gen homeobox
Gen homeobox to sekwencja DNA zawierająca około 180 par zasad, która koduje homeodomenę – specyficzny motyw wiążący DNA w białkach regulacyjnych. Geny homeobox odgrywają kluczową rolę w regulacji rozwoju embrionalnego, kontrolując formowanie się segmentów ciała i różnicowanie tkanek.
Odkryte początkowo u muszki owocowej Drosophila melanogaster, geny homeobox występują u wszystkich zwierząt wielokomórkowych oraz roślin. U ludzi rodzina genów HOX stanowi najlepiej poznany przykład genów homeobox, które są uporządkowane w klastery na chromosomach i ulegają ekspresji w określonej kolejności czasowej i przestrzennej podczas rozwoju.
Mutacje w genach homeobox mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych, w tym wad wrodzonych dotyczących kończyn, kręgosłupa i narządów wewnętrznych. Ze względu na ich fundamentalną rolę w rozwoju, geny homeobox stanowią ważny przedmiot badań w embriologii, genetyce rozwojowej oraz medycynie regeneracyjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Stopa końsko-szpotawa – Patofizjologia i mechanizm
Stopa końsko-szpotawa (talipes equinovarus) jest jedną z najczęstszych wrodzonych deformacji narządu ruchu, występującą u 1-2 na 1000 żywych urodzeń. Patogeneza jest wieloczynnikowa i obejmuje zaburzenia równowagi mięśniowej, zwłóknienie tkanek miękkich (miofibroza), nieprawidłowości anatomiczne kości stępu (szczególnie kości skokowej i piętowej) oraz czynniki genetyczne i środowiskowe, takie jak palenie tytoniu i cukrzyca matki. Dominującą rolę w deformacji odgrywa mięsień piszczelowy tylny, powodujący zgięcie podeszwowe i supinację, a także skrócenie ścięgna Achillesa. Występują także zmiany w macierzy pozakomórkowej mięśnia brzuchatego łydki, co potwierdza włóknisto-proliferacyjny charakter choroby. Deformacja charakteryzuje się czterema głównymi cechami anatomicznymi określanymi akronimem CAVE: Cavus (wydrążenie), Adduction (przywiedzenie), Varus (szpotawość) i Equinus (końskie ustawienie).
gen homeobox, kolagen, komórka tuczna, kość łódkowata, kość piętowa, kość skokowa, macierz pozakomórkowa, metoda Ponsetiego, mięsień piszczelowy tylny, mięsień strzałkowy, mięsień trójgłowy łydki, miofibroblast, miofibroza, przeniesienie ścięgna mięśnia piszczelowego przedniego, przodostopie, przywiedzenie stopy, ścięgno Achillesa, śródstopie, stopa końsko-szpotawa, supinacja stopy, szpotawość tyłostopia, tenotomia ścięgna Achillesa, tyłostopie, zaburzenie równowagi mięśniowej, zgięcie grzbietowe, zgięcie podeszwowe - Leksykon chorób i schorzeń
Stopa końsko-szpotawa – Etiologia i przyczyny
Stopa końsko-szpotawa (talipes equinovarus) jest jedną z najczęstszych wad wrodzonych kończyn dolnych, występującą z częstością około 1:1000 żywych urodzeń. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno podłoże genetyczne, jak i środowiskowe. Genetyczne czynniki ryzyka potwierdzają m.in. rodzinne występowanie w 25% przypadków, zgodność u bliźniąt jednojajowych na poziomie 33%, a także mutacje w genach związanych z rozwojem kończyn (PITX1, TBX4, HOX) oraz genach mięśniowych (TPM1, TPM2). Wśród czynników środowiskowych najsilniej udokumentowano wpływ palenia tytoniu przez matkę (dwukrotny wzrost ryzyka), małowodzie, zakażenia wirusem Zika, wczesnej amniopunkcji (przed 13-15 tygodniem ciąży) oraz ekspozycji na alkohol i narkotyki. Wyróżnia się typy idiopatyczny (80% przypadków), syndromowy, pozycyjny oraz nabyty, zróżnicowane pod względem etiologii i rokowania.
amniocenteza, artrogrypoza, gen homeobox, idiopatyczna stopa końsko-szpotawa, kompleks kurczliwy mięśni, małowodzie, mózgowe porażenie dziecięce, mutacja genowa, oligohydramnios, palenie tytoniu w ciąży, poliomyelitis, pozycyjna stopa końsko-szpotawa, rozszczep kręgosłupa, ścięgno Achillesa, spina bifida, stopa końsko-szpotawa, talipes equinovarus, wirus Zika, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych