gorączka powrotna
Gorączka powrotna (łac. febris recurrens) to choroba zakaźna wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia, przenoszona głównie przez wszy odzieżowe (gorączka powrotna epidemiczna, wywołana przez Borrelia recurrentis) lub kleszcze (gorączka powrotna endemiczna, wywołana przez inne gatunki Borrelia). Charakteryzuje się nawracającymi epizodami wysokiej gorączki przedzielonymi okresami pozornego zdrowia.
Klinicznie choroba objawia się nagle pojawiającą się wysoką gorączką (39-41°C), dreszczami, bólami głowy, mięśni i stawów oraz hepatosplenomegalią. Po 3-7 dniach gorączka ustępuje, by powrócić po kilku dniach. Cykle gorączkowe mogą powtarzać się kilkakrotnie. Każdy nawrót jest zwykle mniej nasilony i krótszy od poprzedniego, co wynika z częściowej odporności nabytej po pierwszym epizodzie.
Rozpoznanie opiera się na wykryciu krętków w rozmazie krwi obwodowej barwionym metodą Giemsy lub Wrighta podczas epizodu gorączkowego. Można również zastosować metody serologiczne lub PCR. W leczeniu stosuje się antybiotyki, głównie doksycyklinę lub penicylinę. Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia reakcji Jarisha-Herxheimera po podaniu antybiotyków.
Profilaktyka gorączki powrotnej obejmuje zwalczanie wektorów (wszy, kleszczy), stosowanie repelentów oraz poprawę warunków sanitarnych. Choroba występuje endemicznie w Afryce, Azji, Ameryce Południowej i niektórych regionach Ameryki Północnej. W Polsce spotykana jest rzadko, głównie jako choroba importowana.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w zakażeniu wszami odzieżowymi (Pediculus humanus corporis) jest bardzo dobre przy zastosowaniu odpowiedniego leczenia i rygorystycznej higieny osobistej. Kluczowe jest regularne mycie ciała oraz cotygodniowy dostęp do wypranej odzieży i pościeli, co umożliwia całkowite wyeliminowanie pasożytów w ciągu do dwóch tygodni. W większości przypadków poprawa higieny jest wystarczająca, jednak w niektórych sytuacjach wskazane jest stosowanie pedykulicydów. Dorosłe wszy i nimfy giną w ciągu 1-2 dni bez dostępu do krwi, a gnidy wylęgają się w 1-2 tygodnie i mogą być zniszczone przez pranie w gorącej wodzie. Należy również unikać drapania, aby zmniejszyć ryzyko wtórnych zakażeń skóry.
antybiotykoterapia, drapanie skóry, dur wysypkowy, dysfunkcja OUN, gnida, gorączka okopowa, gorączka powrotna, higiena osobista, inwazja wszy, jajo wszy, niedokrwienie kończyn, niewydolność wielonarządowa, nimfa wszy, pasożyt, patogen, Pediculus humanus corporis, pedykulicyd, reinfekcja, wesz odzieżowa, wszawica, wszawica odzieżowa, zakażenie skóry, zapalenie naczyń, zgorzel - Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Zapobieganie i profilaktyka
Wszy odzieżowe (Pediculus humanus corporis) to pasożyty zewnętrzne bytujące głównie na odzieży i pościeli, które przenoszą się na ciało człowieka wyłącznie w celu pobierania krwi. Są wektorami chorób zakaźnych, takich jak dur wysypkowy, gorączka okopowa i gorączka powrotna. Profilaktyka opiera się na utrzymaniu higieny osobistej, w tym regularnych kąpielach (minimum raz w tygodniu), częstej zmianie odzieży oraz praniu tekstyliów w temperaturze co najmniej 54°C (130°F) i suszeniu w wysokiej temperaturze przez minimum 20 minut. W przypadku przedmiotów nieprzystosowanych do prania zaleca się czyszczenie chemiczne, prasowanie gorącym żelazkiem lub izolację w szczelnych plastikowych workach przez co najmniej tydzień, a najlepiej dwa tygodnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na meble tapicerowane, które powinny być prasowane lub traktowane preparatami owadobójczymi.
cykl życiowy wszy, dur wysypkowy, fumigacja, gnida, gorączka okopowa, gorączka powrotna, infestacja wszami, iwermektyna, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwwszawiczy, pasożyt zewnętrzny, Pediculus humanus corporis, permetryna, pyretryna, spinosad, środek owadobójczy, wesz odzieżowa, wszawica odzieżowa, wtórne zakażenie bakteryjne - Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Leczenie
Wszy odzieżowe (Pediculus humanus corporis) to pasożyty zewnętrzne bytujące głównie na ubraniach i pościeli, żywiące się krwią człowieka. Infestacja dotyczy szczególnie osób z ograniczonym dostępem do higieny, takich jak bezdomni czy osoby w warunkach przeludnienia. Podstawą leczenia jest poprawa higieny osobistej, obejmująca regularne mycie ciała (minimum raz w tygodniu), częstą zmianę odzieży oraz pranie odzieży i pościeli w temperaturze 54-60°C, suszenie w suszarce przez 20-30 minut oraz prasowanie, zwłaszcza szwów. W przypadku braku możliwości prania, alternatywą jest chemiczne czyszczenie lub szczelne przechowywanie odzieży przez 2 tygodnie. Leczenie farmakologiczne, choć nie zawsze konieczne, stosuje się w rozległych infestacjach lub gdy metody higieniczne są niewystarczające.
antybiotyk ogólnoustrojowy, benzyl alkohol, dur wysypkowy, gorączka okopowa, gorączka powrotna, iwermektyna, iwermektyna doustna, kortykosteroid miejscowy, leczenie farmakologiczne, lek przeciwhistaminowy, lindane, malation, neurotoksyczność, oporność wszy, pasożyt zewnętrzny, permetryna, preparat przeciwwszawiczy, pyretryna, spinosad, wesz głowowa, wesz łonowa, wesz odzieżowa, wszawica odzieżowa, zakażenie bakteryjne wtórne - Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wszy odzieżowe (Pediculus humanus corporis) to pasożyty o długości 2-3 mm, bytujące głównie w szwach odzieży i pościeli, które żywią się krwią człowieka. Ich cykl życiowy trwa około 2-3 tygodni, a owady mogą przetrwać do 30 dni poza gospodarzem. Infestacja jest związana z niehigienicznymi warunkami, takimi jak brak regularnego mycia ciała i prania odzieży w temperaturze minimum 54°C, przeludnienie, bezdomność czy brak dostępu do urządzeń sanitarnych. Głównym objawem jest intensywny świąd nasilający się nocą, zlokalizowany w miejscach przylegania odzieży do skóry (pas, pachy, pachwiny). Ukąszenia powodują zaczerwienienia i przebarwienia, a przewlekła infestacja może prowadzić do pogrubienia skóry i wtórnych zakażeń bakteryjnych lub grzybiczych. Wszy odzieżowe mogą przenosić choroby bakteryjne, takie jak dur wysypkowy, gorączka okopowa i gorączka powrotna, choć w krajach rozwiniętych są one rzadkie.
alkohol benzylowy, badanie fizykalne, cykl życiowy, dur wysypkowy, farmakoterapia, gnida, gorączka okopowa, gorączka powrotna, integralność skóry, iwermektyna, izolacja pacjenta, lek przeciwhistaminowy, malation, pasożyt, Pediculus humanus corporis, permetryna, reakcja skórna, reinfekcja, środek ochrony osobistej, świąd skóry, tyfus epidemiczny, wesz odzieżowa, wszawica odzieżowa, wtórna infekcja skóry, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Wszawica – Diagnostyka i diagnoza
Wszawica (pediculosis) to infestacja pasożytnicza wywoływana przez wszy (Pediculus humanus), której prawidłowa diagnostyka jest kluczowa dla skutecznego leczenia i zapobiegania rozprzestrzenianiu się. Złotym standardem diagnostycznym wszawicy głowowej jest identyfikacja żywych wszy (nimfy lub osobniki dorosłe, 2-3 mm) na skórze głowy lub we włosach, natomiast sama obecność gnid nie potwierdza aktywnej infestacji. Najbardziej czułą metodą diagnostyczną jest mokre czesanie z użyciem grzebienia przeciwwszawiczego (np. LiceMeister, zatwierdzony przez FDA), które jest 4 razy skuteczniejsze i 2 razy szybsze niż wizualizacja. Diagnostyka różni się w zależności od typu wszawicy: głowowej, odzieżowej (jaja i wszy w szwach odzieży) oraz łonowej (żywe wszy lub gnidy w okolicach łonowych i innych obszarach z grubszymi włosami). W przypadku wszawicy łonowej zaleca się także badania w kierunku innych infekcji przenoszonych drogą płciową, gdyż około 30% pacjentów ma współistniejące choroby.
badanie mikroskopowe, diagnostyka różnicowa, dur wysypkowy, gnida, gorączka okopowa, gorączka powrotna, grzebień przeciwwszawiczy, infekcja przenoszona drogą płciową, infestacja pasożytnicza, jajo wszy, lampa Wooda, lek przeciwwszawiczy, łupież, nimfa, owrzodzenie, pielęgniarka szkolna, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna na ślinę wszy, szkło powiększające, telediagnostyka, telemedycyna, wesz łonowa, wesz ludzka, wet combing, wszawica, wszawica głowowa, wszawica łonowa, wszawica odzieżowa, złoty standard diagnostyczny