acetylocholinesteraza erytrocytów
Acetylocholinesteraza erytrocytów (AChE) to enzym znajdujący się w błonach czerwonych krwinek, odpowiedzialny za hydrolizę acetylocholiny – neuroprzekaźnika układu cholinergicznego. Enzym ten odgrywa kluczową rolę w zakończeniu transmisji sygnałów nerwowych poprzez rozkład acetylocholiny w synapsach cholinergicznych.
W diagnostyce medycznej oznaczanie aktywności acetylocholinesterazy erytrocytów ma istotne znaczenie w monitorowaniu narażenia na pestycydy fosforoorganiczne i karbaminianowe, które działają jako inhibitory tego enzymu. Obniżona aktywność AChE może wskazywać na zatrucie tymi związkami, co objawia się zespołem cholinergicznym (m.in. nadmiernym ślinieniem, zwężeniem źrenic, skurczem oskrzeli, bradykardią).
Badanie acetylocholinesterazy erytrocytów wykorzystuje się również w diagnostyce prenatalnej bezobjawowych nosicieli choroby Duchenne’a, a także w diagnostyce niektórych zaburzeń hematologicznych. W praktyce klinicznej oznaczenie aktywności tego enzymu stanowi cenny biomarker, szczególnie w medycynie pracy, toksykologii i neurologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Donepezyl – Właściwości farmakodynamiczne
Donepezyl chlorowodorek jest selektywnym, odwracalnym inhibitorem acetylocholinesterazy (AChE), wykazującym ponad 1000-krotnie silniejsze hamowanie AChE niż butyrylocholinesterazy, co zapewnia specyficzne działanie w ośrodkowym układzie nerwowym. W badaniach klinicznych u pacjentów z chorobą Alzheimera dawki 5 mg i 10 mg donepezylu powodowały zahamowanie aktywności AChE w erytrocytach odpowiednio o 63,6% i 77,3%. Istotna korelacja między stopniem hamowania AChE a poprawą funkcji poznawczych mierzonych skalą ADAS-Cog potwierdza mechanizm działania leku. W czterech kontrolowanych badaniach klinicznych (dwa 6-miesięczne i dwa roczne) wykazano, że donepezyl istotnie zwiększa odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie, definiowanych jako poprawa o ≥4 punkty w ADAS-Cog, brak pogorszenia w CIBIC-Plus oraz w podskali codziennych czynności Clinical Dementia Rating Scale. Odsetek odpowiedzi wynosił 18% dla dawki 5 mg i 21-22% dla dawki 10 mg, w porównaniu do 10% w grupie placebo (p<0,05 i p<0,01).
acetylocholina, acetylocholinesteraza, acetylocholinesteraza erytrocytów, badanie kliniczne kontrolowane placebo, butyrylocholinesteraza, deficyt acetylocholiny, donepezyl, donepezyl chlorowodorek, erytrocyty, funkcje poznawcze, hamowanie acetylocholinesterazy, inhibitor acetylocholinesterazy, klasyfikacja ATC, mechanizm cholinergiczny, neurony cholinergiczne, neuropatologia choroby Alzheimera, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie w chorobie Alzheimera, Podskala Codziennych Czynności, przekaźnictwo cholinergiczne, skala ADAS-Cog, skala CIBIC-Plus, stan stacjonarny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stygmistanon 60 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirydostygminy bromku, stosowanej w dawce 60 mg w formie tabletek powlekanych, wykazały istotne efekty toksyczne przy dawkach toksycznych, w tym ostrą niewydolność oddechową u szczurów, spowodowaną uszkodzeniem synaps nerwowo-mięśniowych przepony, co potwierdza mechanizm działania leku jako inhibitora cholinesterazy. Długotrwałe podawanie doustne prowadziło do istotnego zahamowania aktywności cholinesterazy osoczowej oraz acetylocholinesterazy erytrocytów, wskazując na kumulacyjny wpływ na układy enzymatyczne. Badania genotoksyczności in vivo i in vitro nie wykazały klinicznie istotnego potencjału genotoksycznego, jednak brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego, co stanowi ograniczenie w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
acetylocholinesteraza erytrocytów, badanie in vitro, badanie in vivo, cholinesteraza osoczowa, dawka toksyczna, inhibitor cholinesterazy, opóźnione kostnienie, ostra niewydolność oddechowa, pirydostygmina bromek, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, resorpcja zarodka, rozwój perinatalny, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka powlekana, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna