maść
Maść (unguentum) to półstała forma leku do stosowania zewnętrznego, stosowana w dermatologii i innych specjalnościach medycznych. Charakteryzuje się jednolitą konsystencją, która pozwala na łatwe rozprowadzanie na skórze. Składa się z podłoża (bazy) oraz substancji leczniczych (API), które są w niej rozpuszczone, zawieszone lub zemulgowane.
Pod względem farmaceutycznym maści dzielimy na: absorpcyjne (np. lanolina), emulsyjne (typu w/o lub o/w), węglowodorowe (np. wazelina, parafina) oraz hydrofilowe (np. podłoża makrogolowe). Wybór odpowiedniego podłoża determinuje właściwości fizykochemiczne preparatu, wpływając na stopień penetracji substancji aktywnych przez skórę oraz efekt terapeutyczny.
W praktyce klinicznej maści znajdują zastosowanie w leczeniu wielu schorzeń dermatologicznych, takich jak: egzemy, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry czy infekcje skórne. Substancjami aktywnymi mogą być glikokortykosteroidy, antybiotyki, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne oraz inne leki działające miejscowo. Maści zapewniają okluzję skóry, zwiększając nawilżenie i penetrację substancji leczniczych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Hirudoid 0,3 g/100 g
Hirudoid 0,3 g/100 g maść zawiera mukopolisacharydowy polisiarczan jako substancję czynną w stężeniu 0,3 g/100 g, co odpowiada 25 000 jednostkom aktywności mierzonej na podstawie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT). Preparat dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 40 g lub 100 g i zawiera liczne substancje pomocnicze, takie jak glicerol 85% (nawilżający), alkohole (cetostearylowy, mirystylowy, izopropylowy) pełniące funkcje emulgatorów, modyfikatorów lepkości i rozpuszczalników, a także konserwanty – 4-hydroksybenzoesan metylu (1,6 mg/g) i propylu (0,4 mg/g). Składniki te mogą mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na parabeny lub inne składniki maści.
4-hydroksybenzoesan metylu, 4-hydroksybenzoesan propylu, alkohol cetostearylowy, alkohol izopropylowy, alkohol lanoliny, alkohol mirystylowy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, maść, mukopolisacharydowy polisiarczan, niezgodność farmaceutyczna, parahydroksybenzoesan, środek ostrożności, tymol, wodorotlenek potasu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Flucinar 0,25 mg/g
Flucinar w postaci maści o stężeniu 0,25 mg/g zawiera fluocynolonu acetonid, kortykosteroid stosowany miejscowo w terapii stanów zapalnych skóry. Maść jest biała lub prawie biała, półprzezroczysta, o charakterystycznym zapachu, a jej konsystencja sprzyja dobremu przyleganiu i powolnemu uwalnianiu substancji czynnej, co jest korzystne w leczeniu suchych, łuszczących się zmian skórnych. Substancje pomocnicze to glikol propylenowy (50 mg/g), kwas cytrynowy jednowodny, lanolina (40 mg/g) oraz wazelina biała. Należy zwrócić uwagę na potencjał alergizujący glikolu propylenowego i lanoliny u osób wrażliwych. Preparat jest pakowany w aluminiową tubę o pojemności 15 g, z okresem ważności 3 lata, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C.
działanie niepożądane, fluocynolonu acetonid, glikol propylenowy, kortykosteroid miejscowy, kwas cytrynowy, lanolina, maść, niezgodność farmaceutyczna, okluzja, penetracja substancji czynnej, podłoże maściowe, reakcja alergiczna, regulator pH, stan zapalny skóry, substancja nawilżająca, wazelina biała, właściwość nawilżająca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kłącza pięciornika – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z kłącza pięciornika (Tormentillae extractum fluidum) w stężeniu 3% (3 g/100 g maści) jest składnikiem aktywnym maści Tormexal forte, zawierającej dodatkowo tlenek cynku (20 g/100 g), ichtamol (2 g/100 g) oraz boraks (1 g/100 g). Preparat stosuje się miejscowo na zmienione chorobowo obszary skóry, aplikując cienką warstwę maści kilka razy dziennie (zwykle 2-4 razy), po uprzednim oczyszczeniu i osuszeniu skóry. Produkt jest przeznaczony wyłącznie do użytku zewnętrznego. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć uczulenia na wyciąg z kłącza pięciornika, pozostałe składniki aktywne oraz lanolinę, która jest substancją pomocniczą w preparacie. W przypadku pacjentów z wrażliwą skórą zaleca się rozpoczęcie leczenia od mniejszej częstotliwości aplikacji (1-2 razy dziennie) z możliwością stopniowego zwiększania dawki w zależności od tolerancji.
boraks, działanie niepożądane, ichtamol, lanolina, leczenie, lek stosowany miejscowo, maść, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, tlenek cynku, tolerancja miejscowa, Tormexal forte, wrażliwa skóra, wyciąg z kłącza pięciornika, zmiana chorobowa, zmiana chorobowa skóry, zmiana skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maść przeciw odciskom i zgrubieniom skóry Rekord Łuszczy 200 mg/g
Preparat Maść przeciw odciskom i zgrubieniom skóry Rekord Łuszczy zawiera kwas salicylowy w stężeniu 200 mg/g i jest przeznaczony do miejscowego stosowania na zmiany skórne takie jak odciski i zgrubienia. Dokumentacja przedkliniczna dotycząca bezpieczeństwa tego leku nie jest dostępna, co wynika z braku danych w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Niemniej jednak, kwas salicylowy jest substancją o długoletnim zastosowaniu w dermatologii, a jego profil bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu na ograniczonej powierzchni skóry jest dobrze poznany i akceptowany w praktyce klinicznej. Ekspozycja ogólnoustrojowa na kwas salicylowy w przypadku tego preparatu jest minimalna ze względu na sposób aplikacji i ograniczony obszar stosowania.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Fucidin 20 mg/g
FUCIDIN to maść o stężeniu 20 mg/g, zawierająca substancję czynną sodu fusydynian (Natrii fusidas) w ilości 20 mg na gram maści. Preparat jest przeznaczony do stosowania miejscowego i dostępny w aluminiowych tubach o pojemności 5 g lub 15 g. Skład maści uzupełniają substancje pomocnicze takie jak alkohol cetylowy, lanolina, parafina ciekła, wazelina biała, all-rac-α-tokoferol (witamina E) oraz butylohydroksytoluen (E321), które wpływają na stabilność, konsystencję oraz właściwości aplikacyjne produktu. FUCIDIN nie wykazuje znanych niezgodności farmaceutycznych z opakowaniem ani innymi substancjami, co zapewnia stabilność i bezpieczeństwo stosowania.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas mlekowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających kwas mlekowy (acidum lacticum) wykazuje, że miejscowe preparaty dermatologiczne, takie jak ABE (89 mg + 89 mg)/g, Brodacid (50,4 mg + 100 mg)/g, Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g oraz Acerin (195 mg + 98 mg)/g, nie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Preparaty te, stosowane zgodnie z zaleceniami, charakteryzują się minimalnym wchłanianiem systemowym, co eliminuje ryzyko zaburzeń funkcji poznawczych, koordynacji ruchowej i refleksu. W przypadku roztworu do dezynfekcji sensiva (0,3 g kwasu mlekowego/100 g wraz z 45 g propanolu i 28 g alkoholu izopropylowego/100 g) brak jest danych dotyczących wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak ze względu na miejscowe zastosowanie i niskie wchłanianie systemowe ryzyko jest teoretycznie minimalne.
absorpcja systemowa, charakterystyka produktu leczniczego, dezynfekcja skóry, funkcja poznawcza, funkcja poznawcza i motoryczna, hemodializa, hemofiltracja, koordynacja ruchowa, kwas mlekowy, kwas salicylowy, maść, niewydolność nerek, płyn na skórę, preparat miejscowy, procedura dializacyjna, produkt dermatologiczny, produkt leczniczy, roztwór do hemodializy, wchłanianie systemowe, zaburzenie funkcji skóry, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Olejek cedrowy – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek cedrowy (Cedri oleum) jest składnikiem preparatów złożonych, takich jak Rub-Arom (0,75 g/100 g) i Vicks VapoRub (ilość nieokreślona), stosowanych miejscowo w leczeniu objawów przeziębienia i kaszlu. W preparatach tych olejek cedrowy współdziała z kamforą racemiczną (5,00 g/100 g), lewomentolem (2,75 g/100 g), olejkiem eukaliptusowym (1,50 g/100 g), olejkiem terpentynowym (5,00 g/100 g) oraz tymolem (0,25 g/100 g w Rub-Arom). Kompozycja ta wykazuje synergistyczne działanie przeciwkaszlowe i łagodzące objawy infekcji górnych dróg oddechowych, potwierdzone w badaniach klinicznych trwających ponad 40 lat. Preparaty te nie posiadają przydzielonego kodu ATC ze względu na ich naturalny, złożony charakter.
drożność dróg oddechowych, drożność nosa, działanie przeciwkaszlowe, działanie synergistyczne, kamfora, klasyfikacja ATC, lewomentol, maść, objętość wdechowa, objętość wydechowa, obrzęk błony śluzowej nosa, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, odkrztuszanie, olejek cedrowy, olejek eteryczny, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, opór oskrzelowy, ostre zapalenie górnych dróg oddechowych, plwocina, przepływ powietrza, przewlekły kaszel, przeziębienie, rozszerzenie naczyń, rynomanometria, rynoskopia, tymol, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie oskrzeli, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Alantoina – Interakcje
Alantoina, stosowana miejscowo w dermatologii i kosmetologii, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa pod względem interakcji lekowych. Preparaty zawierające alantoinę w stężeniach od 10 mg/g (Contractubex) do 1,33 g/100 g (Baikaderm) nie wykazują istotnych interakcji z innymi lekami stosowanymi miejscowo, co potwierdzają dane kliniczne dla takich produktów jak Alantan (20 mg/g) czy Alantan Plus (20 mg/g alantoina + 50 mg/g deksopantenol). W preparatach złożonych, np. Cepan (1 g/100 g alantoina + heparyna sodowa, wyciąg z cebuli i rumianku) oraz Contractubex, nie odnotowano interakcji, choć brak jest dedykowanych badań. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające alantoinę i kwas salicylowy (Dernilan), gdzie kwas salicylowy może nasilać działanie innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), co wymaga monitorowania pacjentów stosujących jednocześnie NLPZ miejscowo lub systemowo.
absorpcja ogólnoustrojowa, antykoagulant, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, deksopantenol, dermatoza, działanie drażniące, ekstrakt roślinny, heparyna sodowa, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, kwas salicylowy, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwzakrzepowy, maść, nalewka z rumianku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, preparat złożony, produkt leczniczy, trudno gojące się rany, wchłanianie systemowe, właściwości keratolityczne, wyciąg z cebuli, żel do dziąseł - Leksykon leków
Skład i postać leku – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Preparat leczniczy Mobilat to maść o jednolitej, białej i świecącej konsystencji, zawierająca w 100 g substancje czynne: mukopolisacharydowy polisiarczan 0,2 g, ekstrakt z kory nadnerczy 1,0 g oraz kwas salicylowy 2,0 g. Formuła preparatu oparta jest na kompleksie substancji pomocniczych, w tym cetylostearylowym alkoholu emulgującym (typ A), disodu edetynianie, tymolu, alkoholu izopropylowym, etanoloaminie, alkoholu mirystylowym, woskowej bazie maściowej, kwasie stearynowym, glicerołu 85% oraz wodzie oczyszczonej, które wspierają stabilność, przenikanie i konsystencję produktu. Mobilat jest konfekcjonowany w tubach aluminiowych o pojemności 50 g lub 100 g, z okresem ważności 18 miesięcy nieotworzonych opakowań oraz 12 miesięcy po pierwszym otwarciu, przy przechowywaniu w temperaturze poniżej 25°C.
alkohol izopropylowy, alkohol mirystylowy, aplikacja miejscowa, cetylostearylowy alkohol emulgujący, disodu edetynian, ekstrakt z kory nadnerczy, emulgator, etanoloamina, glicerol, kwas salicylowy, kwas stearynowy, maść, mukopolisacharydowy polisiarczan, niezgodność farmaceutyczna, rozpuszczalnik, stosowanie zewnętrzne, substancja chelatująca, substancja konserwująca, tymol, żywica epoksyfenolowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dermitopic 0,03 %
Lek Dermitopic 0,03% w postaci maści zawiera 0,3 mg takrolimusu jednowodnego w 1 g preparatu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na takrolimus, makrolidy lub substancje pomocnicze zawarte w maści. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć ryzyko reakcji nadwrażliwości, które mogą wystąpić nawet po zastosowaniu niewielkiej ilości leku. W przypadku wątpliwości co do historii alergii, wskazane jest rozważenie wykonania testów alergicznych lub próby uczuleniowej na ograniczonym obszarze skóry, choć nie eliminuje to całkowicie ryzyka wystąpienia reakcji niepożądanych. Zaleca się, aby lekarz odradzał stosowanie Dermitopic 0,03% pacjentom z potwierdzonymi lub podejrzewanymi reakcjami alergicznymi na takrolimus, inne makrolidy lub składniki preparatu, nawet jeśli reakcje te miały łagodny przebieg. Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 6.1) i powinien być uwzględniony podczas oceny przeciwwskazań. Bezpieczna farmakoterapia wymaga indywidualnej analizy ryzyka i korzyści, a także ostrożności w przypadku pacjentów z niejasnym wywiadem alergicznym.
charakterystyka produktu leczniczego, farmakoterapia, makrolidy, maść, nadwrażliwość na makrolidy, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nadwrażliwość na takrolimus, próba uczuleniowa, przeciwwskazanie, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, substancja czynna, takrolimus jednowodny, test alergiczny, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clobetaxon 0,5 mg/g
Clobetaxon (0,5 mg/g, maść) zawiera klobetazolu propionian, należący do najsilniejszych miejscowo stosowanych kortykosteroidów (grupa IV). Preparat należy aplikować 1-2 razy dziennie na zmienione chorobowo obszary skóry, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Standardowy czas terapii wynosi kilka dni, a bez nadzoru lekarskiego nie powinien przekraczać 2-4 tygodni, z maksymalnym tygodniowym zużyciem 50 g. W przypadku skóry twarzy czas leczenia ogranicza się do 5 dni bez stosowania opatrunków. Po uzyskaniu poprawy zaleca się stopniowe odstawianie leku i stosowanie emolientów jako terapii podtrzymującej. W leczeniu atopowego zapalenia skóry istotne jest unikanie gwałtownego przerwania terapii, aby zapobiec nawrotom choroby.
atopowe zapalenie skóry, chorobowo zmieniona skóra, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, emolient, hiperkeratoza, klobetazolu propionian, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid o słabszym działaniu, maść, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opatrunek okluzyjny, podanie na skórę, terapia podtrzymująca - Leksykon substancji czynnych
Dializat z krwi cieląt – Przedawkowanie
Dializat bezbiałkowy z krwi cieląt, będący substancją czynną w preparacie Solcoseryl, występuje w różnych formach farmaceutycznych o zróżnicowanym stężeniu: pasta do jamy ustnej (2,125 mg/g), maść (2,07 mg/g), żel (4,15 mg/g) oraz żel do oczu (8,3 mg/g). Dotychczas nie odnotowano przypadków objawowego przedawkowania, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego tego leku. Niemniej jednak, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z grup wysokiego ryzyka oraz u dzieci, które mogą przypadkowo spożyć preparat, zwłaszcza pastę zawierającą dodatkowo 10 mg/g polidokanolu. W przypadku niezamierzonego spożycia dużej ilości produktu zaleca się wdrożenie standardowych procedur detoksykacyjnych, takich jak wywołanie wymiotów w pierwszych minutach lub godzinach oraz płukanie żołądka w warunkach szpitalnych.
bezpieczeństwo terapeutyczne, charakterystyka produktu leczniczego, dializat z krwi cieląt, działanie detoksykacyjne, górny odcinek przewodu pokarmowego, maść, objaw niepożądany, objawowe przedawkowanie, objawy przewodu pokarmowego, pasta do jamy ustnej, płukanie żołądka, polidokanol, procedura detoksykacyjna, Solcoseryl, substancja aktywna, wywoływanie wymiotów, żel oczny - Leksykon substancji czynnych
Alkohole sterolowe z lanoliny – Przeciwwskazania stosowania
Alkohole sterolowe z lanoliny, obecne w preparacie TRUE Test 36 w stężeniu 1000 mikrogramów/cm² (810 mikrogramów/płatek), są stosowane jako alergen w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry za pomocą testów płatkowych. Wykonanie testów z tą substancją jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry oraz u osób z nadwrażliwością na substancje pomocnicze preparatu. Zaleca się odroczenie testów w przypadku ostrych faz chorób skóry (np. egzema, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry) oraz aktywnych infekcji skórnych, aby uniknąć fałszywych wyników i powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży i karmiących, dzieci z AZS oraz pacjentów z zaburzeniami odporności.
alergen testowy, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol sterolowy z lanoliny, atopowe zapalenie skóry, egzema, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, lanolina, łuszczyca, maść, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, reakcja nadwrażliwości, stężenie diagnostyczne, test płatkowy, TRUE Test, zaburzenie odporności, zapalenie skóry - Leksykon leków
Skład i postać leku – Posterisan H (166,7 mg + 2,5 mg)/g
Posterisan H to maść o stężeniu substancji czynnych 166,7 mg/g zawiesiny bakteryjnej Escherichia coli (zabitej) oraz 2,5 mg/g hydrokortyzonu. Zawiesina bakteryjna pochodzi z 500 milionów inaktywowanych bakterii E. coli, zawierających składniki komórkowe i produkty przemiany materii, konserwowane fenolem (3,3 mg płynnego fenolu na gram maści). Hydrokortyzon pełni funkcję przeciwzapalną, łagodząc podrażnienia skóry. Skład maści uzupełniają lanolina, wykazująca właściwości zmiękczające i nawilżające, oraz wazelina żółta jako podłoże maściowe. Należy zwrócić uwagę na możliwość reakcji nadwrażliwości na lanolinę u niektórych pacjentów.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Aksoderm Forte 1000 j.m./g
Produkt leczniczy Aksoderm Forte, zawierający retynolu palmitynian w stężeniu 1000 IU/g, może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze miejscowym, typowe dla pochodnych witaminy A. Najczęściej obserwowane są reakcje alergiczne oraz kontaktowe zapalenie skóry, manifestujące się świądem, zaczerwienieniem, wysypką, a niekiedy pęcherzykami lub złuszczaniem. Istotnym czynnikiem ryzyka jest obecność lanoliny bezwodnej jako substancji pomocniczej, która może indukować reakcje nadwrażliwości u osób predysponowanych. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana, jednak należy zwracać szczególną uwagę na pacjentów z historią uczuleń na retynol lub lanolinę oraz na osoby z wrażliwą lub uszkodzoną skórą.
Aksoderm Forte, bezpieczeństwo farmakoterapii, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina bezwodna, maść, miejscowa reakcja nadwrażliwości, miejscowa reakcja skórna, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadwrażliwość, obrzęk, pochodna witaminy A, podmiot odpowiedzialny, preparat miejscowy, reakcja alergiczna, retynolu palmitynian, świąd i zaczerwienienie skóry, uszkodzenie skóry, wrażliwa skóra, zapalenie skóry, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
Mazipredon – Właściwości farmakodynamiczne
Mazipredon, będący kortykosteroidem w stężeniu 2,5 mg/g maści, jest składnikiem preparatu Mycosolon, który łączy jego działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe z przeciwgrzybiczym efektem mikonazolu (20 mg/g). Chlorowodorek mazipredonu wykazuje typowe dla kortykosteroidów właściwości, potwierdzone badaniami farmakologicznymi, co czyni go skutecznym w terapii dermatoz przebiegających z zapaleniem i świądem. Synergistyczne połączenie z mikonazolem, pochodną imidazolu, umożliwia kompleksowe leczenie zakażeń grzybiczych skóry, zwłaszcza tych wywołanych przez dermatofity i drożdżaki, a także bakterie Gram-dodatnie i ziarniaki, poprzez jednoczesne zwalczanie patogenów i łagodzenie objawów zapalnych.
alkohol cetostearylowy, bakterie Gram-dodatnie, chlorowodorek, choroby skóry, dermatofit, drożdżak, działanie kortykosteroidowe, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, glikol propylenowy, grupa farmakoterapeutyczna, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, maść, mazipredon, metylu parahydroksybenzoesan, mikonazol, Mycosolon, objawy kliniczne, odczyn zapalny, pochodna imidazolu, pochodna triazolu, substancja pomocnicza, zakażenie grzybicze, ziarniaki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neo-Tormentil (20 g + 2 g + 1 g + 8 g)/100 g
Neo-Tormentil w formie maści jest złożonym preparatem leczniczym zawierającym 20 g tlenku cynku, 2 g ichtamolu, 1 g boraksu oraz 8 g nalewki z kłącza pięciornika na 100 g maści. Substancje te wykazują synergistyczne działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, ściągające oraz wspomagające gojenie ran. Tlenek cynku pełni funkcję ochronną i regenerującą, ichtamol działa przeciwzapalnie i keratolitycznie, boraks zapewnia właściwości antyseptyczne, a nalewka z pięciornika zawiera garbniki wspomagające proces gojenia i hamujące drobne krwawienia. Preparat jest wskazany do stosowania miejscowego w trudno gojących się drobnych skaleczeniach oraz w fazie ziarninowania małych ran, gdzie wspiera regenerację tkanek.
boraks, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, faza gojenia, garbniki, gojenie ran, ichtamol, lanolina, maść, nalewka z kłącza pięciornika, reakcja skórna, regeneracja tkanek, tkanka łączna, tlenek cynku, trudno gojące się skaleczenie, właściwości antyseptyczne, ziarnina, ziarninująca rana - Leksykon leków
Skład i postać leku – Nitrofurazon 2 mg/g
Nitrofurazon w postaci maści o stężeniu 2 mg/g zawiera substancję czynną nitrofural (Nitrofuralum) w ilości 2 mg na 1 g maści, co stanowi podstawę jego działania leczniczego. Preparat zawiera jedynie wazelinę białą jako substancję pomocniczą, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych na składniki pomocnicze. Produkt jest przeznaczony wyłącznie do stosowania zewnętrznego i pakowany w aluminiową tubę o pojemności 25 g, zabezpieczoną zakrętką z polietylenu (PE). Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ani specjalnych wymagań dotyczących utylizacji niewykorzystanego preparatu lub odpadów po jego użyciu.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Chlorchinaldin 30 mg/g
Chlorchinaldin w postaci maści o stężeniu chlorochinaldolu 30 mg/g jest wskazany do stosowania miejscowego na skórę u pacjentów powyżej 12 roku życia. Zalecane dawkowanie to aplikacja cienkiej warstwy maści 2-3 razy na dobę na zmiany chorobowe. W przypadku konieczności, można zastosować opatrunek okluzyjny, który zwiększa penetrację substancji czynnej. Produkt ma charakterystyczną zielonkawo-kremową barwę i zawiera substancje pomocnicze, takie jak parahydroksybenzoesan metylu oraz lanolinę, które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u niektórych pacjentów.
- Leksykon substancji czynnych
Krwawnik pospolity – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) jest składnikiem preparatów farmaceutycznych, takich jak Imupret N (krople doustne) oraz Traumeel S (maść i żel). W przypadku preparatów doustnych zaleca się monitorowanie czasu terapii, nie przekraczając 1 tygodnia bez konsultacji lekarskiej, ze względu na ryzyko utrzymywania się objawów takich jak duszność, gorączka czy ropna/krwawa plwocina, które mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia. Imupret N zawiera 19,5% v/v etanolu, co odpowiada 215 mg alkoholu w 25 kroplach (ekwiwalent około 6 ml piwa lub 3 ml wina), co wymaga uwzględnienia u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 roku życia.
alkohol cetostearylowy, alkohol etylowy, duszność, gorączka, Imupret N, kontaktowe zapalenie skóry, krople doustne, krwawa plwocina, krwawnik pospolity, maść, populacja pediatryczna, postać farmaceutyczna, preparat do stosowania zewnętrznego, preparat doustny, reakcja niepożądana, ropna plwocina, stosunek korzyści do ryzyka, Traumeel S, żel - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek amyleiny – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorowodorek amyleiny jest składnikiem aktywnym maści Avenoc w stężeniu 0,5% (0,50 g/100 g maści). Pomimo jego obecności, charakterystyka produktu leczniczego nie dostarcza szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki tej substancji w kontekście preparatu. Avenoc zawiera również inne substancje czynne, takie jak wyciąg z Ficaria verna TM (0,01 g), Paeonia officinalis TM (0,01 g) oraz Adrenalinum 3DH (0,05 g), które razem tworzą kompleksowy skład leczniczy. Brak precyzyjnych informacji uniemożliwia dokładne określenie mechanizmu działania chlorowodorku amyleiny w tym preparacie.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Canespor Onychoset (10 mg + 400 mg)/g
Canespor Onychoset, zawierający bifonazol 10 mg/g oraz mocznik 400 mg/g, jest miejscowym preparatem stosowanym w leczeniu grzybicy paznokci. Badania kliniczne wykazały, że ze względu na postać farmaceutyczną (maść) oraz lokalny sposób aplikacji, lek ten nie wywiera istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, takie jak koncentracja, czas reakcji czy koordynacja ruchowa. W konsekwencji, Canespor Onychoset nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co jest istotne dla pacjentów wykonujących takie czynności w codziennym życiu lub pracy zawodowej.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Hydrocort CHEMA 5 mg/g
HYDROCORT CHEMA to miejscowo stosowana maść zawierająca 5 mg/g octanu hydrokortyzonu (Hydrocortisoni acetas) jako substancję czynną. Preparat ma postać jednorodnej, białej maści, w której nośnikiem jest biała wazelina, a dodatkowo zawiera glicerolu monostearynian jako emulgator oraz konserwanty: propylu parahydroksybenzoesan (E 216) i metylu parahydroksybenzoesan (E 218). Obecność tych konserwantów może wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. Lek dostępny jest w tubach aluminiowych po 20 g oraz w saszetkach po 1 g (opakowania po 10 sztuk), co umożliwia dostosowanie dawkowania do potrzeb klinicznych.
emulgator, glicerolu monostearynian, hydrokortyzonu octan, konserwant przeciwbakteryjny, konserwant przeciwgrzybiczy, maść, metylu parahydroksybenzoesan, niezgodność farmaceutyczna, octan hydrokortyzonu, podłoże maści, produkt leczniczy, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, środek ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, wazelina biała - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mupirox 20 mg/g
Mupirox w postaci maści zawierającej 20 mg/g mupirocyny jest wskazany do miejscowego leczenia bakteryjnych zakażeń skóry wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii, w szczególności Staphylococcus aureus, w tym metycylinoopornych (MRSA), oraz inne gronkowce i paciorkowce. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnych zakażeń takich jak liszajec (impetigo), zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) oraz czyraki (furunculi), a także wtórnych zakażeń skóry powstałych na tle dermatoz (np. wyprzenia, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca), ran i otarć. Mupirox jest szczególnie efektywny w zakażeniach o potwierdzonej lub podejrzewanej etiologii bakteryjnej, zwłaszcza w środowisku szpitalnym, gdzie istnieje ryzyko zakażeń MRSA, oraz w przypadku niepowodzenia terapii innymi antybiotykami miejscowymi.
bakteryjne zakażenie skóry, czyrak, etiologia bakteryjna, etiologia gronkowcowa, liszajec, łuszczyca, maść, mupirocyna, nadkażenie bakteryjne, patogen bakteryjny, środek przeciwbakteryjny, Staphylococcus aureus, szczep metycylinooporny, wtórne zakażenie skóry, wyprysk atopowy, wyprzenie, zakażenie skóry, zakażona rana, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maść nagietkowa –
Maść nagietkowa, zawierająca ekstrakt z Calendula officinalis L., jest preparatem dermatologicznym stosowanym miejscowo w leczeniu zmian chorobowych skóry. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to aplikacja 2-4 razy dziennie na oczyszczone zmienione chorobowo powierzchnie skóry, nanoszona cienką warstwą i delikatnie wmasowywana. Preparat oparty jest na ekstrakcie z kwiatów nagietka, pozyskiwanym z użyciem etanolu, oraz białej wazelinie jako podłożu maściowym, co zapewnia dobrą przyczepność i utrzymanie substancji czynnej w miejscu aplikacji.
