nefropatia związana z wirusem polioma
Nefropatia związana z wirusem polioma to poważne powikłanie nerkowe występujące u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie po przeszczepie nerki. Choroba jest wywoływana przez reaktywację latentnego wirusa BK (BKV) lub rzadziej wirusa JC (JCV), należących do rodziny Polyomaviridae.
W warunkach immunosupresji wirus namnaża się w komórkach nabłonka kanalików nerkowych, prowadząc do ich lizy i charakterystycznych zmian cytologicznych. Proces zapalny obejmuje śródmiąższ nerki i może prowadzić do włóknienia oraz postępującej utraty funkcji przeszczepu. U 1-10% biorców przeszczepu nerki rozwija się jawna klinicznie nefropatia poliomawirusa, a u około 50% z nich dochodzi do utraty przeszczepu.
Diagnostyka obejmuje badanie PCR wykrywające wiremię BKV, badanie cytologiczne moczu (charakterystyczne komórki z „decoy cells”) oraz biopsję nerki, która pozostaje złotym standardem rozpoznania. W obrazie histopatologicznym widoczne są wtrętowe ciałka wewnątrzjądrowe i charakterystyczny wzór immunohistochemiczny.
Leczenie polega głównie na redukcji immunosupresji oraz stosowaniu leków o potencjalnym działaniu przeciwwirusowym (cidofowir, leflunomid, fluorochinolony). Profilaktyka obejmuje monitorowanie wiremii BKV u pacjentów po przeszczepie, co pozwala na wczesne wykrycie reaktywacji wirusa i wdrożenie odpowiedniego postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyclaid
Produkt leczniczy Cyclaid (cyklosporyna) wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, hepatotoksyczności oraz zwiększonego ryzyka zakażeń i nowotworów. Monitorowanie obejmuje regularne badania lekarskie, pomiary ciśnienia tętniczego, kontrolę parametrów laboratoryjnych (w tym stężenia kreatyniny, mocznika, bilirubiny, enzymów wątrobowych, lipidów, potasu i magnezu) oraz stężenia cyklosporyny we krwi metodami specyficznymi (przeciwciała monoklonalne, HPLC). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po transplantacji, z zaburzeniami czynności nerek, w wieku powyżej 65 lat oraz u osób stosujących leki wpływające na farmakokinetykę cyklosporyny (np. inhibitory CYP3A4, statyny, lerkanidypinę). Dawka początkowa u pacjentów z nieprawidłową czynnością nerek powinna wynosić 2,5 mg/kg mc./dobę. Należy unikać jednoczesnego stosowania cyklosporyny z takrolimusem oraz lekami nefrotoksycznymi, a także ekspozycji na promieniowanie UVB i fotochemioterapię PUVA ze względu na ryzyko nowotworów skóry.
atopowe zapalenie skóry, chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, choroba nowotworowa, ciśnienie tętnicze krwi, endogenne zapalenie błony naczyniowej oka, fotochemioterapia PUVA, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kreatynina, leczenie immunosupresyjne, łuszczyca, miopatia, nefropatia o minimalnych zmianach, nefropatia związana z wirusem polioma, niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, promieniowanie UVB, rabdomioliza, reumatoidalne zapalenie stawów, toksyczność nerkowa, toksyczność wątrobowa, zaburzenie czynności nerek, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusem opryszczki, zapalenie wątroby, zespół Behceta, zespół nerczycowy, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sandimmun Neoral
Sandimmun Neoral, zawierający cyklosporynę, wymaga stosowania pod ścisłą kontrolą lekarzy doświadczonych w immunosupresji, ze względu na ryzyko działań niepożądanych takich jak nefrotoksyczność (wzrost kreatyniny i mocznika, zwłóknienie śródmiąższowe nerek), hepatotoksyczność (zwiększenie bilirubiny i enzymów wątrobowych, cholestaza, niewydolność wątroby) oraz zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych (w tym PVAN, BKVN, PML) i nowotworów, zwłaszcza chłoniaków i nowotworów skóry. Monitorowanie funkcji nerek, parametrów wątrobowych, ciśnienia tętniczego oraz stężenia cyklosporyny we krwi (preferencyjnie metodą z użyciem swoistych przeciwciał monoklonalnych lub HPLC) jest obligatoryjne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w wieku ≥65 lat, z zaburzeniami funkcji nerek, a także u osób z łuszczycą lub atopowym zapaleniem skóry, które powinny unikać ekspozycji na promieniowanie UVB i PUVA. Dawkowanie początkowe u pacjentów z nieprawidłową funkcją nerek to 2,5 mg/kg mc./dobę, z koniecznością częstego monitorowania eGFR i kreatyniny.
atopowe zapalenie skóry, chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, fotochemioterapia PUVA, gronkowiec złocisty, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP3A4, leczenie immunosupresyjne, nefropatia o minimalnych zmianach, nefropatia związana z wirusem polioma, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rabdomioliza, reumatoidalne zapalenie stawów, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, wirus opryszczki, wirus Polyomaviridae, wysokosprawna chromatografia cieczowa, zespół Behceta, zespół nerczycowy, ziarnica złośliwa, zwłóknienie śródmiąższowe