy kliniczne obejmują m.in. tachykardię, bradykardię, kołatanie serca, zawroty głowy, hiperwentylację oraz suchy kaszel spowodowany wzrostem stężenia bradykininy. Mechanizmy patofizjologiczne wynikają z nadmiernej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron, prowadzącej do hipoperfuzji narządów i zaburzeń homeostazy wodno-elektrolitowej. Wartości parametrów laboratoryjnych do monitorowania to m.in. stężenia sodu, potasu, chlorków, kreatyniny, mocznika, GFR oraz gazometria krwi tętniczej, a także ciągłe monitorowanie EKG i parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, saturacja). Leczenie przedawkowania lizynoprylu wymaga hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii lub toksykologii klinicznej z możliwością ciągłego monitorowania. Postępowanie obejmuje dożylne podanie roztworu soli fizjologicznej w celu wyrównania niedociśnienia, zastosowanie leków wazopresyjnych (angiotensyna II, katecholaminy) w przypadku opornego niedociśnienia, a także eliminację leku poprzez wywołanie wymiotów, płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego i siarczanu sodu. W ciężkich przypadkach wskazana jest hemodializa. Leczenie bradykardii opornej na farmakoterapię może wymagać czasowej elektrostymulacji serca. Częstotliwość monitorowania parametrów powinna być dostosowana do stanu pacjenta, często co 1-2 godziny w fazie ostrej. Nieleczone przedawkowanie grozi niewydolnością wielonarządową i poważnymi powikłaniami neurologicznymi.
angiotensyna II, bradykardia, elektrostymulacja serca, gazometria krwi tętniczej, hemodializa, hiperkaliemia, hiperwentylacja, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, kwasica metaboliczna, lek wazopresyjny, lizynopryl, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, ostra niewydolność nerek, suchy kaszel, tachykardia, toksykologia kliniczna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zawrót głowy
Leksykon substancji czynnych
Etoksybenzamid – Przedawkowanie

Etoksybenzamid, stosowany w preparacie Koferina w dawce 100 mg wraz z kwasem acetylosalicylowym (300 mg) i kofeiną (50 mg), może powodować poważne objawy przedawkowania pojawiające się około 2 godzin po spożyciu. Dominują symptomy toksycznego działania kwasu acetylosalicylowego, takie jak przyspieszenie oddechu, nudności, wymioty, bóle brzucha, bóle i zawroty głowy, szumy uszne, głuchota oraz zmniejszenie stężenia protrombiny. W ciężkich przypadkach obserwuje się hiperwentylację, gorączkę, zaburzenia świadomości, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechową, ciężką hipoglikemię, krwiomocz, drgawki i śpiączkę. Kofeina dodatkowo nasila pobudzenie OUN, co może prowadzić do drgawek wymagających specyficznego leczenia.
ból brzucha, ból głowy, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, drgawki, etoksybenzamid, głuchota, gorączka, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia, kofeina, krwiomocz, kwas acetylosalicylowy, nadmierna potliwość, niewydolność oddechowa, nudności, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, protrombina, przedawkowanie leku, śpiączka, szum w uszach, węgiel aktywny, wstrząs sercowo-naczyniowy, wymioty, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenie świadomości, zatrucie ciężkie, zawrót głowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pronoran 50 mg

