układ pozaustrojowy
Układ pozaustrojowy (ECMO – Extracorporeal Membrane Oxygenation) to zaawansowana technika medyczna stosowana jako tymczasowe wsparcie funkcji oddechowej, krążeniowej lub obu jednocześnie u pacjentów z ciężką niewydolnością oddechową lub krążeniową, oporną na konwencjonalne metody leczenia.
System ECMO działa poprzez pobieranie krwi z organizmu pacjenta, natlenienie jej poza ustrojem i usuwanie dwutlenku węgla za pomocą oksygenatora (sztucznej membrany), a następnie zwrotne wprowadzenie krwi do układu krążenia. Wyróżnia się dwa główne typy ECMO: żylno-żylne (VV-ECMO) stosowane w niewydolności oddechowej oraz żylno-tętnicze (VA-ECMO) wykorzystywane w niewydolności krążeniowej.
Główne wskazania do zastosowania ECMO obejmują zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zapalenie płuc oporne na leczenie, wstrząs kardiogenny, zatrzymanie krążenia, niewydolność przeszczepionego narządu oraz jako pomost do przeszczepu serca lub płuc. Procedura wymaga wyspecjalizowanego zespołu medycznego oraz ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne powikłania, takie jak krwawienia, zakażenia czy powikłania zakrzepowo-zatorowe.
Skuteczność ECMO jest najwyższa w przypadku pacjentów z potencjalnie odwracalną przyczyną niewydolności narządowej lub jako terapia pomostowa do dalszego leczenia. W ostatnich latach obserwuje się znaczący postęp technologiczny w konstrukcji systemów ECMO, co przyczyniło się do poprawy wyników leczenia i zwiększenia dostępności tej metody w ośrodkach medycznych.