- Leksykon substancji czynnych
Tlenek cynku – Przedawkowanie
Analiza charakterystyk produktów dermatologicznych zawierających tlenek cynku (20–25% stężenia, tj. 200–250 mg/g) wykazała brak udokumentowanych przypadków przedawkowania przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Preparaty takie jak Neo-Tormentil, Puder płynny wysuszający (25% tlenku cynku), Puder płynny z anestezyną (240 mg/g), Pudroderm (245 mg/g), Tormentiol oraz Tormexal forte (20%) charakteryzują się wysokim profilem bezpieczeństwa, a w dokumentacji nie odnotowano objawów toksyczności ani dawek toksycznych. Ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe przy miejscowym stosowaniu na skórę tłumaczy minimalne ryzyko przedawkowania, nawet przy preparatach o najwyższym stężeniu 25% tlenku cynku.
anestezyna, charakterystyka produktu leczniczego, dawka toksyczna, maść, Neo-Tormentil, preparat dermatologiczny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie substancji, puder płynny wysuszający, puder płynny z anestezyną, Pudroderm, reakcja niepożądana, stosowanie miejscowe, tlenek cynku, Tormentiol, Tormexal forte, uszkodzona skóra, wchłanianie ogólnoustrojowe, zawiesina na skórę - Leksykon leków
Przedawkowanie – Mykodermina 60 mg/g
Mykodermina to maść zawierająca 60 mg/g monoetanoloamidu kwasu undecylenowego, stosowana miejscowo w dermatologii. W dostępnych danych klinicznych nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu, co wynika z jego zewnętrznego zastosowania oraz braku udokumentowanych działań niepożądanych przy nadmiernym stosowaniu. Pomimo tego, zaleca się ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i częstotliwości aplikacji, aby minimalizować ryzyko potencjalnych reakcji miejscowych lub ogólnoustrojowych. W przypadku podejrzenia nadmiernego zastosowania, standardowym postępowaniem jest przemycie miejsca aplikacji wodą z mydłem oraz monitorowanie pacjenta.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Aroma-Activ –
Aroma-Activ to maść lecznicza zawierająca kamforę racemiczną (1,0 g/100 g), mentol (1,0 g/100 g), olejek jałowcowy (0,5 g/100 g), olejek sosnowy (0,5 g/100 g) oraz olejek terpentynowy (0,5 g/100 g). W dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków przedawkowania przy stosowaniu zewnętrznym, jednak ze względu na obecność substancji lotnych, takich jak olejki eteryczne i mentol, istnieje potencjalne ryzyko działań niepożądanych przy aplikacji na dużą powierzchnię skóry lub zbyt częstym stosowaniu. Potencjalne objawy przedawkowania obejmują miejscowe reakcje skórne, takie jak podrażnienie, zaczerwienienie, świąd i pieczenie, choć brak jest danych o dawce wywołującej te objawy. Objawy ogólnoustrojowe nie zostały udokumentowane.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, kamfora racemiczna, maść, mentol, objaw ogólnoustrojowy, objawy niepokojące, olejek eteryczny, olejek jałowcowy, olejek sosnowy, olejek terpentynowy, pieczenie, podrażnienie miejscowe, porada medyczna, przedawkowanie leku, reakcja skórna, stosowanie zewnętrzne, substancja lotna, świąd, zaczerwienienie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Taconal 20 mg/g
Mupirocyna, substancja czynna leku Taconal (20 mg/g, maść), wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na brak specyficznych badań klinicznych w tych grupach. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego, co jest istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania u ciężarnych. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o braku wystarczających danych klinicznych oraz uwzględnić tę lukę podczas analizy korzyści i ryzyka terapii.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Detreomycyna 1% 10 mg/g
W literaturze medycznej oraz w Charakterystyce Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% (chloramfenikol 10 mg/g, maść) nie odnotowano przypadków przedawkowania ani nie opisano specyficznych objawów toksyczności związanych z tym preparatem stosowanym miejscowo. Brak jest danych klinicznych dotyczących skutków nadmiernego stosowania tej maści, co wskazuje na konieczność zachowania ostrożności i ścisłego przestrzegania zaleceń dawkowania. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy stosować standardowe procedury postępowania w zatruciach lekami miejscowymi, uwzględniając farmakologiczne właściwości chloramfenikolu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Monobenzone VIS 200 mg/g
Produkt leczniczy MONOBENZONE VIS, zawierający eter monobenzylowy hydrochinonu w stężeniu 200 mg/g, jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu wynikające z obecności pochodnej hydrochinonu. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący stanu reprodukcyjnego pacjentki, jednoznacznie odradzić stosowanie leku w ciąży oraz rozważyć alternatywne metody leczenia. W przypadku kobiet karmiących piersią brak jest danych potwierdzających przenikanie substancji czynnej do mleka matki, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności i rozważenia czasowego przerwania karmienia lub wstrzymania podania leku, uwzględniając korzyści dla matki i dziecka.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Laticort 0,1% 1 mg/g
Laticort 0,1% to maść zawierająca hydrokortyzon 17-maślan w stężeniu 1 mg/g (0,1%), należący do grupy kortykosteroidów. Preparat charakteryzuje się białą lub prawie białą, półprzezroczystą konsystencją, opartą na podłożu wazeliny białej, co minimalizuje ryzyko reakcji niepożądanych związanych z substancjami pomocniczymi. Produkt jest dostępny w aluminiowych tubach o pojemności 15 g, zabezpieczonych membraną i zakrętką z HDPE, z wewnętrznym lakierowaniem tuby zapobiegającym interakcjom z zawartością. Okres ważności wynosi 3 lata, pod warunkiem przechowywania w temperaturze poniżej 25°C. Preparat jest gotowy do bezpośredniego stosowania na skórę bez konieczności przygotowania czy modyfikacji. Nie stwierdzono istotnych niezgodności farmaceutycznych wpływających na jakość, bezpieczeństwo lub skuteczność leku. Niewykorzystane lub przeterminowane pozostałości należy usuwać zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów farmaceutycznych. Laticort 0,1% jest wskazany do miejscowego stosowania, a jego prosty skład i stabilność farmaceutyczna czynią go bezpiecznym i skutecznym preparatem kortykosteroidowym do terapii dermatoz wymagających działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego.