Pirybedyl w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu (50 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym sacharozę (57,17 mg/tabletkę), co jest istotne u osób z zaburzeniami metabolicznymi. Lek nie powinien być stosowany w stanach niestabilności hemodynamicznej, takich jak wstrząs sercowo-naczyniowy, gdzie może nasilić hipotensję i pogorszyć perfuzję tkankową, oraz w ostrej fazie zawału mięśnia sercowego ze względu na wysokie ryzyko powikłań.
Interakcje lekowe stanowią kluczowe przeciwwskazanie do terapii pirybedylem – lek Pronoran nie powinien być podawany pacjentom przyjmującym neuroleptyki, z wyjątkiem klozapiny, ze względu na wzajemne znoszenie działania terapeutycznego. Pirybedyl, jako agonista receptorów dopaminergicznych, może osłabiać efekt przeciwpsychotyczny neuroleptyków, które z kolei hamują jego działanie w leczeniu parkinsonizmu. Przed włączeniem pirybedylu do terapii konieczna jest dokładna weryfikacja stosowanych leków, zwłaszcza u pacjentów poddawanych politerapii, aby uniknąć niebezpiecznych interakcji.
agonista dopaminergiczny, działanie przeciwpsychotyczne, hipotensja, interakcje lekowe, klasyczny neuroleptyk, klozapina, lek neuroleptyczny, niestabilność hemodynamiczna, ostry zawał mięśnia sercowego, parkinsonizm, perfuzja tkankowa, pirybedyl, politerapia, profil receptorowy, przeciwwskazania kardiologiczne, reakcja alergiczna, sacharoza, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenia metaboliczne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nitromint

Preparat Nitromint, zawierający 0,4 mg triazotanu glicerolu w dawce podjęzykowej, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami hemodynamicznymi, takimi jak wstrząs sercowo-naczyniowy, zapaść, ciężka stenoza zastawki mitralnej, tamponada osierdzia czy niedociśnienie ortostatyczne. U pacjentów z ciśnieniem skurczowym poniżej 90 mm Hg oraz w wstrząsie kardiogennym stosowanie leku jest możliwe jedynie przy zapewnieniu odpowiedniego ciśnienia końcowo-rozkurczowego lewej komory (np. kontrpulsacja wewnątrzaortalna, leki inotropowe). Dodatkowo, u chorych z chorobami naczyń mózgowych, stenozą aortalną, przerostem lewej komory oraz po zawale mięśnia sercowego konieczne jest monitorowanie parametrów hemodynamicznych ze względu na ryzyko pogorszenia perfuzji mózgowej i mięśnia sercowego oraz wystąpienia niedociśnienia tętniczego z bradykardią.
aerozol podjęzykowy, choroba naczyń mózgowych, dławica piersiowa, hipoksemia, hipoksja pęcherzykowa, hipotonia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrpulsacja wewnątrzaortalna, kwas wanilomigdałowy, lek inotropowo dodatni, migrena, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, objaw Eulera-Liljestranda, ostra niewydolność serca, parametry hemodynamiczne, przerost lewej komory, serce płucne, stenoza aortalna, stenoza zastawki mitralnej, tamponada osierdzia, tolerancja krzyżowa, tolerancja na lek, triazotan glicerolu, uzależnienie fizyczne, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapaść sercowo-naczyniowa, zawał mięśnia sercowego
Leksykon substancji czynnych
Pirybedyl – Przeciwwskazania stosowania

Pirybedyl, substancja czynna leku Pronoran 50 mg (tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na pirybedyl lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę (57,17 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują wstrząs sercowo-naczyniowy oraz ostrą fazę zawału mięśnia sercowego ze względu na ryzyko pogorszenia hemodynamiki. Ponadto, pirybedyl nie powinien być stosowany jednocześnie z neuroleptykami, z wyjątkiem klozapiny, ze względu na potencjalne interakcje farmakodynamiczne zagrażające bezpieczeństwu pacjenta. Wywiad alergologiczny jest niezbędny przed rozpoczęciem terapii, aby wykluczyć ryzyko reakcji nadwrażliwości o różnym nasileniu klinicznym.
hipotensja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, klozapina, monitorowanie kardiologiczne, nadwrażliwość na substancję czynną, neuroleptyk, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedostateczna perfuzja tkankowa, niestabilna choroba wieńcowa, nietolerancja cukrów, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, niewydolność układu krążenia, pirybedyl, Pronoran, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, stan hemodynamiczny, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs sercowo-naczyniowy, wywiad alergologiczny, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złożona farmakoterapia
Leksykon substancji czynnych
Triazotan glicerolu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Triazotan glicerolu, substancja czynna preparatu Nitromint (0,4 mg/dawkę), wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na potencjalne działania ogólnoustrojowe, zwłaszcza w układzie sercowo-naczyniowym. Stosowanie leku jest przeciwwskazane przy ciężkiej hipotensji (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg) oraz wymaga ostrożności u pacjentów z ostrym wstrząsem sercowo-naczyniowym, tamponadą osierdzia, stenozą zastawki mitralnej, niedociśnieniem ortostatycznym, chorobami naczyń mózgowych, chorobami płuc i sercem płucnym. Triazotan glicerolu może nasilać niedotlenienie i zaburzać stosunek wentylacji do perfuzji, szczególnie u pacjentów z hipoksemią i chorobami drobnych dróg oddechowych. W przypadku zawału mięśnia sercowego i ostrej niewydolności serca konieczne jest monitorowanie parametrów hemodynamicznych, gdyż lek może wywołać niedociśnienie z bradykardią. U pacjentów z przerostem lewej komory i stenozą aortalną stosowanie preparatu wymaga ostrożności ze względu na ryzyko pogorszenia ukrwienia mięśnia sercowego.
bradykardia, choroba naczyń mózgowych, ciśnienie śródgałkowe, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dławica piersiowa, glikol propylenowy, hipoksemia, hipoksja pęcherzykowa, hipotonia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrpulsacja wewnątrzaortalna, kwas wanilomigdałowy, lek inotropowo dodatni, migrena, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mózgu, niedotlenienie, objaw Eulera-Liljestranda, ostra niewydolność serca, przerost lewej komory, serce płucne, stenoza aortalna, stenoza zastawki mitralnej, tamponada osierdzia, tolerancja krzyżowa, triazotan glicerolu, układ sercowo-naczyniowy, wazokonstrykcja, wstrząs kardiogenny, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenia hemodynamiczne, zaciskające zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Proficar 75 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) zawartego w leku Proficar (75 mg, tabletki dojelitowe) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, szczególnie u osób starszych i dzieci. Objawy kliniczne przedawkowania dzielą się na łagodne i ciężkie, obejmując m.in. drżenia rąk, nudności, wymioty, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (zasadowica oddechowa, kwasica ketonowa), zaburzenia neurologiczne (dezorientacja, śpiączka, drgawki), a także poważne powikłania takie jak wstrząs sercowo-naczyniowy, hipoglikemia, krwiomocz i niewydolność wielonarządowa. W ciężkich przypadkach stężenie salicylanów w osoczu przekracza 500 mg/l (3,6 mmol/l) u dorosłych lub 300 mg/l (2,2 mmol/l) u dzieci, co wymaga intensywnej terapii i monitorowania parametrów biochemicznych, w tym pH, pCO2, stężenia wodorowęglanów i potasu.
dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, hemodializa, hipoglikemia, hipokaliemia, intensywna terapia, krwiomocz, kwas acetylosalicylowy, kwasica, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, neurotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, ototoksyczność salicylanów, płukanie żołądka, proteinuria, równowaga kwasowo-zasadowa, tabletki dojelitowe, toksykologia kliniczna, węgiel aktywowany, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenie słuchu, zasadowica oddechowa
Leksykon leków
Przedawkowanie – AntyGrypin 500 mg + 150 mg + 50 mg

Przedawkowanie preparatu AntyGrypin, zawierającego 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 150 mg kwasu askorbowego oraz 50 mg kofeiny, prowadzi do wieloukładowej toksyczności, głównie z powodu kwasu acetylosalicylowego i kofeiny. Objawy kliniczne obejmują tachypnoe, nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, szumy uszne, gorączkę, nadmierne pocenie, pokrzywkę, zmniejszoną krzepliwość krwi, krwawienia z przewodu pokarmowego, hipoglikemię, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (kwasica metaboliczna z zasadowicą oddechową), śpiączkę, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechową, krwiomocz, drgawki oraz objawy neurotoksyczne i kardiotoksyczne związane z kofeiną, takie jak pobudzenie, drżenie rąk, tachykardia, arytmie, bezsenność, niepokój i zaburzenia koncentracji.
arytmia nadkomorowa, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, drgawki, działanie toksyczne, hemodializa, hipoglikemia, kofeina, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwasica metaboliczna, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, niewydolność oddechowa, parametry koagulologiczne, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, receptor adenozynowy, salicylizm, śpiączka, szumy uszne, tachypnoe, technika nerkozastępcza, węgiel aktywny, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia termoregulacji, zasadowica oddechowa
Leksykon leków
Przedawkowanie – LisiHEXAL 20 20 mg

