cyklopentolat
Cyklopentolat to substancja aktywna należąca do grupy leków przeciwcholinergicznych, działających antagonistycznie na receptory muskarynowe. Jest powszechnie stosowany w okulistyce jako środek rozszerzający źrenice (mydriasis) oraz porażający mięsień rzęskowy, co prowadzi do zahamowania akomodacji (cykloplegia).
Lek ten blokuje receptory muskarynowe w mięśniu zwieraczu źrenicy i mięśniu rzęskowym, co umożliwia rozszerzenie źrenicy i zahamowanie akomodacji. Efekt cykloplegiczny pozwala na dokładne badanie refrakcji oka, szczególnie u dzieci, u których występuje silna akomodacja.
Cyklopentolat charakteryzuje się szybkim początkiem działania (15-30 minut) oraz relatywnie krótkim czasem działania (24 godziny), co czyni go częstym wyborem w praktyce okulistycznej. Jest dostępny w postaci kropli do oczu w różnych stężeniach (0,5%, 1%, 2%), a dobór stężenia zależy od celu badania oraz wieku pacjenta.
Do najczęstszych działań niepożądanych cyklopentolatu należą: przejściowe pieczenie po podaniu, reakcje alergiczne, światłowstręt, zaburzenia widzenia, suchość w jamie ustnej oraz możliwe działania ogólnoustrojowe przy przedawkowaniu (szczególnie u dzieci), takie jak dezorientacja, halucynacje czy zaburzenia koordynacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pilokarpina – Interakcje
Pilocarpinum WZF 2% (20 mg/ml, krople do oczu) wykazuje działanie cholinomimetyczne, które może być antagonizowane przez leki cholinolityczne okulistyczne takie jak atropina, tropikamid czy cyklopentolat, prowadząc do osłabienia efektu miotycznego pilokarpiny oraz midriazy wywołanej przez leki rozszerzające źrenicę. Ponadto, pilokarpina wykazuje interakcje z beta-adrenolitykami (np. tymolol), inhibitorami anhydrazy węglanowej (np. dorzolamid, acetazolamid) oraz analogami prostaglandyn (np. latanoprost), co może skutkować addytywnym lub synergistycznym obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. W praktyce klinicznej zaleca się zachowanie 5-10 minut odstępu między podaniem pilokarpiny a innych leków okulistycznych oraz monitorowanie efektów terapeutycznych i ewentualną korektę dawkowania, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków o działaniu przeciwstawnym lub obniżającym ciśnienie wewnątrzgałkowe.
acetazolamid, analog prostaglandyn, antagonizm farmakodynamiczny, atropina, beta-adrenolityk, betaksolol, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolat, dorzolamid, droga naczyniówkowo-twardówkowa, działanie cholinomimetyczne, działanie miotyczne, efekt cholinergiczny, fizostygmina, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, latanoprost, lek cholinolityczny, midriaza, neostygmina, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, receptor muskarynowy, travoprost, tropikamid, tymolol, układ autonomiczny, układ przywspółczulny - Leksykon leków
Interakcje leku – Pilocarpinum WZF 2% 20 mg/ml
Pilocarpina chlorowodorek w stężeniu 2% (20 mg/ml), stosowana miejscowo w okulistyce, działa jako agonista receptorów cholinergicznych, co determinuje jej interakcje farmakologiczne. Najistotniejszą jest antagonizm wobec leków cholinolitycznych, takich jak tropikamid, atropina, cyklopentolat i homatropina, które mogą osłabiać efekt terapeutyczny pilokarpiny poprzez konkurencję o receptory cholinergiczne. Ponadto, inhibitory cholinoesterazy (np. neostygmina, fizostygmina) mogą nasilać i przedłużać działanie pilokarpiny, a beta-adrenolityki stosowane miejscowo oraz inne leki przeciwjaskrowe mogą wzmacniać jej efekt hipotensyjny wewnątrzgałkowy. Wchłanianie ogólnoustrojowe pilokarpiny jest minimalne, jednak u pacjentów z uszkodzoną rogówką lub przy wysokich dawkach istnieje ryzyko nasilonych interakcji systemowych.
