pozaustrojowa wymiana nerkowa
Pozaustrojowa wymiana nerkowa (ang. Extracorporeal Renal Replacement Therapy – ERRT) to grupa metod leczenia ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek polegająca na oczyszczaniu krwi pacjenta poza jego organizmem. Techniki te zastępują podstawowe funkcje nerek, gdy własne narządy pacjenta nie funkcjonują prawidłowo.
W skład pozaustrojowych technik wymiany nerkowej wchodzą: hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja oraz powolna ciągła ultrafiltracja. Wszystkie metody opierają się na przepływie krwi przez specjalny filtr (dializator), gdzie zachodzą procesy dyfuzji, konwekcji, ultrafiltracji lub ich kombinacje, umożliwiające usunięcie toksyn mocznicowych, nadmiaru płynów oraz wyrównanie zaburzeń elektrolitowych.
Wskazaniami do zastosowania pozaustrojowej wymiany nerkowej są: ciężka hiperkaliemia, kwasica metaboliczna, przewodnienie oporne na leczenie diuretykami, objawy mocznicy (encefalopatia, zapalenie osierdzia), niektóre zatrucia oraz usuwanie mediatorów zapalnych w ciężkiej sepsie. Wybór konkretnej metody zależy od stanu klinicznego pacjenta, dostępności sprzętu oraz doświadczenia ośrodka medycznego.
W przypadku ostrej niewydolności nerek techniki te stosuje się czasowo, natomiast w przewlekłej chorobie nerek mogą stanowić długotrwałą formę leczenia nerkozastępczego, często do czasu przeszczepienia nerki. Procedury te wymagają specjalistycznego sprzętu, przeszkolonego personelu oraz dostępu naczyniowego (cewnik naczyniowy lub przetoka tętniczo-żylna) umożliwiającego przepływ krwi przez układ pozaustrojowy.