Przedawkowanie lizynoprylu, inhibitora konwertazy angiotensyny (ACE), może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak znaczne niedociśnienie tętnicze, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenia elektrolitowe (np. hiperkaliemia), niewydolność nerek z podwyższonym stężeniem kreatyniny, hiperwentylacja, tachykardia, bradykardia, zawroty głowy, lęk oraz suchy kaszel. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują nadmierną blokadę układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), co prowadzi do zaburzeń homeostazy wodno-elektrolitowej i hemodynamicznej. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, a dane kliniczne dotyczące przedawkowania lizynoprylu u ludzi są ograniczone, co podkreśla konieczność szybkiego rozpoznania i odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
angiotensyna II, bradykardia, elektrostymulacja serca, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hiperwentylacja, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel suchy, katecholamina, kołatanie serca, lizynopryl, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, płukanie żołądka, rozrusznik zewnętrzny, saturacja, siarczan sodu, sól fizjologiczna, stężenie kreatyniny, tachykardia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, węgiel aktywowany, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zawrót głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – LisiHEXAL 10 10 mg

Przedawkowanie lizynoprilu, inhibitora konwertazy angiotensyny (ACEI), może prowadzić do poważnych powikłań obejmujących układ sercowo-naczyniowy, nerkowy oraz oddechowy. Kluczowe objawy to niedociśnienie tętnicze, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hiperkaliemia), niewydolność nerek, tachykardia, bradykardia, hiperwentylacja oraz suchy kaszel. Niedociśnienie tętnicze może skutkować hipoperfuzją narządową, a hiperkaliemia stanowi zagrożenie dla układu przewodzącego serca. Niewydolność nerek wynika ze spadku przepływu krwi przez nerki i może wymagać terapii nerkozastępczej. Objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy i lęk, są związane z hipoperfuzją mózgową i pogorszeniem stanu klinicznego pacjenta.
angiotensyna II, bradykardia, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diureza, dożylna podaż płynów, elektrostymulacja serca, farmakoterapia wazopresyjna, hemodializa, hiperkaliemia, hiperwentylacja, hipoperfuzja mózgowa, hipoperfuzja narządowa, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, katecholamina, kołatanie serca, kreatynina w surowicy, leczenie nerkozastępcze, lizynopryl, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, pozycja przeciwwstrząsowa, roztwór soli fizjologicznej, stężenie elektrolitów, tachykardia, terapia nerkozastępcza, układ renina-angiotensyna-aldosteron, węgiel aktywowany, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zawroty głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Upsarin C 330 mg + 200 mg

Przedawkowanie preparatu Upsarin C, zawierającego 330 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 200 mg kwasu askorbinowego, może prowadzić do rozwoju objawów o różnym nasileniu w ciągu 24 godzin od zażycia. W lekkim i umiarkowanym zatruciu dominują objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy, dezorientacja, drżenia rąk), ze strony narządu słuchu (szumy uszne, zaburzenia słuchu) oraz układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). W ciężkich przypadkach obserwuje się poważne zaburzenia, takie jak hiperwentylacja, kwasica ketonowa i metaboliczna, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechowa, ciężka hipoglikemia, drgawki, a nawet śpiączkę, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
ciężkie zatrucie, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, diureza alkaliczna, drżenie rąk, gospodarka kwasowo-zasadowa, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia ciężka, hospitalizacja pacjenta, krwiomocz, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, nadmierne pocenie, niewydolność oddechowa, pacjent geriatryczny, płukanie żołądka, szumy uszne, węgiel aktywowany, wstrząs sercowo-naczyniowy, zaburzenie słuchu, zaburzenie świadomości, zasadowica oddechowa