absorpcja ogólnoustrojowa, alkohol etylowy, antagonizm lekowy, atropina, beta-adrenolityk, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolat, działanie parasympatykomimetyczne, efekt hipotensyjny wewnątrzgałkowy, fizostygmina, homatropina, inhibitor cholinoesterazy, jaskra, krople do oczu, lek cholinolityczny, lek cholinomimetyczny, lek okulistyczny, lek przeciwjaskrowy, miękka soczewka kontaktowa, nabłonek rogówki, neostygmina, objaw cholinergiczny, pilokarpina chlorowodorek, porażenie akomodacji, receptor cholinergiczny, refrakcja oka, rozszerzenie źrenicy, tropikamid, zaburzenie widzenia - Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Dawkowanie i sposób podawania
Cyklopentolat w stężeniu 10 mg/ml (0,3 mg na kroplę o objętości 0,03 ml) stosowany jest miejscowo w okulistyce do porażenia akomodacji oraz leczenia stanów zapalnych błony naczyniowej oka. U dorosłych poniżej 65 roku życia dawka w celu cykloplegii to 1 kropla dwukrotnie w odstępie 5 minut, z badaniem po 30-40 minutach, natomiast w terapii zapaleń zaleca się 1 kroplę 3-4 razy dziennie, czas leczenia ustala okulista. U dzieci powyżej 3 miesięcy dawkę dostosowuje się do wieku i wskazania, z koniecznością obserwacji przez 30 minut po aplikacji. Stosowanie u pacjentów powyżej 65 lat oraz niemowląt poniżej 3 miesięcy jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksyczności i rozwoju niedowidzenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość oporności na cykloplegię u dzieci 3 m-cy–6 lat oraz pacjentów z ciemną skórą i tęczówkami, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki.
badanie okulistyczne, błona naczyniowa oka, ciemna tęczówka, cyklopentolat, cyklopentolat chlorowodorek, działanie ogólnoustrojowe, jaskra z wąskim kątem przesączania, kanalik łzowy, krople do oczu, lek cykloplegiczny, niedowidzenie, porażenie akomodacji, rozszerzenie źrenicy, toksyczność ogólnoustrojowa, worek spojówkowy, wywiad medyczny, zapalenie naczyniówki, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cykloftyal 10 mg/ml
Cykloftyal, zawierający 10 mg/ml cyklopentolatu chlorowodorku w postaci kropli do oczu, może powodować liczne działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas terapii. Miejscowe reakcje obejmują nadwrażliwość na światło, przemijające pieczenie oka, reakcje alergiczne manifestujące się trwałym podrażnieniem, niewyraźnym widzeniem i przekrwieniem, a także zaburzenia widzenia i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z predyspozycją do jaskry. Dodatkowo mogą wystąpić zapalenia powiek, spojówek oraz punktowe zapalenie rogówki. Wszystkie te objawy mają częstość występowania nieznaną i mogą wymagać interwencji medycznej, zwłaszcza przy utrzymywaniu się symptomów.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolat, halucynacja, jaskra, krople do oczu, niewyraźne widzenie, pieczenie oka, przekrwienie oka, punktowe zapalenie rogówki, reakcja alergiczna, splątanie, suchość w ustach, światłowstręt, tachykardia, ubytek nabłonka rogówki, wysypka skórna, wzdęcie brzucha, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej, zapalenie powiek i spojówek, zapalenie spojówek, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cyklopentolat chlorowodorek, substancja czynna w produkcie Cykloftyal (10 mg/ml), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Ze względu na wchłanianie do krążenia ogólnego i brak odpowiednich danych toksykologicznych na modelach zwierzęcych dotyczących wpływu na rozwój zarodka i płodu, stosowanie leku powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko. Każda kropla roztworu zawiera 0,3 mg cyklopentolatu, co podkreśla konieczność stosowania minimalnej skutecznej dawki. Brak jest również danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi, co wymaga szczegółowej konsultacji i poinformowania pacjentek planujących ciążę o ograniczeniach w dostępnej wiedzy.
- Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Działania niepożądane
Cyklopentolat, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu (Cykloftyal 10 mg/ml), wiąże się z szeregiem działań niepożądanych o charakterze miejscowym i ogólnoustrojowym. Do najczęstszych miejscowych objawów należą: nadwrażliwość na światło, pieczenie oka, reakcje alergiczne, niewyraźne widzenie, przekrwienie spojówek, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, zapalenie powiek i spojówek oraz punktowe zapalenie rogówki. Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego jest szczególnie istotny u pacjentów z jaskrą lub predyspozycją do jej rozwoju, gdyż może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Ogólnoustrojowe działania niepożądane, wynikające z absorpcji leku, obejmują zaburzenia psychiczne (splątanie, halucynacje), objawy ogólne (osłabienie, zmęczenie, gorączka), zaburzenia naczyniowe (zaczerwienienie twarzy), żołądkowo-jelitowe (zwiększone pragnienie, suchość w ustach, wzdęcia brzucha), skórne (wysypka), sercowe (tachykardia) oraz układu moczowego (zatrzymanie moczu). Częstość występowania działań niepożądanych jest określona jako „częstość nieznana”, co wskazuje na brak precyzyjnych danych epidemiologicznych.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, Cykloftyal, cyklopentolat, halucynacje, infekcja dróg moczowych, jaskra, krople do oczu, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, pieczenie oka, przekrwienie oka, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, refluks pęcherzowo-moczowodowy, suchość w ustach, światłowstręt, tachykardia, uszkodzenie nerek, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wysypka skórna, wzdęcia brzucha, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądka, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cyklopentolat, zawarty w preparacie Cykloftyal (10 mg/ml), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, pacjenci z porażenną niedrożnością jelita, łagodnym przerostem gruczołu krokowego, niewydolnością wieńcową, ataksją, nadwrażliwością na alkaloidy wilczej jagody oraz przekrwieniem oczu, ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania ogólnoustrojowego i działań niepożądanych. Lek może pogarszać ciśnienie śródgałkowe u chorych z jaskrą oraz zwiększa wrażliwość oczu na światło, co wymaga stosowania okularów przeciwsłonecznych. Po aplikacji cyklopentolatu akomodacja może być zaburzona do 24 godzin, co stanowi przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Preparatu nie należy stosować u noworodków i niemowląt poniżej 3 miesięcy ze względu na ryzyko niedowidzenia i toksyczności ogólnoustrojowej.
akomodacja, amblyopia, ataksja, błona śluzowa nosa, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie śródgałkowe, cyklopentolat, cyklopentolatu chlorowodorek, film łzowy, fotowrażliwość, jaskra, kanaliki łzowe, kwas borowy, łagodny przerost gruczołu krokowego, nadwrażliwość na alkaloidy wilczej jagody, niedowidzenie, niewydolność wieńcowa, porażenie spastyczne, porażenna niedrożność jelita, powierzchnia rogówki, przekrwienie oczu, upośledzenie umysłowe, uszkodzenie mięśnia sercowego, uszkodzenie rogówki, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Cyklopentolatu chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml, zawarty w kroplach do oczu Cykloftyal, wykazuje silne działanie przeciwcholinergiczne prowadzące do midriazy oraz cykloplegii. Efekty te powodują istotne zaburzenia widzenia, takie jak rozmazane widzenie, zwiększona wrażliwość na światło oraz zaburzenia oceny odległości, co znacząco obniża zdolność pacjenta do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn wymagających pełnej sprawności wzrokowej. Dawka około 0,3 mg cyklopentolatu w każdej kropli jest wystarczająca do wywołania tych efektów, które utrzymują się przez czas określony w charakterystyce produktu leczniczego, co wymaga bezwzględnego zakazu prowadzenia pojazdów po aplikacji leku.
charakterystyka produktu leczniczego, Cykloftyal, cyklopentolat, cyklopentolatu chlorowodorek, działanie przeciwcholinergiczne, fotofobia, funkcja wzrokowa, krople do oczu, midriaza, mydriatyk, mydriaza, nieostre widzenie, porażenie akomodacji, rozszerzenie źrenicy, zaburzenie widzenia, zdolność psychofizyczna - Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Wskazania do stosowania
Cyklopentolat, zawarty w preparacie Cykloftyal w stężeniu 10 mg/ml (0,3 mg chlorowodorku cyklopentolatu w jednej kropli o objętości około 0,03 ml), jest stosowany w okulistyce jako środek przeciwcholinergiczny. Jego główne zastosowanie diagnostyczne obejmuje rozszerzenie źrenicy i porażenie akomodacji, co umożliwia pełną wizualizację dna oka, w tym siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego, oraz precyzyjną ocenę refrakcji. Preparat jest bezpieczny do stosowania miejscowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 3 miesięcy. Roztwór do oczu ma pH w zakresie 3,0-5,5, osmolalność 300-400 mOsm/kg oraz zawiera 0,1 mg/ml chlorku benzalkoniowego jako konserwant.
akomodacja, badanie refrakcji, chlorek benzalkoniowy, cyklopentolat, cykloplegia, diagnostyka okulistyczna, dno oka, działanie przeciwcholinergiczne, krople oczne, mięsień rzęskowy, mydriatyk, mydriaza, naczyniówka, nerw wzrokowy, przedni odcinek oka, receptory muskarynowe, siatkówka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie tęczówki, zrosty, zwieracz źrenicy