dokumentacja produktu leczniczego, hydrokortyzon 17-maślan, kortykosteroid, Laticort, maść, membrana zabezpieczająca, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, opakowanie bezpośrednie, postać farmaceutyczna, środki ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, warunki przechowywania, wazelina biała, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum, zawierający kwas undecylenowy (50 mg/g) oraz cynku undecylenian (200 mg/g), wykazuje działanie przeciwgrzybicze, jednak brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Z tego względu nie zaleca się stosowania tego preparatu w okresie ciąży i laktacji, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka. W takich przypadkach decyzja o terapii powinna być poprzedzona szczegółową analizą ryzyka i korzyści oraz odpowiednim poinformowaniem pacjentki o konieczności zachowania ostrożności i możliwości czasowego przerwania karmienia piersią, w zależności od lokalizacji i powierzchni zmian skórnych.
- Leksykon substancji czynnych
Chloramfenikol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chloramfenikol, obecny w maściach Detreomycyna 1% (10 mg/g) oraz Detreomycyna 2% (20 mg/g), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego przy minimalnej absorpcji ogólnoustrojowej po aplikacji miejscowej. Stężenia chloramfenikolu w surowicy po miejscowym stosowaniu są co najmniej 100-krotnie niższe niż te, które mogłyby wywołać działania niepożądane systemowe. Badania przedkliniczne nie wykazały kardiotoksyczności, neurotoksyczności ani nefrotoksyczności po dożylnym podaniu. Analizy in vitro wskazały cytotoksyczność jedynie dla wybranych metabolitów chloramfenikolu (nitrozochloramfenikol, dehydrochloramfenikol, NAP-chloramfenikol) w zakresie stężeń 2×10⁻⁶ do 2×10⁻³ mol/l, podczas gdy sam chloramfenikol oraz inne metabolity (glukuronian, pochodne alkoholowe) nie wykazywały takiego działania.
absorpcja ogólnoustrojowa, anemia aplastyczna, aplikacja miejscowa, badanie farmakokinetyczne, badanie toksyczności, chloramfenikol, cytotoksyczność, dehydrochloramfenikol, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glukuronian chloramfenikolu, kardiotoksyczność, maść, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nitrozochloramfenikol, spektrum przeciwbakteryjne, szpik kostny, wady rozwojowe płodu, wbudowywanie tymidyny - Leksykon substancji czynnych
Rtęć rozpuszczalna – Dawkowanie i sposób podawania
Rtęć rozpuszczalna (Mercurius solubilis Hahnemanni) w stężeniu 0,04 g/100 g jest składnikiem preparatu Traumeel S dostępnym w formie maści i żelu. Dawkowanie substancji jest ściśle określone w ramach całego produktu i nie powinna być stosowana samodzielnie. Standardowo preparat aplikuje się miejscowo na zmienione chorobowo obszary skóry dwa razy dziennie (rano i wieczorem), delikatnie wcierając. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat stosowanie jest dopuszczalne, natomiast u dzieci poniżej 12 lat brak jest ustalonych dawek i danych dotyczących bezpieczeństwa. Preparatu nie należy stosować na duże powierzchnie skóry, otwarte rany, uszkodzoną skórę oraz unikać kontaktu z błonami śluzowymi i oczami. Maksymalny czas terapii wynosi 7 dni, po którym w przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów konieczna jest konsultacja lekarska.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vicks VapoRub –
Vicks VapoRub to maść do stosowania zewnętrznego na skórę klatki piersiowej i pleców, zawierająca lewomentol (2,75 g/100 g), kamforę racemiczną (5,00 g/100 g), olejek eukaliptusowy (1,50 g/100 g) oraz olejek terpentynowy (5,00 g/100 g). Substancje czynne działają zarówno przez kontakt ze skórą, jak i inhalacyjnie, co jest wspomagane przez noszenie przewiewnych ubrań, które zwiększają efektywność inhalacji parujących składników. Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 1 łyżeczkę (około 7,5 g) maści, stosowaną 2-4 razy na dobę, natomiast u dzieci w wieku 5-12 lat zaleca się ½ łyżeczki (około 3,75 g) 2-3 razy na dobę, aplikowaną delikatnie. Stosowanie u dzieci poniżej 5 lat nie jest zalecane.