parkinsonizm jatrogenny

Parkinsonizm jatrogenny to zespół objawów przypominających chorobę Parkinsona, który rozwija się w wyniku stosowania określonych leków lub procedur medycznych. Najczęstszą przyczyną są leki blokujące receptory dopaminowe, zwłaszcza klasyczne neuroleptyki (haloperidol, chlorpromazyna), niektóre leki przeciwwymiotne (metoklopramid), stabilizatory naczyniowe (flunaryzyna, cynaryzyna) oraz leki przeciwarytmiczne (amiodaron).

Objawy parkinsonizmu jatrogennego obejmują spowolnienie ruchowe (bradykinezję), sztywność mięśniową, drżenie spoczynkowe oraz zaburzenia postawy i chodu. W przeciwieństwie do idiopatycznej choroby Parkinsona, objawy są zwykle symetryczne i rozwijają się stosunkowo szybko po rozpoczęciu leczenia lekiem wywołującym. Charakterystyczne jest również częstsze występowanie wczesnej akatyzji (niepokoju ruchowego) oraz późnych dyskinez.

Rozpoznanie parkinsonizmu jatrogennego opiera się na dokładnym wywiadzie farmakologicznym oraz badaniu neurologicznym. Kluczowe znaczenie ma ustalenie związku czasowego między rozpoczęciem stosowania leku a wystąpieniem objawów. W diagnostyce różnicowej istotne jest odróżnienie od idiopatycznej choroby Parkinsona i parkinsonizmu naczyniowego. Badania obrazowe (MRI) mogą być pomocne w wykluczeniu innych przyczyn parkinsonizmu.

Leczenie polega przede wszystkim na odstawieniu lub zmianie leku wywołującego objawy. W większości przypadków objawy ustępują w ciągu kilku tygodni lub miesięcy po zaprzestaniu stosowania leku, choć u niektórych pacjentów mogą utrzymywać się dłużej. W przypadku konieczności kontynuacji terapii lekiem wywołującym parkinsonizm można rozważyć zmniejszenie dawki lub zastosowanie leków antycholinergicznych (triheksyfenidyl, biperiden), amantadyny lub lewodopy.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl